بررسی روند امدادرسانی و اسکان مردم اصفهان در جنگ اخیر

مجاهدت شهرداری اصفهان در حمایت از آسیب‌دیدگان جنگ رمضان

در میان اتاق‌های ساده اسکان موقت، جایی که چمدان‌ها هنوز کامل باز نشده و خاطره‌های خانه‌های آسیب‌دیده در ذهن ساکنان تازه است، روایت‌های مشترکی شنیده می‌شود.

تاریخ انتشار: 11:18 - پنجشنبه 3 اردیبهشت 1405
مدت زمان مطالعه: 7 دقیقه
مجاهدت شهرداری اصفهان در حمایت از آسیب‌دیدگان جنگ رمضان

به گزارش اصفهان زیبا؛ در میان اتاق‌های ساده اسکان موقت، جایی که چمدان‌ها هنوز کامل باز نشده و خاطره‌های خانه‌های آسیب‌دیده در ذهن ساکنان تازه است، روایت‌های مشترکی شنیده می‌شود:

روایت از روزهایی که ناگهان آرامش خانه‌ها با حمله‌های دشمن صهیونی‌آمریکایی برهم خورد و خانواده‌هایی ناچار شدند برای مدتی سقفی دیگر را پناه خود قرار دهند.در گفت‌وگو با این خانواده‌ها، آنچه بیش از هر چیز به چشم می‌آید، ترکیبی از رنج و ایستادگی است. بسیاری از آنان با وجود خسارت‌هایی که متحمل شده‌اند، با صراحت از نفرت و انزجارشان به آمریکا و رژیم صهیونیستی سخن می‌گویند؛ اما در کنار این خشم، چیزی پررنگ‌تر نیز دیده می‌شود؛ امید بازگشت به خانه و ساختن دوباره زندگی و امید به آینده‌ای که به گفته خودشان «باید بهتر از گذشته ساخته شود».

در میان همین اتاق‌ها، کودکی مشغول درس‌خواندن است؛مادری وسایل ساده زندگی را مرتب می‌کند و پدری از برنامه‌هایش برای بازسازی خانه می‌گوید؛ نشانه‌هایی کوچک اما معنادار از اینکه زندگی، حتی در دل شرایط دشوار، همچنان ادامه دارد.برای آگاهی دقیق‌تر از وضعیت این خانواده‌ها، نحوه اسکان آنان و روند خدمات‌رسانی، خبرنگار ما به محل اسکان آسیب‌دیدگان رفته و با آن‌ها گفت‌و‌گو کرده و در ادامه، برای اطلاع دقیق‌تر از اوضاع با جواد شفیعی، مسئول کمیته اسکان ستاد خدمات سفر شهر اصفهان، به گفت‌وگو پرداخته است.

خانه‌ای که فرو ریخت
هتلی که موقتا خانه شد!

هنوز صدای انفجار از ذهنش پاک نشده است.چند روز از آن اتفاق گذشته، اما با کوچک‌ترین صدا تپش قلب می‌گیرد و ناخودآگاه تصور می‌کند، دوباره بمبی فرود آمده است. زهرا، زنی میان‌سال است. او آن شب را این‌گونه توصیف می‌کند: «خانه ما در حمله‌های اخیر آسیب دید؛ شیشه‌ها شکست و بخشی از دیوارها تخریب شد؛ با این حال، خدا را شکر می‌کنیم که هیچ‌یک از اعضای خانواده و اطرافیانمان دچار آسیب جانی نشدند.»زهرا می‌گوید: «در همان ساعات اولیه، با سامانه ۱۳۷ تماس گرفتیم و موضوع ثبت شد؛ سپس کد رهگیری دریافت کردیم. روند رسیدگی بسیار سریع بود؛ کمتر از نیم‌ساعت بعد با ما تماس گرفتند و اطلاع دادند که شرایط اسکان موقت فراهم شده است. اکنون در هتلی اسکان داده شده‌ایم که از نظر امکانات و خدمات شرایط بسیار مناسبی دارد. تمام امکانات موردنیاز به‌صورت رایگان در اختیار خانواده‌ها قرار گرفته است؛ حتی برای بهبود وضعیت روحی ساکنان، مشاوران و روان‌شناسان نیز با ما تماس می‌گیرند و پیگیر حالمان هستند.» با وجود این خدمات و رسیدگی‌ها، واقعیتی وجود دارد که نمی‌توان آن را نادیده گرفت: «هیچ مکانی، جای خانه خود انسان را نمی‌گیرد. خانه فقط یک ساختمان نیست؛ محل آرامش و خاطره‌های یک خانواده است. اکنون بسیاری از ما شب‌ها به سختی می‌خوابیم و اغلب بدون مصرف دارو، خواب ممکن نیست. هر صدای ناگهانی می‌تواند اضطراب آن لحظه‌ها را دوباره زنده کند. در چنین شرایطی، مهم‌ترین دغدغه خانواده‌های آسیب‌دیده، بازسازی هرچه سریع‌تر منازلشان است. خسارت‌ها جبران‌شدنی است؛ اما آرامش واقعی زمانی حاصل می‌شود که دوباره بتوانیم به خانه‌هایمان بازگردیم و زندگی عادی را از سر بگیریم .»

