به گزارش اصفهان زیبا؛ در مجموعه «سبز اشباعشده»، محمدرضا مهاجر تماشاگر را به سفری بصری از دل طبیعت به درون انسان دعوت میکند؛ جایی که برگها بهانهای میشوند برای بازتاب زیست معاصر در قابهایی که نه سیاهوسفیدند و نه رنگی، بلکه جایی در میانه رنگ و بیرنگی ایستادهاند.
در جهانی که رنگها فریاد میزنند و تصویرها در ازدحام بیوقفه شبکههای اجتماعی فرسوده میشوند، محمدرضا مهاجر در مجموعهای تازه با عنوان «سبز اشباعشده» در گالری آرین هنر معاصر، تماشاگر را به تاملی عمیق درباره «زیست انسان در دوران معاصر» دعوت میکند. این مجموعه شامل ۱۵ قطعه عکس است که در ظاهر به طبیعت میپردازند، اما آنچه بر قابها نشسته، فراتر از طبیعت میرود؛ تصویری است از درون، از نگاهی که در پی بازتعریف نسبت انسان در جهان امروز است.
به نظر میرسد که در این نمایشگاه، مهاجر نه بهدنبال بازسازی زیبایی طبیعت، بلکه در پی یافتن لحظهای از تأمل در میان ازدحام رنگهاست؛ لحظهای که در آن رنگها کنار میروند تا حقیقتی درونیتر مجال ظهور یابد. در کنار عکسهای رنگی، او با استفاده از فرآیند «تقلیل رنگ» و چیدمان زوجعکسها، نوعی گفتوگو میان تصاویر برقرار میکند که در آن، معنا در فاصله و ارتباط میان دو تصویر شکل میگیرد.«سبز اشباعشده» تلاشی است برای بازاندیشی در ماهیت عکاسی در زمانهای که مرز میان هنرها کمرنگ شده است.
این هنرمند با ترکیب نگاه عکاسانه و ذهنیت نقاشانه، جهانی میآفریند که در آن برگها، رنگها و سکوتها روایتگر زندگی امروز انسان هستند؛ زیستی که همزمان با حضور در طبیعت، از آن فاصله گرفته است.در ادامه، «اصفهانزیبا» با محمدرضا مهاجر، عکاس و هنرمند این مجموعه، درباره مفاهیم، چیدمان و نگاه او در این نمایشگاه گفتوگو کرده است.
محمدرضا مهاجر، هنرمند مجموعه «سبز اشباعشده»، در گفتوگو با اصفهان زیبا درباره محتوای آثار خود میگوید: «در این نمایشگاه ۱۵ قطعه عکس به نمایش درآمده است. هرچند طبیعت در این آثار حضوری محسوس دارد، اما موضوع اصلی عکسها طبیعت نیست.»
مهاجر ادامه میدهد: «من به طبیعت علاقهمند هستم و این سومین نمایشگاهی است که آثارم در بستر طبیعت شکل گرفتهاند. در نخستین نمایشگاهم آثار سیاه و سفید بودند، اما در این مجموعه، عکسها نه سیاه و سفیدند و نه رنگی به معنای معمول آن.»
برگهایی در وصف زندگی معاصر
به گفته او، در این مجموعه چهار عکس رنگی وجود دارد، اما بیشتر عکسها در فرآیند «تقلیل رنگ» شکل گرفتهاند؛ به این معنا که رنگها کاهش مییابند، برگها دگرگون میشوند و در ترکیب نهایی هر عکس با دیگری، پیوندی هماهنگ و تأملبرانگیز پدید میآورد.
او درباره چیدمان آثار خود در این نمایشگاه میگوید: «تجربه دیگر این مجموعه به نحوه قرارگیری عکسها مربوط میشود؛ تصاویر بهصورت زوج در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. در برخی از آنها، رابطه بصری میان دو عکس اهمیت ویژهای دارد و گاه مفهومی نیز به این ارتباط افزوده شده است.»
