او در گفتوگو با روزنامه اصفهان زیبا ادامه میدهد: «بخش مطبوعات در نظام رسانهای ایران با کاهش تیراژ، مخاطب، آگهی و… مواجه است و از طرفی، محدودیت در پوشش موضوعات نیز برایش وجود دارد که ترکیبی اینها در کنار بهروز نشدن حرفهایگرایی باعث شده ما در حال حاضر مطبوعات ضعیفی داشته باشیم. بخشی از نظام رسانهای ما نیز خبرگزاریها هستند که نتوانستند چندان عملکرد مستقلی داشته باشند چون تقریبا تمامشان وابسته به نهادهای دولتی، عمومی یا حاکمیتیاند. صداوسیما هم که تکلیفش روشن است. برآیند اینها ما را با یک نظام رسانهای کماثر در ایران مواجه کرده است.» ارکانزاده البته ریشه تمام این مسائل را در نوع نگاه ابزاری نظام سیاسی به نظام رسانهای میداند: «باید بپذیریم که نظام سیاسی نقش نظارتی و حرفهای برای مطبوعات و سایر رسانهها قائل نیست. بنابراین رسانههای ایران نتوانستهاند عملکرد حرفهای و مطلوب مخاطبان و افکار عمومی را ارائه کنند.»او تأثیر کرونا را در ضعف نظام رسانهای تشدیدکننده ضعفهای موجود میداند و آن را متغیر مستقلی در این زمینه قلمداد نمیکند: «با وقوع بحرانی مانند کرونا، مدیران کلان بحران بهجای مدیریت بحران به مدیریت اخبار بحران میپردازند که خود در بیاعتمادی مخاطب تأثیرگذار است.»محدودیتهای پوشش مضامین مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و… در رسانهها و ضعف در آزادی رسانهها، ظهور رسانههای نوین در کنار رسانههای جریان اصلی، نبود سرمایهگذاریهای مناسب در جریان روزنامهنگاری مستقل، تمرکزگرایی بیشازاندازه روزنامهنگاری در پایتخت که باعث دیدهنشدن روزنامهنگاران فعال در شهرهایی غیر تهران میشود، ضعف روزنامهنگاری محلی، مشکلات آموزش روزنامهنگاران و بهروز نبودن آنها، دخالت نهادهای عمومی و دولتی در فعالیت و سیاستگذاری رسانهها و ضعف تشکلهای مطبوعاتی ازجمله مسائلی است که ارکانزاده رسانههای ما را با آنها دستبهگریبان میداند و معتقد است: «در صورت ادامه این شرایط، کار به از دست رفتن کارکرد رسانههای رسمی منتهی میشود.»او فراهمشدن بسترهای تغییر در فضای مطبوعات را مستلزم تلاش خود روزنامهنگاران برای بازتر شدن فضا و از طرفی تغییر شرایط میداند: «ما نمیتوانیم منتظر بمانیم تا روزنامهنگاری مطلوبمان از جایی وارد شود، بلکه این اتفاق در بسترهای اجتماع کمکم اتفاق میافتد و جلو میرود؛ مهم این است که روزنامهنگاران ما فضا را خالی نکنند و ناامید نشوند.» این روزنامهنگار دراینباره که نسبت این تغییر و تلاش روزنامهنگاران برای وقوع آن باوجود مشکلات فعلی فضای روزنامهنگاری ایران مثل تعدیل و اخراجها، کمی دستمزدها، نداشتن بیمه و ثبات و امنیت شغلی و… چیست، میگوید: «امیدواری به تغییر در بلندمدت یا میانمدت اتفاق میافتد، نه کوتاهمدت. این مشکلات در بسیاری بخشهای کاری دیگر جامعه ما و نهفقط روزنامهنگاری نیز دیده میشود. متأسفانه باید بپذیریم که جامعه ما مدام با بحران مواجه است و انواع مشکلات در آن وجود دارد و زمانی که جامعه توسعهیافتهتر و مترقیتر شود روزنامهنگاری هم شرایط بهتری پیدا میکند.»
مدیریت اخبار بهجای مدیریت بحران
سعید ارکانزاده یزدی، روزنامهنگار و پژوهشگر ، با بیان اینکه زندگی در دوران مدرن ما را نیازمند ابزارهایی میکند که یکی از آنها رسانه است، میگوید: «رسانههای رسمی و جریان اصلی در ایران در حال ازدستدادن مرجعیتشان هستند. اگر این مرجعیت بهطورکلی از بین برود، ما با نقصی مواجه میشویم که با پیامرسانها، رسانههای ماهوارهای و شبکههای اجتماعی و… پر نخواهد شد.»
-
رها کیوان
خبرنگار
