به گزارش اصفهان زیبا؛ محله لنبان به مسجدش شناخته میشود. مسجدی که پیشینه تاریخی محکمی دارد و گذشته درخشانی در تاریخ معنوی خود داشته است. در کتب تاریخی آمده است بنای کنونی آن از آثار دوره صفوی است که بر روی بقايای مسجدی از قرن هشتم هجری بنا شده است. در رساله «محاسن اصفهان» تأليف مافروخی نام محله لنبان بارها آمده و مخصوصا مسجد و عمارتی توصیف شده که يکی از ارکان نامی اصفهان، آن را در قرن هشتم هجری ساخته بوده است.
این مسجد که نام قدیمی آن «بکرات» است توسط فردی با نام جلال الوزرا محمد دیلم دستجردی اصفهانی و در زمان حکومت شاه سلیمان صفوی برساخته شد و در کتابهای مختلف ازجمله (روضاتالجنات) و (شرح من لایحضر) چنین ذکر شده که اولین مسجدی که در اصفهان بناشده است، مسجد لنبان بوده است. مسجد مزبور در دوره صفويه بازسازی شده و در دورههای بعدی نيز تعميراتی کلی در آن صورت گرفته است؛ بهطوریکه از آثار قديمی آن، بهغیراز چند قطعه گچبری مربوط به قبل از صفويه و چند لوح کاشیکاری از دوره صفويه که در تالار جديد مسجد برجایمانده، چيز ديگری مشهود نيست.
این لوحها که بر دیوارهای مسجد و بر بنای جدید آن به یادگار گذاشته شده است، بهخوبی میتواند تاریخ مسجد را فریاد بزند. خطوط باقیمانده بر دو لوح کاشی به خط ثلث سفيد بر زمينه لاجوردی و مورخ 1080 هـ. ق است. در بالای در ورودی مسجد به خط نستعليق سفيد بر زمينه کاشی لاجوردی، اشعاری نوشته شده که حاکی از تعمير مسجد در دوره شاه سليمان صفوی است. کتيبه سردر مسجد لنبان، از اضافات قرن سيزدهم هجری، مورخ 1256 است. تالار بزرگ مسجد زیبایی خاصی دارد و گنبد آن و نقاشی زیبای آن کلاه از سر هر رهگذری میاندازد.
در کتیبههای این بنا نام خطاطانی همچون محمدرضا امامی و محمدباقر شیرازی دیده میشود. الواح کاشیکاری باقیمانده از آثار قدیمی مسجد مورخ سال ۱۰۸۰ هجری قمری هستند و در کتیبههای سردر ورودی مسجد تاریخهای ۱۰۸۰ و ۱۲۵۶ قمری دیده میشوند.
شبستان قدیمی مسجد به شکل یک تالار مرتفع و دارای دو ستون حجیم آجری بوده و در جهات جنوب غربی و جنوب شرقی آن ایوانهایی با ستونهای چوبی قرار داشتهاند. این تالار بر روی مادی فدین واقع شده بود؛ بهطوریکه تمام این نهر از زیر آن میگذشت و طرفین دخول و خروج نهر فضایی خوش آبوهوا با درختان بسیار در مسجد پدید آورده بود. امروزه مسیر نهر فدین را تغییر دادهاند و قطعات گچبری از دورههای قبل از صفوی و چند لوح کاشیکاری مربوط به دوره صفویه از آثار قدیمی مسجد در گوشه و کنار شبستان جدید نصب شده است.
منبر نفیس منبتکاری مسجد که با عنوان منبر صاحبالزمان (عج) شناخته میشود دارای تاریخ ۱۱۱۴ هجری قمری است و با خط نستعلیق سفید نام چهارده معصوم(ع) بر آن حک شده است. همچنین پنج بیت بر بالای ورودی مسجد لنبان، حاکی از تعمیر بنا در دوره شاه سلیمان صفوی است و مادهتاریخ آن در بیت آخر، سال ۱۰۸۰ قمری را نشان میدهد.
گنبدهای فیروزهای مسجد لنبان که مانند فرشی با طرحهای اسلیمی، عالم هستی را با عالم ماورا مرتبط میکند، همراه با مناره کوتاه آن هر بینندهای را به خود میخواند و نماد هنر گنبدسازی اصفهان است. در بالای مناره این مسجد جایگاهی برای اقامه اذان طراحیشده که بر روی بدنه آن نام حضرت محمد (ص)، حضرت علی (ع) و دیگر ائمه (ع) نقش بسته است. مسجد لنبان با شماره ۲۹۳ و در تاریخ بیستونهم آذرماه ۱۳۱۶ در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسیده است.
