ساز مخالف ممیزان مالیاتی با کتاب‌فروشان

معــافیــت مـالیـــاتی کتـــاب‌فــروشــی‌هــا کــلاف ســردرگمـــی اســت کــه گریبـــان کتاب‌فروشان را گرفته است.  باوجود اینکه در قانون به‌صراحت بر معافیت مالیاتی کتاب‌فروشان تأکید شده است؛ اما فعالان این صنف گلایه‌مندند که ممیزان مالیاتی به بهانه‌های مختلف و به واسطه ایراداتی که می‌گیرند از زیر بار اجرای این قانون شانه خالی می‌کنند. با این حال متولیان سازمان امور مالیاتی این ادعاها را تکذیب می‌کنند.
 
تاریخ انتشار: 10:04 - یکشنبه 29 آبان 1401
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه
سنگ‌اندازی  سازمان امور مالیاتی جلوی پای کتاب‌فروشان
«سازمان امور مالیاتی به ما اعلام کرده است که شما هم مانند سایر مشاغل باید مالیاتتان را پرداخت کنید؛ حتی اگر هزار تومان کار کردیه باشید!»؛ این را محمدهوایی، مدیر کتاب‌فروشی امام خمینی به اصفهان‌زیبا می‌گوید. هوایی این را هم می‌گوید که باوجود ارائه اظهارنامه و داشتن مجوز رسمی فعالیت بازهم سازمان امور مالیاتی به بهانه‌های مختلف جلوی پای کتاب‌فروشان سنگ‌اندازی می‌کنند و طی این سال‌ها هیچ‌گاه از پرداخت مالیات معاف نشده است.در سال 80، قانونی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد که براساس این قانون، کتاب‌فروشی‌ها و مؤسسات انتشاراتی از پرداخت مالیاتی معاف شدند. در این قانون آمده است: «ناشران و فروشندگان کتاب و مطبوعات اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی که دارای مجوز فعالیت از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند و همچنین نویسندگان، مترجمان، ویراستاران، گرافیست‌ها و سایر پدیدآورندگان آثار فرهنگی مکتوب از پرداخت مالیات بر درآمد موضوع فعالیت‌های مطبوعاتی و انتشاراتی معاف هستند.»  این قانون شرط و شروطی را برای معافیت مالیاتی کتاب‌فروشان لحاظ نکرده است؛ با این حال به زعم کتاب‌فروشان، سازمان امور مالیاتی شروط مختلفی را برای معافیت مالیاتی لحاظ می‌کند که در قانون عنوان نشده است و کتاب‌فروشان نیز از این شروط اطلاعی ندارند.
 
خط و نشان‌های مالیاتی برای کتاب‌فروشان
عضو هیئت‌مدیره اتحادیه کتاب‌فروشان اصفهـان به اصفهـــان‌زیبــا می‌گـویـد: «باوجود اینکه مصوب شده است کتــاب‌فــروشی‌هــا از مالیـــات معـــاف هستـنــد؛ ولــی در عمـــل ایـــن قــانــون اجرایی نمی‌شود و مالیات تحت‌عناوین مختلف از کتاب‌فروشی‌ها دریافت می‌شود.»محمد داوودی بیان می‌کند: «اعلام کرده‌اند صرفا کتاب‌فروشی‌هایی از مالیات معاف هستند که کتاب انتشاراتی خودشان را بفروشند به عنوان مثال اگر نشر نوشته کتابی از نشر امیرکبیر را بفروشد، دیگر مشمول معافیت مالیاتی نمی‌شود؛ درصورتی که چنین موردی در قانون تصویب نشده است؛ همچنین اگر کتاب‌فروشی لوازم التحریر هم در مغازه‌اش بفروشد،  تکلیفش در قانون مشخص نشده است و از این افراد مالیات دریـافــت می‌کنـنـد.»عضو هیئت‌مدیره اتحادیه کتاب‌فروشان اصفهان عنوان می‌کند: «کتاب‌های کمک‌درسی را نیز از معافیت مالیاتی محروم کرده‌اند و این در حالی است که در قانون چنین شرطی لحاظ نشده است که کتاب‌های درسی باید استثنا باشند. درکمال‌تأسف به‌صورت سلیقه‌ای این قانون اجرا می‌شود و از کتاب‌فروشی‌ها مالیات‌های سنگین دریافت می‌کنند. » داوودی بیان می‌کند: «کتاب‌فروشی شهر فرهنگ و هنر که از بزرگ‌ترین کتاب‌فروشی‌های اصفهان است، به اتحادیه اعلام کرده که از ما خواسته‌اند مالیات سنگین بپردازیم؛ این درحالی است که اگر هرشغل دیگری راه‌اندازی کنیم سودآوری‌اش برای ما بیشتر است.» 
 
تخفیف در هزینه‌های آب، برق و گاز برای فعالیت‌های فـرهنگی و آموزشی
عضــو هیئــــت‌مـــدیـــره اتحـــادیـــــه کتاب‌فروشان اصفهان خاطرنشان می‌کند: «فعـالیــت‌های فــرهنــگی و آموزشی باید مشمول تخفیف در هزینه‌های آب، برق و گاز شوند؛  ولی این قانون هم اجرایی نمی‌شود. ازسوی دیگـر در نمــایشگــاه‌هــا، کتاب‌های زرد، یعنی کتاب‌هایی که قیمت پشت جلدشان را زیاد زدند و یا حق کپی رایت را رعایت نکردند و اقدام به کپی می‌کنند و سپس با تخفیف‌های 40درصدی و  50درصدی کتاب را عرضه می‌کنند و این باعث می‌شود در ذهن مشتری این موضوع جا بیفتد که این کتاب‌ها ارزان‌قیمت هستند؛ بنـابرایــن باعث مــی‌شـــود که کار کتــاب‌فروشی‌هـا که قانونی فعالیت می‌کنند کساد می‌شود.»
 
