به گزارش اصفهان زیبا؛ عطرین وطنخواه، پژوهشگر نوجوان و منتخب جایزه نوبل ایرانی، در گفتوگو با «اصفهانزیبا» از مسیر علمیاش میگوید: «زندگی من با یک پرسش ساده آغاز شد: “چرا؟ و چگونه؟” این کنجکاویِ کودکانه، خیلی زود برای من از یک بازی به یک مسیر جدی تبدیل شد.
امروز که بهعنوان پژوهشگر نوجوان و منتخب جایزه نوبل ایرانی با شما حرف میزنم، معتقدم علم ابزاری برای حل مسئله، یاری به جامعه و ساختن آینده است.
همیشه سعی کردهام علم را از کتابها فراتر ببرم و به متن زندگی بیاورم. علاوهبر فعالیتهای علمی، نویسندگی، رسانه و کارهای اجتماعی نیز بخش مهمی از دنیای من را میسازند؛ چراکه باور دارم پژوهشگر واقعی باید به کشورش احساس مسئولیت داشته باشد.»
پژوهش؛ فراتر از کلاس درس
منتخب جایزه نوبل بیان میکند: «پژوهش یعنی دیدن مسئله و ساختن راهحل؛ این یک سبکفکر کردن است. در این مسیر، مدرسه و معلمانی داشتم که به ایدههایم احترام گذاشتند و حامی من بودند.
در پاسخ به این پرسش که تفاوت درسخواندن برای المپیاد و مدرسه چیست، باید بگویم که درس مدرسه بر یادگیری مباحث مشخص تمرکز دارد؛ اما المپیاد به ما قدرت فکر، تحلیل و حل مسئله میدهد؛ جایی که خلاقیت و استمرار، مهمتر از حفظکردن است.»
کارنامهای از جنسِ دغدغه
وطنخواه در ادامه به رتبههایی که کسب کرده است، اشاره میکند: «سالیان اخیر برای من سالهای تلاش و حضور در رویدادهای مختلف علمی بوده است؛ از کسب رتبه اول کشور در علوم و فنون هستهای، انرژیهای نوین، سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی گرفته تا درخشش در مسابقات ملی آزمایشگاه و جشنواره نوجوان خوارزمی.
اما برای من، این رتبهها هدف نهایی نیستند. یکی از پروژههایی که روی آن کار کردم، طراحی یک محصول زیستفناورانه با رویکرد محیطزیستی و فراوردههای سبز بود. معتقدم پروژهها باید “اثر اجتماعی” داشته باشند.»
خانواده؛ حامیِ بیادعایِ این مسیر
او ادامه میدهد: «موفقیتهایم را بیش از هر چیز مدیون خانوادهام هستم؛بهویژه مادرم. او بزرگترین حامی من بود و با صبر و انرژی، بستر لازم را برای تمرکز علمیام فراهم کرد. وقتی خانواده به تواناییهای یک نوجوان ایمان داشته باشد، آن نوجوان میتواند فراتر از تصور خودش رشد کند.»
نگاهی به آینده و رسالتِ ایراندوستی
منتخب جایزه نوبل سپس دررابطهبا ارتباطش با علوم هستهای بیان میکند: «علوم هستهای در نگاه من، فراتر از انرژی، کلیدی برای درمان سرطان، بهبود کشاورزی و پیشرفت صنعت است. ایران در این حوزه جزو کشورهای پیشروست و دانشمندان ما باوجود تمام محدودیتها، توانستهاند دستاوردهای شگفتانگیزی داشته باشند.
درباره مهاجرت هم باور دارم استفاده از تجربههای بینالمللی ارزشمند است؛ اما ایران محل زندگی من نیست؛ اینجا سرزمینی است که به آن تعلقخاطر دارم. نسل ما میتواند به جای صادرکردن استعدادها، امید و خلاقیت را در همین خاک گسترش دهد.
وقتی خبرهای تلخی مثل حمله به دانشگاهها یا حوادث مدرسه میناب را میشنوم، عمیقا غمگین میشوم. دانشگاه باید مأمن علم و گفتوگو باشد؛ نه خشونت. هر اتفاقی که فضای علمی را تهدید کند، درواقع آینده نسل جوان را نشانه گرفته است.
نگاه منبعد از تلاطمهای اخیر به مقوله علم و آگاهی عمیقتر شده است؛ کشوری که روی آموزش و نسل جوانش سرمایهگذاری کند، آیندهای قویتر خواهد داشت.» وطنخواه در پایان گفتوگو به دانشآموزان علاقهمند به پژوهش میگوید: «منتظر شرایط کامل نمانید.
مسیرهای بزرگ با یک کنجکاوی کوچک شروع میشوند؛ حتی با امکانات محدود شروع کنید و استمرار داشته باشید. مهمترین تفاوت آدمهای موفق، ادامهدادن در روزهایی است که بقیه خسته میشوند.
در کنار درس، تفریح و زندگی عادی را هم فراموش نکنید؛ چون ذهن خسته نمیتواند خلاق باشد. هدف کوتاهمدتم ادامه مسیر علمی در دانشگاههای برتر کشور است تا بتوانم پژوهشهایی انجام دهم که بر زندگی مردم اثر مثبت بگذارد.
درنهایت، باور دارم “ایران، سرزمین استعدادهایی است که اگر باور شوند، میتوانند دنیا را شگفتزده کنند”. هیچ تلاشی بینتیجه نمیماند؛ کافی است هدف روشن باشد و امید را در دل حفظ کنیم. ممنونم از همه کسانی که به نوجوانان پژوهشگر این سرزمین فرصت دیدهشدن میدهند.»