صدای آرامش پدری
از روزهای دفاع‌مقدس در دل انفجار

هنوز تصویر آن شب از ذهنش پاک نشده است. موج انفجار آن‌قدر شدید بود که مریم آن شب احساس کردهمه‌چیز در یک لحظه فروریخت: « چند روز پیش از حادثه، برای ایام عید شیشه‌های خانه را تمیز کرده بودیم؛ اما با صدای مهیب انفجار، همه خرد شدند و روی زمین ریختند. از خواب با اضطراب شدید بیدار شدم و بی‌اختیار فریاد ‌زدم. همراه خانواده زیر میز پناه گرفتیم و سعی کردیم آرامشمان را حفظ کنیم.» مریم می‌گوید: «در همان دقایق نخست، با پدرم تماس گرفتم؛ کسی که سال‌های جوانی‌اش را در دل هشت سال دفاع مقدس گذرانده و بارها صدای بمباران را شنیده است. پدرم با لحنی آرام و مطمئن گفت: “این صداها را می‌شناسم. ما این شب‌ها را دیده‌ایم. نترس؛ مهم این است که کنار هم هستیم.”»

همین چند جمله، در میان آشوب آن لحظه‌ها، به مریم قوت‌قلب داد و کمک کرد شرایط را بهتر مدیریت کند: «با وجود این، روزهای اول در سردرگمی و آوارگی گذشت. حدود 10 روز نمی‌دانستم باید با سامانه ۱۳۷ تماس بگیرم. شب‌ها را در خانه برخی همسایگان می‌ماندیم؛ تا اینکه بالاخره روند درست را پیگیری کردم و اسکان موقت در یکی از مراکز فرهنگی برایم فراهم شد.» اکنون 30 روز است که مریم در محل اسکان موقت به‌سر می‌برد: «امکانات کامل در اختیار خانواده‌ها قرار گرفته است و خدمات به‌طور منظم ارائه می‌شود؛ از وعده‌های غذایی گرفته تا سایر نیازهای ضروری. باوجوداین، مهم‌ترین دغدغه ما همچنان بازسازی خانه‌ها و بازگشت به زندگی عادی است. بسیاری از ساکنان، ازجمله من، شغلمان را نیز از دست داده‌ایم و چشم‌انتظاریم تا شرایط کاری و سکونت به روال طبیعی بازگردد.» او می‌گوید: «آنچه امروز ما را سرپا نگه می‌دارد، امید به بازسازی و بازگشت به زندگی معمولی است؛ امیدی که پدرم با تجربه و آرامشش در همان شب نخست، اولین جرقه آن را دوباره در دلم روشن کرد.»

زندگی هنوز
در جریان است!

از همان روز نخست آغاز درگیری‌ها، منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کرد، در معرض اصابت قرار گرفت. حوالی ساعت یازده صبح اولین ضربه فرود آمد و پس از آن، این وضعیت تقریبا هر روز تکرار می‌شد. این روایت پگاه، زن جوانی است که حالا خانه‌اش آسیب دیده است: «چند روز بعد، یکی از اصابت‌ها به‌قدری شدید بود که شیشه‌های خانه فرو ریخت و بخشی از سقف آشپزخانه نیز تخریب شد. همان شب ناچار شدیم خانه را ترک کنیم و حدود 12 روز را در منزل یکی از اقوام سپری کردیم.» پگاه می‌گوید: «چند روز بعد برای برداشتن برخی وسایل ضروری به خانه بازگشتیم. با وجود اینکه 18 سال از ازدواجمان می‌گذرد، بسیاری از وسایل خانه هنوز نو و دست‌نخورده بود؛ چراکه بیشتر این سال‌ها را در کنار خانواده همسرم زندگی کرده بودیم و وسایل خودمان کمتر مورداستفاده قرار گرفته بود؛ اما صحنه‌ای که با آن روبه‌رو شدیم، برایمان بسیار تلخ بود؛ بخش زیادی از همان وسایل نو زیر شیشه‌های شکسته و آوار، آسیب دیده یا از بین رفته بود.»

