در آذرخواران از توابع جرقویه در استان اصفهان چندین دژ قدیمی وجود دارد که نشان دهنده تاریخچه و پیشینه این آبادی است. در میان سالهای ۹۰۷ تا ۹۳۰ هجری در آذرخواران دژی (قلعه) ساخته شده که اکنون در خاور (شرق) این روستا همچنان پابرجاست و از یادگارهای دوران شاه اسماعیل صفوی است.
قدمت مسجد تاریخی خسرو اردستان به دوره صفویه بازمیگردد. این مسجد توسط فردی به نام «خسرو» در سال ۱۱۳۵(ه.ق) بنا شده است. این اثر بهعنوان یکی از آثار ملی ایران در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۶۴ با شماره ثبت ۱۶۹۴ به ثبت رسیده است. مسجد خسرو در سه طبقه ساخته شده که در زیر صحن شمالی آن شبستان زمستانی قرار دارد ولی کتیبه و خطوط تاریخی ندارد.
خانه سرتیپ سدهی مربوط به دوره قاجار است و در خمینی شهر، محله لادره فروشان، بلوار توحید قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۵۴۴۴ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است.
عمارت چلچراغ هرند که به خانه سیدها نیز معروف است، در اواخر پادشاهی احمدشاه قاجار توسط آسید حسین حسینی هرندی (پدربزرگ مادرم ) بنا شد. در اوایل دهه ۶۰ به دليل توسعه شهری حدود ۷۰۰ متر از این خانه در طرح ایجاد خیابان امام حسین (ع) قرار گرفت که در حال حاضر این عمارت ۵۰۰ مترمربع است.
سرارود یکی از روستاهای شهرستان مبارکه استان اصفهان است. این روستا در حاشیه رودخانه زاینده رود قرار دارد. کنار این روستا پلی قدیمی وجود دارد که بر روی یک رودخانه فصلی بنا شده است. یکی از آسیابهای قدیمی این روستا اکنون تبدیل به یک سفره خانه سنتی شدهاست. روستای سرارود دارای آب و هوایی خوب و یکی از تولیدکنندگان عمده برنج لنجان در شهرستان مبارکه محسوب میشود. پارک ساحلی این روستا یکی از جاذبههای دیدنی شهرستان محسوب میشود.
برج کبوتر 10 قلو مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان مبارکه، بخش گرکن جنوبی، شهر زیباشهر، محله خولنجان، جنوب رودخانه زاینده رود قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۱۹۰۷۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. كبوترخانه 10 قلو با پلان دايرهشكل در كنار هم و وصلشده به هم بنا شدهاند. اين كبوترخانه از 10 سيلو تشكيل شده؛ بنابراین نام 10 قلو براي آن اشتباه است.
از معروف ترین جاذبه های تاریخی و جاهای دیدنی چادگان در استان اصفهان، خانه معظم الملک میرپنج است. این خانه از آثار دیدنی دوران قاجار با تالارها و اتاق های بزرگ است. انعکاس تصویر زیبای خانه با شیشه های رنگی، در حوض بزرگ جلوی عمارت دیدنی است. نقاشی ها و تزئینات داخل خانه الهام گرفته از خانه های اروپایی قرن گذشته است. این خانه در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۱۸۱۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و اکنون اداره میراث فرهنگی شهرستان چادگان در آن قرار دارد.
مسجد جامع سلجوقی گلپایگان در سال ۵۰۸ هجری قمری و در دوران حکومت ابوشجاع محمدبن ملکشاه سلجوقی بنا شده است. پیش از آن به استناد نام ابوشجاع که در کتیبه دور گنبد است، زمان ساخت مسجد جامع را بین سالهای ۴۹۸ تا ۵۱۲ هجری قمری میدانستند؛ اما باستانشناسان با خواندن کتیبههای محراب دریافتند که بخشی از کتیبهها در زیر کف شبستان مسجد است و به احتمال قوی تاریخ بنا هم روی آن نوشته شده است. مسجد جامع گلپایگان به دستور ابونصر ابراهیم بن محمد بن ابراهیم بابا عبدالملک ساخته شده و نام این شخص را در دو جای مسجد، یکی در کتیبه دور گنبد و دیگری در حاشیه محراب نوشتهاند.
گلستان کوه نام کوه یا رشته کوهی در جنوب شهر خوانسار است که بلندترین قله آن حدود 3600 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. در اردیبهشتماه هر سال، دامنههای شمالی و جنوبی این کوه، سرتاسر پوشیده از گل های لاله های واژگون می شود. دشت لاله واژگون در دامنه شمالی این کوه به نام دشت لاله واژگون گلستانکوه معروف شده و دشت لاله واژگون در دامنه جنوبی این کوه دشت لاله واژگون دره بید نامیده میشود. دسترسی به دشت لاله واژگون گلستان کوه ساده است؛ چون در قاصله حدود هفت کیلومتری جنوب خوانسار و در جاده خوانسار به دامنه و اصفهان قرار دارد.
مسجد ملایعقوب از مساجد عصر قاجار است. این بنا سه بخش تابستانی، شبستان و مهتابی دارد و از مساجد زیبای شهر است.
میدان کوزه در بلوار امام خمینی (ره) شهرضا قرار دارد و به عنوان یکی از میادین پرجاذبه شهر برای مسافران مطرح است. این میدان در راستای سوق دادن المانهای شهری به سوی حفظ اصالت هنر سفال و سرامیک شهرضا و ارتقای پیام رسانی موثر آن در خصوص این هنر کم نظیر ساخته شده است.
در گویش شهرضایی برخی از جاها به جای کلمه مشک (مشک: پوست دباغیشدۀ گوسفند که آن را قالبی کنده باشند) کلمه پوست را به کار می برند. مثل پوست ماست، پوست شیره انگور، پوست روغنی. از قدیم الایام در شهرضا از پوست ماست برای ماست پوست استفاده می شده. البته هنوز هم بعضی از مردم شهرضا برای خرید پوست ماست و تهیه ماست پوست (ماس پوس) به باغملی مراجعه می کنند. در قدیم پیشه دباغی (رسته تهیه پوست ماست) چندده نفری بودندکه متاسفانه باکاهش مصرف ماست پوست تعداد اندکی به این کار فعال هستند. یکی از این افراد که در این پیشه رو به منسوخ شدن کار می کند آقای حاج حبیب الله میرزایی است که نزدیک به هفتادوپنج سال در این حرفه مشغول است. این شغل آباواجدادی شان بوده و نزد پدرشان از سن ده سالگی به این حرفه اشتغال پیدا کرده اند.