مسجدجامع اصفهان، این میراث یکهزارو300ساله، امروز با مجموعهای از آسیبهای ناشی از رطوبت، فرسودگی گنبدها، گچبریها، کاشیها و تأسیسات دستوپنجه نرم میکند؛لطمههایی که برای احیای اولیه، دستکم دو سال زمان و ۵۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.
رونمایی از طرح آرامگاه استاد محمود فرشچیان، باعث مطرحشدن پرسشهایی درباره چگونگی انتخاب این طرح شده است؛ سؤالهایی که از نگاه کارشناسان، ضرورت برگزاری فراخوان معماری برای چنین پروژهای را پررنگ میکند.
پدیدارشدن یک سازه تاریخی در خیابان آپادانای اصفهان، این پرسش را مطرح میکند که در شهری با چنین پیشینه تاریخی، چه نهادی مسئول حفاظت از میراث کشفشده یا کشفنشده آن است و چه سازوکاری برای مواجهه کارشناسی با آنچه ناگهان از دل زمین بیرون میآید، وجود دارد؟
رواج روایتهای نادرست درباره بناها و تاریخ اصفهان در شبکههای اجتماعی، به دغدغهای جدی تبدیل شده است؛ موضوعی که به گفته یک پژوهشگر تاریخ، میتواند در بلندمدت به تحریف حافظه تاریخی شهر بینجامد.
حمام شیخبهایی این روزها در وضعیت بحرانی بهسر میبرد و داخل آن محل انباشت زباله شده است! اگر رسیدگی، مرمت و بازسازی فوری انجام نشود، ممکن است این اثر تاریخی دچار تخریب یا آسیبهای جبرانناپذیر شود.
منارههای اصفهان فراتر از تزیینات مذهبی، نمادی از نبوغ مهندسی ایرانی هستند. عنوان «شهر منارهها» برای اصفهان نباید تنها یک صفت توصیفی باشد؛ بلکه باید به فرصتی ویژه برای برندسازی شهری تبدیل شود.
سالهاست که عمارت تیموری به بنایی متروک و بیکاربرد در قلب اصفهان تبدیل شده است. با توجه به آسیبهای واردشده فراوان به این بنا، اکنون این پرسش مطرح است که آیا این بنا از حافظه شهر حذف شده؟
پس از شوک حملات وحشیانه امریکا و رژیم صهیونیستی به چهلستون، باززندهسازی این میراث جهانی اکنون در گرو تامین اعتبارات کافی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و مصالح تخصصی است. در این میان، هرگونه تعلل یا اقدامات غیرکارشناسی میتواند آینده این بنای ارزشمند را با چالشهای جبرانناپذیری روبهرو کند.
«دانشنامه اصفهان»، سند هویتی و حافظه استراتژیک یکی از درخشانترین کانونهای تمدنی جهان است. در دورانی که میراث فرهنگی ایران با تهدیدهای چندگانهای همچون تخریبهای محیطی، سایه سنگین جنگ و غبار فراموشی دستوپنجه نرم میکند، تدوین این دانشنامه حکم یک سد دفاعی علمی و نفوذناپذیر را دارد.
در پی آسیب به میراث فرهنگی ایران در حملات اخیر، اکنون این سوال مطرح است که چگونه میتوان در مجامع بینالملل از متجاوزان خسارت گرفت؟.
در حالی که مرمتهای کلاسیک اغلب بهدنبال پنهانکردن زخمها و بازگشت به شکوه گذشته هستند، رویکردی نوین در جهان شکل گرفته است که تخریب یا آسیب را نه یک نقص، بلکه بخشی از هویت بنا میداند. با چنین نگاهی «زخم جنگ» شناسنامه اثر است.
تجاوز به میراث فرهنگی ترور تاریخ است و شکستن این سکوت رسالتی اخلاقی برای نجاتِ شناسنامه تمدنی ایران است.