به گزارش اصفهان زیبا؛ گروه فرهنگی دخترانه فانوس در آخرین روزهای شهریورماه، ۲۱ سالگیاش را جشن گرفت. مجموعه فرهنگی که دستکم برای مردم اصفهان شناختهشده است و در شرایطی که فقدان مجموعههای دخترانه در سطح شهر بیداد میکرد، بسیاری از دخترانِ نوجوان، روزگاری مسیرشان به این مجموعه خورده است. این گروه فرهنگی حالا با گذشت ۲۱ سال از عمرش، بسیار آزمونوخطا کرده و در برخی از حوزهها به قوام رسیده است؛ از جمله اردوداری.
به گفته حجتالاسلام محمد داستانپور، مؤسس گروه، نقطه عطف این مجموعه چه در برهههای آغازین و چه در تمام این سالها، سفرهای مشهدی بوده که رزق سالانه اعضا در آن امضا میشود. با درنظرگرفتن چنین اهمیتی راجع به سفرهای دستهجمعی گروه، ما نیز در این گزارش توجهمان را معطوف به مدل اردوداری مجموعه و بهطور خاص سفر امسال مشهد کردیم. سفر زیارتی که از تاریخ ۱۹ تا ۲۵ شهریورماه با جمعیتی قریب به ۴۵۰ نفر برگزار شد و نکته قابلتوجه برای ما، برنامههای مجموعه در این چند روز بود. اگر بخواهیم خلاصه بیان کنیم: انسجام میان برنامههای متعدد گروه که همچون نخ تسبیحی به یکدیگر متصل بودند و هدف واحدی که دنبال میشد، برای ما بسیار جالب و متفاوت بود. در همین راستا با جمعی از اعضای کادر این گروه فرهنگی در این باره صحبت کردیم و گزارش پیشرو، همراه با گامهای تعریف شده ماحصل آن است. لازم به ذکر است که به دلیل گستردگی موضوع و اشراف هر یک از اعضا بر بخشی از کار، گفتوگوهای متعددی صورت گرفته و به همین خاطر مطالب منتسب به یک شخص واحد نیست.
گام نخست
تعیین چشمانداز
نخستین نقطه حرکت گروه، بنا به گفته اعضا، به تعیین چشمانداز سالانه برمیگردد. به این شکل که مدیریت گروه، حجتالاسلام محمد داستانپور، جدای از چشماندازهای بلندمدت، سالانه نیز چندین چشمانداز را به شورای مرکزی گروه اعلام میکنند. این شورا نیز پس از بررسی قابلیت اجرای چشماندازها، آنها را به واحدهای مختلف گروه ابلاغ میکند.
پس از این، نوبت به واحدها میرسد که هر یک برنامه سالانه خود را بر اساس چشمانداز اعلامشده تدوین و به شورای مرکزی اعلام کنند. شورا نیز در صورت تأیید برنامه، آن را بهعنوان برنامه رسمی گروه اعلام میکند.همانطور که این روند پیش از برگزاری اردوی زیارتی تربیتی مشهد مقدس در سال جاری نیز طی شده است. به این شکل که پس از اعلام چشمانداز گروه به واحد اردوداری، این واحد برنامه سالانهاش برای مشهد مقدس را بر این اساس تدوین کرده و به شورا ارائه کرده است.
گام دوم
انتخاب هدف و موضوع
مطابق با توضیحات کادر گروه، هدف و بهطور کلی موضوع قابلپیگیری سفر به این صورت معلوم میشود که اعضای واحد اردوداری مطابق با چشمانداز و خط سیر کلی که مدیر گروه اعلام میکند، پیشنهاداتشان را راجع به موضوع بیان میکنند. در نهایت نیز با رفتوبرگشتهای متعدد میان اعضا و با تأیید مدیریت، تأیید نهایی صورت میگیرد. همانطور که در این اردو هدف کلی «مقاومت و استقامت نوجوانان در حرکت به سوی رسیدن به قلههای ظهور امام زمان(عج)» مطرح شد و شعار گروه نیز بر این اساس به این صورت اعلام شد: «چند نفس تا قله». انتخاب این واژه از یک جهت در هماهنگی با هدف اردو بوده و از سوی دیگر مبتنی بر کلام رهبر شهید و متناسب با شرایط اجتماعی و سیاسی کشور بوده است.
