پدرم دلواپس آینده برادرم است! اما حتی یک بار هم اتفاق نیفتاده که با هم به کافی شاپ بروند، در خیابان قدم بزنند و گاهی بلند بخندند. برادرم نگران فشار کاری پدرم است؟ اما حتی یک بار هم نشده خواستههایش را به تعویق بیندازد تا پدر برای مدتی احساس راحتی کند. مادرم با فکر خوشبختی من خوابش نمیبرد اما حتی یک بار هم نشده که با من درباره خوشبختیام صحبت کند و بپرسد: فرزندم چه چیزی تو را خوشحال میکند؟ من با فکر رنج و سختی مادرم از خواب بیدار میشوم، اما حتی یکبار نشده که دستش را بگیرم با او به سینما بروم، باهم تخمه بشکنیم، فیلم ببینیم و کمی به او آرامش بدهم. از یک طرف در خلوت خود، دلمان برای این و آن تنگ میشود، از طرف دیگر وقتی به هم میرسیم انگارکه توانایی ابراز نداریم! انگار نیرویی نامرئی، فراتر از ما وجود دارد که دهانمان را بسته تا مبادا چیزی درباره دلتنگیمان بگوییم. تکلیفمان را با خودمان روشن نمیکنیم. یکدیگررا دوست میداریم اما آنقدر شهامت نداریم که دوستداشتنمان را ابراز کنیم.
آنچه خواندید نمونهای است ازحالت کسانی که روانشناسان به این حالت «آلکسی تایمیا»، یعنی فقر کلمات در بیان احساسات میگویند. آلکسی تایمیا یا نارسایی احساسی یک اختلال در روانپزشکی است که مشخصه آن ناتوانی فرد در حوزه احساسی و عواطف است. الکسی تایمیا بهخودیخود یک بیماری نیست؛ بلکه در واقع ناتوانی در شناسایی و توصیف احساسات است.
ده درصد مردم جهان دچار این بیماری هستند. این بیماری در نوجوانان میتواند با کاهش شدید در ابراز احساسات و ناتوانی در ایجاد ارتباط با همکلاسیها یا دوستان خود همراه باشد. پس تشخیص و درمان آن در سنین نوجوانی و کودکی اهمیت زیادی دارد.
انواع آلکسی تایمیا
آلکسی تایمیا به دو نوع کلی تقسیم میشود. نوع اولیه این بیماری را برخی روانشناسان یک نوع تیپ شخصیتی مستقل میدانند. این نوع از اختلال روانی بیاحساسی در دوران کودکی به دنبال آزار جنسی یا مشکلات روحی در زندگی کودک شکل گرفته و بهمرور با گذشت زمان به جزئی از شخصیت فرد تبدیل میشود. نقش ژنتیک در این بیماری بسیار اهمیت دارد.
نوع ثانویه آلکسی تایمیا به عقیده روانشناسان، یک واکنش دفاعی به فشارهای روحی، افسردگی و اضطراب است که ممکن است در اختلال افسردگی پس از حادثه یا PTSD دیده شود.
درمان آلکسی تایمیا
از آنجا که آلکسی تایمیا غالبا با سایر شرایط مرتبط با سلامت روان همراه است؛ درمانهایی مانند آموزش مهارتهای اجتماعی و تغییر سبک زندگی که مشکلات دیگر فرد را برطرف میکند، گاهی اوقات میتواند به بهبود نارسایی هیجانی نیز منجر شود. در افرادی که یاد میگیرند عواطف را بشناسند، توصیف کنند و واکنش نشان دهند، علائم تا حد زیادی کاهش یافته و مشکلات کمتری در روابط بینفردی تجربه میکنند.
همچنین تکنیکهایی مانند: گروهدرمانی، یادداشتبرداری روزانه، تکنیکهای مختلف آرامش و ریلکسیشن، خواندن داستانهای احساسی و… برای درمان این اختلال مثمر ثمر خواهد بود.
اما درمان این اختلال دشوار است. تحقیقات کمی درباره اینکه آیا واقعا میتوان از این مشکل رهایی یافت، وجود دارد. اما اینکه چگونه به نارسایی هیجانی مبتلا شده باشید، روی قابل درمان بودن یا نبودن آن تأثیر میگذارد. به عنوان مثال اگر در نتیجه افسردگی یا PTSD آن را تجربه کردهاید، به احتمال زیاد قابل درمان است (به خوبی درمان سایر مشکلات مرتبط با سلامت روان که با آنها دست و پنجه نرم میکنید)؛ اما برای دیگران، آلکسی تایمیا میتواند در طول زمان به یک ویژگی پایدار تبدیل شود.
منبع: مجله پزشکی سلامت