 ممیزهای مالیاتی سلیقه‌ای عمل می‌کنند!
سایر فعالان کتاب‌فروشی نیز بر این صحبت‌ها مهر تأیید می‌زنند. نایب رئیس اتحادیه کتاب‌فروشان اصفهان به اصفهان‌زیبا می‌گوید: «قــانـونــی کــه بــرای حمـــایـــت از کتاب‌فروشان تصویب شده توسط اداره امور دارایی و مالیات هرساله به نحوی رد شده  است و اجرایی نمی‌شود.»سید مهدی طالقانی عنوان می‌کند: «قـانـونــی جهـت معــافیــت مالیاتی کتاب‌فروشی‌ها تصویب شده؛ ولی مشکل کتابفروشی‌ها این است که این قــانــون تــــوســـط عـــده‌ای از ممیزی‌های مالیـاتی در ادارات اجــرایی نمـی‌شود.»طالقانی بیان می‌کند: «قانون معافیت مـالیــاتـــی کتـــاب‌فــروشی‌هــا توسط وزارتخانه و دولت نیز ابلاغ شده؛ حتی اداره ارشاد نیز مدعی است که ما از کتاب‌فروشان حمایت کردیم؛ ولی درکمال تأسف ممیزین مالیاتی هر کدام تفسیر متفاوتی از قانون ارائه می‌کنند و درواقع کاری می‌کنند که این قانون مشمول کتاب‌فروشی‌ها نشود؛ به‌عنوان مثال به کتاب‌فروشان اعلام می‌کنند که اظهارنامه مالیاتی‌تان ایراد دارد و به همین خاطر مشمول نمی‌شوید.» او ادامه می‌دهد: «برخی کتاب‌فروشان که لوازم‌التحریر نیز می‌فروشند برای پرداخت مالیات با مشکل مواجه می‌شوند یا به برخی کتاب‌فروشی‌ها اعلام کرده‌اند که رقم فروشتان را دقیق اعلام نکرده‌اید؛ این در حالی است که در قانون به‌صراحت اعلام شده است که واحد کتاب‌فروشی باید از اداره ارشاد مجوز داشته باشد تا مشمول معافیت مالیاتی شود؛ با این حال اگر هم واحد کتاب‌فروشی از اداره ارشاد مجوز گرفته باشد و مورد تأیید این اداره باشد، ممیزان مالیاتی به بهانه‌های مختلف زیر بار معافیت مالیاتی کتاب‌فروشان نمی‌روند.»
 
 قانون را تمام و کمال اجرا می‌کنیم!
درمقـابل اما رئیس سازمـان امـور مالیاتی اصفهان ادعای محرومیت کتاب‌فروشی‌های اصفهان از معافیت مالیاتی را رد می‌کند؛ البته عباس مزیکی آماری از اینکه چنددرصد کتاب‌فروشان مشمول معافیت مالیاتی شده‌اند ارائه نمی‌کند. او توضیحاتش را درباره مشکلات کتاب‌فروشان با سازمان امور مالیاتی این‌طور شروع می‌کند: «قانون معافیت مالیاتی کتاب‌فروش‌ها را در اصفهان اجرایی کرده‌ایم؛ فقط در مواردی ممکن است کار کتاب‌فروشی‌ها ایراد داشته باشد؛ در این صورت این کتاب‌فروشی‌ها مشمول معافیت مالیاتی نمی‌شوند.» مزیکی در ادامه بیان می‌کند: «براساس قانون، کتاب‌فروشی‌هایی از پرداخت مالیات معاف‌اند که مجوز از اتحادیه دریــافــت کنـنـد. در مــواقعــی کـــه کتاب‌فروشی اطلاعاتش را کتمان کند و اظهارنامه ارائه نکند، مشمول معافیت مالیاتی نمی‌شود. درواقع ما قانون را اجرایی می‌کنیم؛ ولی کتاب‌فروشی‌ها قانون را اجرا نمی‌کنند.»مزیکی می‌گوید: «برخی کتاب‌فروشی‌ها در اظهــارنامــه، مالیاتشان را صفـر می‌زنـنـد؛ این در حــالی اسـت کــه فعــالیــت داشته‌اند. در این حــالــت مشمول معافیت مالیاتی نمی‌شوند؛ چون اطلاعاتشان را کتمان می‌کنند؛ همچنین کتــاب‌فــروش‌هــایــی کـــه لوازم‌التحریر می‌فروشند کتاب‌هایش مشمول معافیت مالیاتی می‌شود؛ ولی برای فروش لوازم‌التحریر باید مالیات پرداخت کنند.» او تــأکیـد مــی‌کنــد: «درصــورتی کــه کتاب‌فروشی‌ها مجوز داشته باشند و اظهارنامه هم ارائه دهند، از پرداخت مالیات معاف می‌شوند.»معــافیت مــالیــاتــی کتــاب‌فروشـــان اگرچه در قانون پیش‌بینی شده؛ اما سال‌های زیادی است که در اجرا، مبنای مستحکم و اصولی ندارد و کتاب‌فروشان هرسال در موعد حساب‌رسی مالیاتی با مشکل روبه‌رو می‌شوند.»