گام سوم
هماهنگی با سایر واحدهای مربوطه
پس از مشخصشدن پایههای اردو، نوبت به هماهنگی با عوامل اجرایی میرسد. یعنی واحدهایی که هریک به نوعی دستاندرکار اردو هستند و خروجی محصولات یا خدمات آنها در ارتباط با مخاطب است. از جمله واحد سیر تربیتی که مربی یا سرگروههای آن بیشترین ارتباط مستقیم با مخاطب را دارند. واحد رسانه که تولیدات تصویری آن بازتابدهنده برنامههای اردو برای مخاطب است. همچنین واحدانتظامات، خدمات، مالی و روابطعمومی که هریک مسئولیت بخشی از کار را به عهده دارند. نکته قابلتوجه این است بخشی از برنامههای سفر نیز بهصورت ستادی انجام میشود؛ از جمله ستاد «فرهنگی» که وظیفه آن تولید محصولاتی مبتنی بر هدف گروه است. این محصولات عموما به مخاطب عرضه میشود و بخش زیادی از بار انتقال محتوای گروه را برعهده دارد. تجربه سالهای گذشته گروه به این صورت است که انتخاب و آمادهسازی یادبود سفر، انتخاب جملات مرتبط با موضوع سفر با عنوان رزق و در سال جاری تهیه بسته صعود به قله، از جمله مواردی است که به مخاطب ارائه شده است.
گام چهارم
طراحی و ساخت بسته صعود به قله
از جمله ابداعات سفر مورد بررسی ما و شاید به نوعی نقطه تمایز تولیدات فرهنگی گروه با سالهای گذشته، بسته صعود به قله بود. این بسته به گونهای طراحی شده بود که سازه کاغذی چند کوه در بستهای به سرگروه و از اعضای گروهش واگذار میشد و در طول سفر، در زمانهای مشخصی، همه گروهها بهصورت همزمان به سراغ مأموریت یکی از این کوهها میرفتند. ستاد فرهنگی گروه در هر مرحله مأموریتهایی فردی یا گروهی تعیین کرده بود که در صورت همراهی مخاطب با آن، بخشی از انتقال محتوای مدنظر گروه انجام میشد.
مأموریت گروهی اول، آشنایی با روایت شخص جامانده در کوه: در این مأموریت سرگروه پس از رمزگشایی از تصویر موجود در پاکت کوهمانند، رمز پادکست را وارد کرده و در آن لحظه روایت دختری پخش میشد که در موقعیت سختی، در کوه گم شده است. پس از شنیدن سختیهای موقعیت، سرگروه از اعضای خود میخواست که موقعیت بیانشده را با موقعیتی از زندگی خودشان تطبیق دهند و سپس به این فکر کنند که در شرایط مشابه، آنها چه میکردند؟ جزمِ همه توان برای صعود بیشتر یا وادادگی و لاجرم سقوط؟
مأموریت فردی دوم، نوشتن موقعیت مشابه با دختر جامانده در کوه: در مأموریت بعدی، سرگروه پادکست دیگری از دختر مذکور پخش میکند که سرانجام توانسته از موقعیت سخت قبلی فائق آید و توصیفی است از حسوحال او در شرایطی که با اندک امید و توانی که داشته، همت کرده و ادامه مسیر را پیموده است. هدف از پخش این صوت همذاتپنداری نوجوان با سوژه و بهکارگیری تفکرش درباره مشکلات زندگی به واسطه نوشتن آنها است.
مأموریت فردی سوم، تعامل با خدام حرم: مواجهه مخاطبان فانوسی با یکی از خادمان حرم و گفتوگو با آنها برای شنیدن نصیحت، روایت یا حسوحالشان از خدمت در حرم.
مأموریت گروهی چهارم، انجام اعمالی در راستای خادمی حرم فیزیکی امام رضا(ع) به نیت جلب رضایت ایشان: به این صورت که شخص با نیت خادمی، عملی همچون مرتبکردن قفسههای کتاب، سرگرمکردن کودک ناراحت، کمک به همگروهیهایش و مواردی از این قبیل را انجام میدهد.
در نهایت پس از انجام عمل و شادمانی قلبی پس از آن، اینطور روایت میشود که حرم امام رضا(ع) محدود به حرم فیزیکی ایشان نیست و در طول زندگی روزانه هم میتوان برای خود بازیابی چنین خدمت و حسوحالی را داشت.
مأموریت فردی پنجم، دریافت یادبود: اهدای برچسبهای تلفن همراه با عکس قلههایی که در ابتدای مسیر از حرم امام رضا(ع) میگذرد.
مأموریت فردی ششم، حضور در اماکن خاص: حضور گروهها در یکی از مکانهای مشخصشده برای آشنایی با ویژگیهای آن مقصد؛ از جمله کتابخانه مرکزی حرم، حضور در خانههای تاریخی حرم، حضور بر سر مزار رهبر شهید و…
مأموریت فردی هفتم، ترسیم آینده: جمعبندی همه مطالبی که از ابتدا در برنامههای مختلف گروه برای مخاطب بازگو شده است و در نهایت گفتوگوی مخاطب با خود در یک سال آینده و اهدافی که در این مسیر برای خودش تعیین میکند. بنا بر این مأموریت، این گفتوگو پس از خلوت با خود در حرم امام(رضا)، ثبت میشود.
