انسان امروزی زیبایی را هم مصرف می‌کند

جالب اینجاست که داوطلبان عمل جراحی زیبایی در دوران کرونا هم از عمل نه تنها منصرف نشده‌اند، بلکه آمارهای اعلام شده از سوی انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی، حاکی از افزایش آمار جراحی زیبایی به وِیژه بینی در این دوران است؛ دورانی که تاکیدها بر قرنطینه و از خانه بیرون نیامدن است و اداره‌ها و ارگان‌ها کارمندان خود را دورکار کرده‌اند: «دور کاری بسیار از کارمندان و غیرحضوری بودن دانشگاه‌ها و همچنین داشتن وقت اضافه توسط بسیاری از افراد سبب شده که تمایل به انجام جراحی‌های زیبایی در شرایط کرونا بیشتر شود و این مسئله با رعایت دقیق پروتکل‌های بهداشتی در حال حاضر در بسیاری از مراکز درمانی انجام می‌گیرد.»

افزایش جراحی‌های زیبایی به ویژه به در مراکز و کلینیک‌های غیرمجاز و زیرزمینی در این دوران، موضوعی دور از ذهن است؛ چرا که با توجه به شیوع کرونا و افزایش مرگ و میر ناشی از آن و ممنوعیت چند باره این عمل‌ها از سوی وزارت بهداشت، انتظار می‌رفت این جراحی‌ها با استقبال افراد مواجه نشوند.» در گفت و گو با محمدرضا شیخی؛ جامعه شناس به تبیین جامعه‌شناسی این مسئله پرداخته‌ایم. او با بیان اینکه بیشتر پدیده‌های اجتماعی با نحوه مدیریت بدن انسان ارتباط دارند، بیان می‌کند: «باید توجه داشت که جراحی زیبایی به نماد پایگاه اجتماعی یا به یکی از شاخص‌های مصرف گرایی تبدیل شده است؛ چرا که افراد تلاش می‌کنند تا با روی‎آورن به جراحی زیبایی خود را به سطوح بالاتر طبقات اجتماعی برسانند و به همین دلیل نیز از ابزارهایی مثل عمل زیبایی استفاده می‌کنند تا به واسطه آن در گروه بالاتری قرار گیرند یا خودشان را از طبقه‌ای که در آن حضور دارند، متمایز کنند.»

جامعه امروزی مصرف گراست

شیخی با بیان اینکه اقشار متوسط و روبه پایین جامعه بیشتر از بقیه به عمل جراحی زیبایی تمایل دارند، تصریح می‌کند: افراد با جراحی زیبایی می‌خواهند خودشان را شبیه ستارگان و سلبریتی‌هایی کنند که تصویر آنها مدام از سینما و تلویزیون پخش می‌شود. به گفته این جامعه شناس، جامعه کنونی به شدت مصرف گرا شده است و تمایل دارد از جامعه مدرن به سمت پسامدرن که یکی از ویژگی‌های آن مصرف گرایی است حرکت کند. شیخی عنوان می‌کند: هویت انسان نیز در مدار مصرف قرار گرفته است و به همین خاطر انسان امروزی حتی زیبایی را هم مصرف می‌کند تا بتوانند منفعت بیشتری به دست آورند.

کرونا؛ فرصتی برای برگشتن به روال عادی

شیخی در پاسخ به این سؤال که چرا برخی ریسک می‌کنند و در شرایط کنونی که کرونا در کشور پیدا کرده، زیر تیغ جراحی می‌روند، می‌گوید: فرد پس از عمل، نیاز به مدت زمانی دارد تا بتواند شرایط عادی خود را به دست آورد و چه زمانی بهتر از قرنطینه که فرد مجبور نیست با سایرین تعامل برقرار کند و ارتباط داشته باشد. او یادآور می‌شود: ذهن انسان هم فراموش کار است و به همین دلیل نیز افراد توقع دارند، دوستان و آشنایانشان، پس از قرنطینه فراموش کنند که آنها قبل از جراحی چه ظاهری داشته‌اند.

این جامعه شناس با بیان اینکه همه انسان‌ها در حال بازی کردن نمایش هستند، تصریح می‌کند: به اعتقاد گافمن آدم‌ها نقش‌های زیادی را در جامعه بازی می‌کنند که با نقش‌های اصلی و ویژگی‌های درونی آنها متفاوت است. درواقع افراد، براساس نیازهای جامعه و چیزی که سایرین از آنها طلب می‌کنند به ایفای نقش می‌پردازند. طبیعتاً این نمایش‌ها پشت صحنه‌ای دارد که هیچ کسی از آن خبر ندارد و به خاطر همین هم است که خیلی از افراد رفتاری متعارض با آنچه در خانواده دارند از خود نشان می‌دهند.

اینگونه که شیخی خاطرنشان می‌کند دوران کرونا شرایطی برای افراد جامعه ایجاد کرده است که آنها بتوانند، این پشت صحنه‌ها و اقداماتی که برای دست یابی به جایگاه‌های بالاتر انجام می‌دهند را بهتر مخفی کنند و کسی هم از آنها مطلع نشود.