او می‌گوید: «در همان رفت‌وآمدها متوجه شدیم که از طریق سامانه ۱۳۷ امکان اسکان اضطراری برای خانواده‌های آسیب‌دیده فراهم شده است. تماس گرفتیم و اطلاعات ثبت شد. کد رهگیری دریافت کردیم. قصد داشتیم موقتا به خانه اقوامی در نجف‌آباد برویم؛ اما هنوز به مقصد نرسیده بودیم که با ما تماس گرفتند و اطلاع دادند محل اسکان آماده شده است. ابتدا گفتند یک اتاق سه‌تخته در اختیارمان قرار می‌گیرد که برای استقرار پنج نفر مناسب است؛ بااین‌حال، زمانی که به محل رسیدیم، مسئولان با همراهی بیشتر، دو اتاق در اختیارمان گذاشتند؛ یکی سه‌تخته و دیگری دوتخته.

اکنون حدود 40 شب است که در این محل اسکان یافته‌ایم. امکانات لازم به‌طور کامل فراهم است: غذای گرم در وعده‌های مختلف، رسیدگی به نیازهای روزمره و توزیع بسته‌های بهداشتی در بازه‌های زمانی مشخص.» در میان گفت‌وگو، مادرانه نگاهی به دخترش می‌اندازد که گوشه اتاق گوشی‌به‌دست نشسته و مشغول مشاهده کلاس آنلاین است. مکثی می‌کند؛ لبخندی آرام بر لبش می‌نشیند و می‌گوید: «زندگی در جریان است!»این جمله ساده، در دل تمام خسارت‌ها و نگرانی‌ها معنا پیدا می‌کند؛ گویی نمادی است از اینکه حتی در دل اسکان اضطراری، میان چمدان‌های باز و سقف‌های موقت، نشانه‌های کوچک زندگی هنوز ادامه دارند.

سامانه ۱۳۷ در خط‌مقدم رسیدگی به آسیب‌دیدگان

چه اقدام‌هایی برای اسکان آسیب‌دیدگان انجام شده است؟

با توجه به اینکه شهر اصفهان سابقه طولانی در اسکان مسافران و گردشگران دارد، اقدام‌های ما نیز در ادامه همان ساختار و تجربه «ستاد خدمات سفر» بوده است. هر موردی که از طریق سامانه ۱۳۷ اطلاع‌رسانی شده، از سوی ما پیگیری و اسکان افراد انجام شده و تا امروز همه درخواست‌هایی که به دستمان رسیده، پوشش داده شده است.

تا این لحظه چه تعداد را اسکان داده‌اید؟

بیش از 300خانواده؛ یعنی بالغ بر یک‌هزارو300نفر در مراکز اقامتی تجمعی اسکان داده شده‌اند.

روال ثبت درخواست در سامانه چگونه است؟

کانال ارتباطی مردم با شهرداری، سامانه ۱۳۷ است. چه موضوع نظافت و خدمات شهری باشد و چه موضوع اسکان آسیب‌دیدگان جنگ، مردم تماس می‌گیرند؛ کد رهگیری دریافت می‌کنند و موضوع ثبت می‌شود. موارد مربوط به کمیته اسکان در اختیار ما قرار می‌گیرد؛ کارشناسان پالایش اولیه را انجام می‌دهند و سپس روند اسکان انجام می‌شود.

چه امکاناتی در اختیار افراد قرار می‌گیرد؟

امکانات براساس ماهیت «اسکان اضطراری» ارائه می‌شود. هدف این است که خانواده‌ها یک دوره موقت،درمکان‌های مشخص‌شده،اقامت داشته باشند تا تعمیرات اولیه منازلشان (مثل تعویض شیشه‌های شکسته‌‌، تعمیر یا تعویض در و پنجره‌های آسیب‌دیده و سقف‌های کاذب یا بخش‌های تخریب‌شده دیگر) انجام شود. برای این منظور، تعدادی از مراکز اقامت تجمعی و هتل‌ها پیش‌بینی و آماده شده است.

