روایتی از فعالیت‌های پایگاه امام‌رضا(ع) در مسجد صدیقة‌الحسین(س) محله کوجان

مسجدی که با جوان‌ها زنده است

در قلب محله کوجان، مسجد صدیقة‌الحسین تنها یک بنای مذهبی نیست؛ به پاتوقی برای نوجوان‌ها و جوان‌هایی تبدیل شده که روزهای بسیاری از عمرشان را با برنامه‌های فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی این مسجد گره زده‌اند.

تاریخ انتشار: 15:59 - دوشنبه 7 اردیبهشت 1405
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
مسجدی که با جوان‌ها زنده است

به گزارش اصفهان زیبا؛ در قلب محله کوجان، مسجد صدیقة‌الحسین تنها یک بنای مذهبی نیست؛ به پاتوقی برای نوجوان‌ها و جوان‌هایی تبدیل شده که روزهای بسیاری از عمرشان را با برنامه‌های فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی این مسجد گره زده‌اند. پایگاه بسیج امام‌رضا(ع) در دل همین مسجد فعالیت می‌کند؛ پایگاهی که فرماندهش می‌گوید روزی که این مسجد آسیب دید و حتی آتش گرفت، باز همین جوان‌ها بودند که دوباره آن را از نو ساختند.

گزارش پیش‌رو، روایتی است از گفته‌های محمدحسین خیامیان، فرمانده این پایگاه؛ روایتی از بچه‌های محله کوجان و مسجدی که برایشان بخشی از زندگی شده است.مسجد صدیقة‌الحسین در محله کوجان، سال‌هاست که به‌عنوان یک پایگاه فرهنگی پویا شناخته می‌شود؛ مسجدی که نوجوان‌ها و جوان‌های بسیاری در فضای آن رشد کرده‌اند. در دل این مسجد، پایگاه بسیج امام‌رضا(ع) فعالیت می‌کند؛ پایگاهی که به گفته محمدحسین خیامیان، فرمانده آن، جایگاهی فراتر از یک مجموعه سازمانی دارد و بسیاری از اهالی، آن را «خانه دوم» بچه‌های محله می‌دانند.
خیامیان که مسئولیت پایگاه را در سال‌های اخیر برعهده گرفته، هدف اصلی‌اش را «جذب و پایدارکردن حضور نسل جدید در مسجد» معرفی می‌کند.
او می‌گوید: «ما تلاش می‌کنیم بچه‌ها وقتی وارد مسجد می‌شوند، حس کنند اینجا متعلق به خودشان است. اگر این حس ایجاد شود، حتی سال‌ها بعد هم از مسجد جدا نمی‌شوند.»

برنامه‌هایی که نوجوان‌ها را پای کار نگه می‌دارد

پایگاه امام‌رضا(ع) مجموعه‌ای گسترده از برنامه‌های فرهنگی و آموزشی را میزبانی می‌کند. جشن‌های اعیاد، محافل ماه رمضان و مناسبت‌های مذهبی مختلف، تنها بخشی از فعالیت‌هایی است که در مسجد صدیقة‌الحسین برگزار می‌شود.

اما آنچه این برنامه‌ها را متفاوت می‌کند، مشارکت مستقیم خود بچه‌هاست.
نوجوان‌ها در مسجد گروه سرود تشکیل داده‌اند، درس قرآن می‌خوانند، در کلاس‌های مداحی شرکت و برای مناسبت‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند. خیامیان معتقد است این مشارکت «فرمول اصلی جذب» است و بیان می‌کند: «وقتی به بچه‌ها مسئولیت می‌دهیم و به آن‌ها میدان می‌دهیم، احساس می‌کنند جزئی از مسجد هستند. همین تعلق باعث می‌شود خودشان هم مسجد را زنده نگه دارند.

او می‌گوید که در کنار برنامه‌های هنری و مذهبی، کلاس‌های آموزشی دیگری نیز در مسجد برگزار می‌شود؛ از خوشنویسی و خطاطی با حضور استادان تا دوره‌های تقویتی درسی نزدیک امتحانات. بسیاری از این کلاس‌ها با همکاری داوطلبانی از میان اهالی یا جوانان همین پایگاه انجام می‌شود.

