به گزارش اصفهان زیبا؛ شما از آن دسته آدمهایی هستید که زمان تصمیمگیری سخت تصمیم میگیرید و گاهی چنان مدتهای زیادی در شک و دودلی میمانید که کلافه میشوید؟ گاهی هم بهقدری دیر تصمیمی را میگیرید که فرصت را از دست میدهید و تا سالها حسرت آن را میخورید؟
اگر چنین شخصیتی دارید، پیشنهاد میدهیم به صحبتهای محمدعلی شهبازی، روانشناس و مدرس رشد فردی که در سلسله نشستهای مجموعه فرهنگیتفریحی باغنوش به این موضوع پرداخت، توجه کنید.
تصمیمگیری، موضوع مهمی است و در تمام جنبههای زندگی شخصی، اجتماعی و شغلی شما تأثیر دارد؛ بنابراین باید در انتخاب تصمیمهایتان دقت کنید.
توجه داشته باشید که انسان درحالیکه میخواهد چیزهایی را به دست آورد، به ازای آن، چیزهایی را از دست میدهد؛ یعنی برای رسیدن به آرزوهایتان میخواهید کارهایی را انجام دهید؛ اما از طرف دیگر باید چیزهایی را از دست دهید و از این نظر دچار آشوب و استرس میشوید.
شما در این موقعیتها باید ببینید آنچه اکنون دارید را میخواهید و به عبارتی لذت موقت یا آنچه قرار است اتفاق بیفتد و برای رسیدن به آن نیاز به تلاشهایی است که در عوض شما را به لذت ماندگار و ارزشهایتان میرساند؟ در واقع در زمان تصمیمگیری برای انجام کاری باید ببینید دنیای عشقوحال فعلی و بدون استرس و آرامش مقطعی را میخواهید یا آرامش ماندگار؟
عدهای از شما در مرحله اول ماندهاند و به قول مولانا درگیر نیازهای حیوانی هستند و عدهای در مرحله بعدی قرار گرفتهاید و بهدنبال کمال هستند. در واقع انسان علیرغم اینکه تمایل به از دستدادن ندارد، از طرف دیگر دغدغه بهدستآوردن چیزهای دیگر است و همین موارد حال انسان را بد میکند.
موانع تصمیمگیری
ناکامیها: یکی از مواردی که باعث شده قدرت تصمیمگیری نداشته باشید، تجاربی از ناکامیهای شماست؛ مثلا اتومبیلی که میخواستید بخرید اما نشد، خانهای که قصد مالکیت آن را داشتید اما نشد، رشته تحصیلی که دلتان میخواست قبول شوید اما نشد و… .
اینگونه ناکامیها، بهمرور زمان احساسی را در وجود شما حک میکند. تجربه این احساس هماکنون در وجود شما رخنه میکند و همین مانع مهمی در تصمیمگیری شما میشود و بهعبارت دیگر اجازه تصمیمگرفتن به شما نمیدهد.
نکته: یکی از کلکهایی که ذهن به شما میزند، ناخودآگاه است که باعث میشود بعضی از چیزها از یادتان برود! ولی بعضی چیزها را یادتان هست. آنچه فراموش میکنید، درواقع انتخاب ذهنتان است.
انسانها بعضی چیزها را انتخاب میکنند که نفهمند؛ مثل دموبازدم که ناخودآگاه است؛ بنابراین مراقب باشید ذهن میخواهد بعضی چیزها را نفهمید. اگر بفهمید، بار مسئولیت روی دوشتان میافتد!
درواقع بزرگترین دشمن آدمی، فهم او است. بههرحال ناکامیها دردآور است و مکانیزم دفاعی آن، بیتصمیمی است. ذهن، مکانیزم دفاعی برای آن میسازد؛ چون آنها را دوست ندارد.
با بیتصمیمی بهقولمعروف از خیر آن میگذرید! و دلیل آن، تجارب ترس و ناکامی قبلی است.
در این مواقع با خود درگیری دارید و مرتب در ذهنتان افکاری را تداعی میکنید؛ مثل اینکه نکنه با انجام این کار اینطور بشه، نکنه شکست بخورم، حرفهای دیگران رو چه کنم و… .
همین ترسها و دودلیها باعث میشود تصمیم نگیرید. با این اوصاف، در زمان تصمیمگیری دو انتخاب دارید:
انتخاب اول: با داشتن ترس و دودلی تصمیم نمیگیرید.
انتخاب دوم: خود را قوی میدانید و با این اطمینان، دیگر ترس و دودلی ندارید و کسی هم بر شما تأثیری نخواهد داشت.
وقتی بخواهید تصمیمی بگیرید، باید مسئولیت آن را بپذیرید و انسان این حالت را دوست ندارد و تمایل بهراحتی است.
ذهن هدفش زندهنگهداشتن است و با هرچه بخواهد انرژی بگیرد، مخالفت میکند؛ مثل همین تصمیمگیری که با موجودیت ذهن مغایرت دارد.
اما انسان باید آماده سختیهایی باشد تا به مراد دلش برسد. کتاب «انسان در جستوجوی معنا» را بخوانید. ببینید چقدر جالب دکتر فرانکل در این کتاب، معنادرمانی را نشان داده است و معنادرمانی با خروج دکتر از زندان آشویتس، پایهای در روانشناسی میشود.