در پایان این مأموریتها، قله هشتم، دستیابی به پرچم نمادین سبزرنگ گنبد امام رضا(ع) است که بر روی آن نوشته شده «نصر من الله و فتح القریب». این پرچم نیز همچون سایر پرچمها که هریک متعلق به یکی از مأموریتها بودند، روی بسته، در مسیرهای صعود قله توسط مخاطب نصب میشود.
گام پنجم
جلسات مشترک واحدها برای هماهنگی ایدهها
در نهایت، پس از اینکه واحدهای مختلف متناسب با هدف و موضوع اردو، برنامههایشان را طراحی کردند، جلسات مشترک میانواحدی برگزار میشود تا یکدیگر را نیز از برنامههایشان مطلع کنند و همافزایی بیشتری شکل گیرد. بهطور مثال، پس از اینکه ستاد فرهنگی طرح بسته صعود را مطرح کرد، واحد سیرتربیتی نیز بخشی از سناریونویسی آن را به عهده گرفته و مأموریت اول و دوم را در قالب گعده سرگروه با اعضایش پیش میبرد. همچنین پس از آشنایی با طرح کلی، مأموریتها را برای سرگروهها توضیح داده تا بتوانند مواجهه بهتری با مخاطب داشته باشند.
گام ششم
هماهنگی مجدد با مدیریت گروه در راستای طراحی سخنرانی و پاتوقهای گفتوگو
اگرچه که مبنای کار در ابتدا تصویب شده، اما در ادامه سناریوهای مطرحشده نیز با حجتالاسلام داستانپور به اشتراک گذاشته میشود تا در سخنرانیهای روزانه هماهنگی لازم با سایر برنامهها وجود داشته باشد. بهطور مثال، در سخنرانیهای برگزارشده در حرم امام رضا(ع) و برگزاری سخنرانیهایی با عنوان پاتوق در محل اسکان گروه که امکان گفتوگوی تعاملی هم فراهم میشود، از واژگانی همچون «قله»، «صعود»، «کمپ» و مواردی از این قبیل استفاده میشود تا ضمن آشنایی برای مخاطب، همچون تکه پازلی، سناریو طرحشده را کامل کند.
گام هفتم
برپایی جشن تولد گروه فانوس
یکی از برنامههای همیشگی این گروه فرهنگی که سالانه در اردوی مشهد برگزار میشود، جشن تولد فانوس است. از آنجا که مبدأ حرکت و تداوم گروه در ابتدای امر با توسل به امام رضا و عنایات ایشان در چنین اردویی رقم خورده است، سالانه این جشن در مشهد برگزار میشود. امسال هم یکی از برنامههای اردو جشن تولد گروه بود و نکته قابلتوجه این است که برنامههای جشن نیز متناسب با هدف گروه طراحی شده بود. از دکور جشن و سخنرانی گرفته تا روایتی که با جانبخشی به «فانوس» از زبان او بیان شد. در این سناریو، «فانوس» با مؤسس گروه سخن میگوید و روایت تولدش تا الان بیان میشود، پستیوبلندیهایی که در مسیر داشته و راههایی که تا رسیدن به قله فعلی طی کرده است.
گام هشتم
ارائه چشمانداز گروه برای ۱۵ سال آینده و چشمانداز سالانه مخاطبان
در انتهای این سفر، مؤسس فانوس طی جلسهای با اعضای کادر گروه، طرح کلی چشمانداز ۱۵ سال آینده گروه را بیان کرده و همچون مخاطبان نوجوان، برای آنها دشواری و سختیهای پیش رو را ترسیم میکند. حجتالاسلام در این گفتوگو ابتدا اشارهای به مسیر طیشده، اهداف و دستاوردها میکند و سپس ملزومات ادامه مسیر را تعریف میکند. نوجوانان نیز در انتهای مسر طی شده با امام رضا(ع) عهدهایی بسته که هریک بهطور مستقیم یا غیرمستقیم رشد آنها را در پی دارد. آنها در گفتوگوهای پایانیشان با دوستانشان
اذعان میکنند که در دنیا، امکان کمپزدن و ماندن در موقعیت فعلی وجود ندارد؛ پس لاجرم یا محکوم به سقوطیم یا دستیابی به پرچم ظهور حضرت حجت صلواتاللهعلیه.