وجه اجتماعی و جهادی فعالیت‌های پایگاه پررنگ است

اما فعالیت‌های پایگاه امام‌رضا(ع) محدود به مسجد و کلاس‌ها نیست. خیامیان از مجموعه‌ای از اقدامات اجتماعی یاد می‌کند که به‌طور مستقیم به خانواده‌های محله کمک می‌کند؛ از جمله توزیع بسته‌های معیشتی. به گفته او، این بسته‌ها در سال‌های اخیر برای خانواده‌های نیازمند کوجان نقش مهمی داشته است.
بخش دیگری از فعالیت‌های پایگاه، مربوط به «حفظ آرامش و امنیت محله» است؛ موضوعی که فرمانده پایگاه آن را یکی از مسئولیت‌های اصلی مجموعه می‌داند. او اشاره می‌کند که در جریان اغتشاشات اخیر، محله آسیب زیادی دید و حتی مسجد هم از این آسیب‌ها بی‌نصیب نماند:
«مسجد ما را آتش زدند؛ اما همان روزهای بعد، بچه‌هایی که سال‌ها در همین مسجد بزرگ شده بودند، خودشان پای کار آمدند، مسجد را تمیز کردند، رنگ زدند، وسایل را درست کردند و دوباره سرپا نگهش داشتند.»
خیامیان این اتفاق را «نماد تعلق نسل جدید به مسجد» می‌داند؛ نسلی که به گفته او، بر اثر برنامه‌های فرهنگی و آموزشی مسجد، با این فضا رابطه‌ای عمیق برقرار کرده‌اند.

حضور فعال در تجمعات جنگ رمضان

به گفته فرمانده پایگاه، بچه‌های مسجد در بسیاری از برنامه‌های عمومی و تجمعات خیابانی پس از آغاز جنگ رمضان حضور دارند. او از حضور نوجوان‌ها در تجمعات، مراسم‌ عمومی، برنامه‌های میدان امام و نماز جمعه یاد می‌کند؛ فعالیت‌هایی که هماهنگی آن‌ها توسط پایگاه انجام می‌شود.
آماده‌سازی پرچم‌ها، توزیع پرچم و تصاویر و کمک به اهالی برای حضور در برنامه‌های تجمعات خیابانی نیز توسط همین بچه‌ها انجام شده است.خیامیان می‌گوید: «این فعالیت‌ها، از دل همان روحیه داوطلبانه‌ای می‌آید که در مسجد شکل گرفته است.»

چالش‌های پنهان پشت فعالیت‌ها

در کنار تمام این نقطه‌های روشن، فرمانده پایگاه بسیج امام رضا(ع) از چالش‌هایی هم می‌گوید که اجرای فعالیت فرهنگی در مسجد را دشوار می‌کند. مهم‌ترین این چالش‌ها، به گفته او، «عدم همراهی کافی هیئت‌ امنا» است.
او توضیح می‌دهد: «راه‌اندازی برنامه‌های جدید، مخصوصاً برای نوجوان‌ها، نیاز به هماهنگی و پشتیبانی کامل دارد. وقتی این پشتیبانی از طرف هیئت امنا فراهم نمی‌شود، کار سخت می‌شود و حتی گاهی بچه‌ها دلسرد می‌شوند.»

این مشکل فقط متعلق به پایگاه مسجد ما نیست و در سایر مساجد نیز وجود دارد.
چالش دیگر، نگاه برخی نهادهای شهری و فرهنگی است که به دلیل کوچک‌بودن فضای مسجد یا ظرفیت محدود آن، گاهی اهمیت واقعی فعالیت‌های پایگاه را دست‌کم می‌گیرند. خیامیان تأکید می‌کند که آنچه اهمیت دارد «خروجی» است؛ خروجی‌ای که به گفته او، در رفتار، مسئولیت‌پذیری و رشد نوجوان‌های محله دیده می‌شود.

مسجد؛ نقطه اتکای محله کوجان

در پایان گفت‌وگو، فرمانده پایگاه بسیج امام رضا(ع) دوباره بر هدف اصلی‌اش تأکید می‌کند: «مسجد باید بتواند محل رشد همه‌جانبه نوجوان‌ها باشد؛ نه فقط محل برگزاری مراسم. اگر مسجد بتواند نیازهای بچه‌ها را در حد توان خودش پاسخ بدهد، آن‌ها را می‌شود برای همیشه در کنار مسجد نگه داشت. اینجا باید جایی باشد که بچه‌ها احساس زندگی کنند، نه فقط فضایی برای رفت‌وآمد کوتاه.»
او آینده پایگاه امام‌رضا(ع) و مسجد صدیقة‌الحسین را روشن می‌بیند؛ مشروط بر آنکه حمایت‌ها بیشتر شود و مسیر فعلی ادامه یابد. خیامیان باور دارد نوجوان‌هایی که امروز کلاس‌های مسجد را پر می‌کنند، فردا از سازندگان اصلی محله خواهند بود؛ جوان‌هایی که اگر روزی مسجد آسیب ببیند، همان‌ها دوباره آن را از نو خواهند ساخت.