تعداد مراجعه‌کنندگان و افراد اسکان‌داده‌شده چند نفربوده است؟

در اصفهان بسیاری از آسیب‌دیدگان در ایام نوروز در منازل بستگان و اقوام اقامت داشتند. در همان روزها تماس‌های متعددی با ۱۳۷ دریافت کردیم. از ۱۵ فروردین که تعطیلات پایان یافت، حجم تماس‌ها نیز بیشتر شد؛ با این حال، هیچ مشکلی برای اسکان نداریم؛ تمام تدارکات فراهم است. قرارداد ها با هتل‌ها بسته‌شده و هرکس از طریق ۱۳۷ درخواست داده، در کوتاه‌ترین زمان ممکن اسکان داده شده است.

محل اسکان را شما تعیین می‌کنید یا خود افراد انتخاب می‌کنند؟

فرایند اسکان مرحله‌به‌مرحله است. هر مکان که ظرفیتش تکمیل شود، سراغ مکان بعدی می‌رویم. به ترتیب ظرفیت‌ها تخصیص داده می‌شود.

صحت‌سنجی درخواست‌ها انجام می‌شود؟

در لحظه‌های اولیه اصابت، به دلیل فوریت وضعیت، صحت‌سنجی انجام نمی‌شد؛ اما پس از آن بازرسان و کارشناسان از محل‌های اعلام‌شده بازدید کردند و بررسی‌های لازم را انجام دادند.

هزینه‌ای از آسیب‌دیدگان دریافت می‌شود؟

خیر. تمام خدمات ارائه‌شده برای شهروندان کاملاً رایگان است و از آسیب‌دیدگان جنگ هیچ مبلغی دریافت نمی‌شود.

برای بازسازی منازل نیز اقدامی انجام داده‌اید؟

کمیته ما فقط مسئول اسکان است. موضوع بازسازی در کمیته‌های دیگر پیگیری می‌شود.

اسکان‌های طولانی‌مدت چگونه مدیریت می‌شود؟

برای مواردی که رفع آسیب‌ها شش ماه تا یک سال طول می‌کشد، تعدادی از مالکان اعلام آمادگی کرده‌اند که منازل خود را رایگان در اختیار آسیب‌دیدگان قرار می‌دهند. هماهنگی‌های لازم انجام شده و قرارداد موجر و مستأجر میان طرفین بسته شده است تا دغدغه‌های هر دو طرف برطرف شودو خانواده آسیب دیده بتواند برای مدتی طولانی‌تر اقامت داشته باشد.

هیچ درخواستی بی‌پاسخ نمانده است

به گزارش تیمچه، آنچه از مشاهده‌های میدانی، گفت‌وگو با خانواده‌ها و توضیحات مسئولان برمی‌آید، در دل روزهای سخت پس از حمله‌های دشمن صهیونی‌آمریکایی، جامعه اصفهان نشان داد توان همدلی و سازماندهی‌اش فراتر از بحران‌هاست. خانواده‌هایی که خانه‌هایشان آسیب دید، نه‌تنها زیر بار ناامیدی نرفتند، بلکه در بازسازی آرامش و زندگی خود کوشیدند؛ نشانه‌ای روشن از روحیه‌ای که «ایستادگی» با «امید به آینده» در آن گره خورده است.

سامانه ۱۳۷ و کمیته اسکان با برنامه‌ریزی منظم، توانسته‌اند طی هفته‌های اخیر صدها خانواده آسیب‌دیده را در مراکز امن و مجهز اسکان دهند؛ به شکلی که هیچ درخواستی بی‌پاسخ نمانده است. روند اسکان موقت، شفاف، رایگان و بدون تشریفات غیرضروری انجام شده و با نظارت میدانی کارشناسان، نیازهای اولیه خانواده‌ها، از سرپناه تا لوازم بهداشتی، تأمین شده است.

هرچند زخم‌های فیزیکی این حادثه همچنان باقی است، در گفت‌وگوهای متعدد با مردم و مسئولان، یک پیام مشترک تکرار می‌شود: زندگی در جریان است، مردمی که با دل‌های شکسته، اما چشمانی امیدوار، در تلاش‌اند تا خانه‌های خود را دوباره بسازند و نشان دهند که هیچ تجاوزی به این آب و خاک نمی‌تواند جریان حیات و ایمان آنان به آینده را متوقف کند.