به گفته این هنرمند، کلیت نمایشگاه بر پایه پیوندهای بصری میان زوجعکسها شکل گرفته است. در نهایت، آنچه میان این ۱۵ عکس جریان دارد، فضایی برگرفته از طبیعت و برگهاست؛ با این حال، هر زوج عکس حس و حال خاص خود را دارد و میتواند خوانشهای متفاوتی را برای بیننده رقم بزند.
موضوع، طبیعت نیست
وی در پاسخ به پرسشی درباره موضوع اصلی این عکسها و نمایشگاه توضیح میدهد: «این مجموعه بیشتر جنبهای فردی دارد و بستر طبیعت از زاویهای شخصی به آن نگریسته شده است. البته در این فضای فردی، ممکن است اتفاقات بیشماری رخ داده باشد. به همین دلیل میگویم موضوع آثار، طبیعت نیست؛ زیرا طبیعت در اینجا تنها بهانهای است برای خلق فضاهای بصری که در ذهنم شکل گرفته و احساس کردم میتوانم آنها را در قالب عکس و بهویژه در ترکیبهای دوگانه، کنار یکدیگر قرار دهم.»
سبز اشباعشده: آثاری فراتر از عکس
او ادامه میدهد: «نمیتوانم بگویم بهطور خاص از فرد یا چیزی تأثیر گرفتهام، اما میتوانم این ذهنیت را منتقل کنم که این نمایشگاه فراتر از یک نمایشگاه صرفاً عکاسی است و میتواند با نقاشی و حجم نیز ارتباط پیدا کند. به بیان دیگر، آثار این مجموعه بهطور کامل در مدیای عکاسی نمیگنجند و میکوشند با دیگر رسانههای هنری نیز وارد گفتوگو شوند.»
این هنرمند دغدغهمند با اشاره به ارتباط میان مدیاهای هنری میگوید: «امروزه عکاسی، مانند دیگر شاخههای هنر، بهتدریج ابزارهای خود را از دست میدهد. مدیاهای هنری بهدلیل کثرت و گسترشی که یافتهاند، از ویژگیهای خود فاصله گرفتهاند. بهویژه در حوزه عکاسی، زندگی روزمره و فضای مجازی تأثیر چشمگیری بر زاویه دید و تمایز این هنر گذاشته و آن را تحتالشعاع خود قرار داده است.»
هنرها نیاز دارند با یکدیگر گفتوگو کنند
او در اینباره پیشنهاد میدهد: «یکی از کارهایی که میتوان انجام داد، رویآوردن به مدیاهای دیگر و تلاش برای ترکیب تواناییها و ابزارهای آنهاست تا بتوان به آفرینشی تازه دست یافت.» به گفته مهاجر، این رویکرد پاسخی است به زمانهای که به تدریج در آن مدیاهای هنری ابزارها و تواناییهای خود را از دست میدهند. همچنین، تلاشی است برای گفتوگو و تعامل مدیاها با یکدیگر تا بتوانند تواناییهای تازهای را تعریف کنند و خلاقیت را به هنر معاصر برگردانند.
برگها؛ برآیندی از زیست ما در دوران معاصر
او درباره حالوهوای کلی نمایشگاه نکتهای ارزشمند را بیان میکند: «این مجموعه شامل عکسهایی از طبیعت و بازتابی از احساسات شخصی من است، اما هر بینندهای که از نمایشگاه دیدن کند، احساس میکند میتواند با این تصاویر ارتباط برقرار کند؛ چرا که موضوع تنها طبیعت نیست، بلکه نوعی برداشت از زندگی امروز ما در آن نهفته است. در ظاهر، طبیعت محور آثار است، اما حالوهوای جامعه امروز نیز در این عکسها بازتاب یافته است.»
این هنرمند صحبتهای خود را با این جمله به پایان میرساند: «اگر مسئولان هم از نمایشگاه بازدید میکردند، نه به این معنا بود که بخواهیم چیزی را به آنها گوشزد کنیم، بلکه فرصتی فراهم میشد تا برآیندی از شرایط زیست ما در دوران معاصر را از خلال این آثار مشاهده کنند.»