زندانی که به خاطر شکنجههای بسیار امکان آزادشدن از زندان نداشت؛ اما دکتر فرانکل با امید و هدفی که در خیال خود داشت، از این زندان آزاد شد.
درواقع امید، دکتر را زنده نگه داشت. او میگوید، سالها آرزو داشتم از زندان آزاد شوم و معنادرمانی را در جهان اشاعه دهم.
تردید و دودلی: یکی از موانع دیگر تصمیمگیری، تردید و دودلی است؛ اما باید بدانید انسانی که دودل است، مشرک است.
حضرت علی(ع) نیز فرمودهاند: عامل تصمیمگیری، دوری از تردید است.
این دسته از افراد در زمان تصمیمگیری دودل هستند و مرتب پیش خود میگویند نکنه نشه، نکنه بدتر بشه و… بنابراین تردید را از دل خود بیرون آورید و با قدرت و آگاهی تصمیم بگیرید.
تصور فرصت زیاد: این فکر که دنیا همچنان ادامه دارد و فرصت زیاد دارید، باعث میشود تصمیمگیریها را به تعویق بیندازید و با این کار در اصل از زیر بار مسئولیت شانه خالی میکنید.
جمعآوری اطلاعات: خیلی از شما قبل از تصمیمگیری شروع میکنید به جمعآوری اطلاعات و آنقدر در این کار غرق میشوید که زمان از دست میرود؛ این در حالی است که اطلاعات بیشازحد انسان را سردرگم میکند؛ بنابراین جمعآوری اطلاعات میتواند مانع تصمیمگیری باشد.
توجه داشته باشید که مشورت کوتاه با متخصصان کافی است. پس اقدام کنید و زیاد در پی اطلاعات نباشید.
ضرر بیتصمیمی
اگر در تصمیمگیری همیشه دودل باشید و یا آن را به تعویق بیندازید، ضرر زیادی متوجه شما خواهد شد. چهبسا وقتی کاری را که سالها میخواستید انجام دهید عقب انداختهاید، بهجایی میرسید که دیگر نمیتوانید آن را انجام دهید. درواقع بهمرورزمان ناتوان میشوید و یا حتی نرسیده به آرزو مرگتان فرامیرسد.
از طرف دیگر، گاهی در کاری که تصمیمتان را به تأخیر میاندازید، هزینهاش برایتان چندبرابر میشود و متحمل خرج زیادی میشوید و یا اصلا نمیتوانید هزینه کار موردنظرتان را بپردازید و بدینصورت سالها افسوس میخورید که چرا در تصمیمگیری تعلل کردید.
راهحل
– حال شما نمونه ناکامیهایی را بنویسید و توجه داشته باشید که به آنها فکر نکنید و روی کاغذ بیاورید؛ چراکه فکر ذهن را سنگین میکند و به شما آسیب میزند.
باید تصویرسازی کنید و چندبار آن را بخوانید تا باعث رشد شما شود. در حین نوشتن در آن غرق شوید و بنویسید چرا آنچه میخواستم نشد و اگر آنچه میخواستم انجام میدادم، چه مزایایی داشت. ابعاد آن را بنویسید و ببینید چه حسی داشید اگر کاری را که میخواستید انجام میدادید.
– تصور کنید فردا به شما خبر میدهند که بیمار هستی و تا یک ماه دیگر فرصت برای زندهماندن داری و تنها درمان آن هم استراحت است.
در این صورت بنویسید حالوهوایتان چیست. این تصور را روی کاغذ بیاورید و بنویسید چه حسوحالی دارید؛ مثلا برای سفر تردید داشتید، با این تصور قاعدتا بهانهها و تردیدها کنار میروند و فوری به سفر میروید.
– چهبسا با اقدام برای آنچه علاقه دارید، ممکن است کلا صرفنظر کنید و ببینید اصلا آن چیزی نیست که دوست داشته باشید و اینگونه از فکرها و تردیدها آزاد میشوید.
– یقین، عامل تصمیمگیری است. رسیدن به مرحله یقین تکاملی است و عبور از مراحلی را تا رسیدن بهیقین میطلبد.
– فرد عاملی باشید. ببینید انسانها از دیدگاه مسئولیتپذیری دودستهاند: انسانهای عامل و انسانهای واکنشپذیر.
انسانهای عامل، موفق هستند. کتاب «هفت عادت انسانهای مؤثر» را خواندهاید؟
در این کتاب نویسنده تحقیق کرده که ببیند آدمهای موفق چه عادتهایی دارند. اولین عادت انسانهای خوشبخت و موفق این است که چنین افرادی، عامل هستند.
تصمیمگیری افراد عامل بر مبنای آگاهی و ارزشهای درونی خودشان است؛ یعنی اصولی را از درون برای خود مشخص کردهاند و درهرصورت پیرو ارزشهای خود هستند؛ اما افراد واکنشی، نسبت به شرایط واکنش نشان میدهند که خوب نیست؛ بنابراین انسان عاملی باشید.
عالی بود
خیلی عالی بود اتفاقا دنبال مطلبی بودم که توی جلسه ای مهم که در راستای تصمیم گیری بود صحبت کنم . وقتی با این مطلب مواجه شدم لذت بردم و این متن باعث خودآگاهی خیلی از افراد میشه که قول میدم خوب برای دیگران ترین کنم
بسیار عالی بود