طی سالهای 1397 تا 1400، آمار موالید در استان اصفهان 16 درصد کاهشیافته است. بنا به اعلام مدیرکل ثبتاحوال استان:« در سال ۹۹ حدود ۵۶ هزار و ۳۹۴ تولد ثبتشده که نسبت به سال ۹۸ با حدود ۸ درصد کاهش نرخ ولادت سالیانه مواجه شدیم، این در حالی است که در سال ۹۸ نسبت به سال ۹۷ کاهش ۱۶ درصدی تولد را در استان ثبت کردهایم.» جامعه شناسان و جمعیت شناسان کشور بهطورکلی برای تحلیل این وضعیت، از مسائل عمدهای مانند شرایط اقتصادی و سپس تغییر شکل و شیوه زندگی طی نیمقرن گذشته خبر میدهند. به اعتقاد آنها «سختیهای معیشتی، افراد کمتری را به زادآوری ترغیب میکند.» دکتر شهلا کاظمی پور، استاد جمعیتشناسی دانشگاه تهران در گفتوگو با اصفهان زیبا آنلاین، کشور را درگیر تغییرات ساختاری جمعیتی عنوان کرد و معتقد بود که با ورود کشور به سیاهچاله پیرسالی، این مسئله تشدید میشود.
ایران دارد پیر میشود و آهنگ رشد جمعیت آن بهسوی صفرشدن، نزدیک؛ مسئلهای که در دهههای گذشته از سوی جمعیتشناسان هشدار داده شده بود و حالا با توجه به آمار پایین تولد و ازدواج، تشدید شده است. دکتر شهلا کاظمیپور، استاد جمعیتشناسی دانشگاه تهران، در گفتوگو با اصفهانزیبا پیشبینی میکند: «تا سی سال آینده، جمعیت ایران به صد تا صدوده میلیون نفر افزایش مییابد و جـمــعـیــت هــشـتمــیـلیــوننفری سالمندان نیز، بیستمیلیون نفر خواهد شد.»
نـــزدیـــک بـــه یــــک دهـــه پـــیـــش، جمعیتشناسان کشور با به صدا درآوردن آژیر خطر کاهش جمعیت، به مسئولان کشور گوشزد کردند تا تدبیری بیندیشند و کشور را از فرورفتن در بنبست جمعیتی نجات دهند. این هشدار، موجب شد مسئولان کشور به فکر آغاز و تشدید سیاستهای افزایش جمعیت و تدوین و تصویب قانون «جمعیت و تعالی خانواده» بیفتند. سه سال بعد، در 1393، رهبر معظم انقلاب، سیام اردیبهشتماه را روز ملی جمعیت نامگذاری کردند. پسازآن نیز برنامههای متعدد، پژوهشها و تحقیقات بسیاری در زمینه علل کاهش جمعیت ایران و راههای افزایش آن پیگیری شد؛ اما شواهد نشان داد که با تغییر سبک زندگی و الگوهای زیستی، مردم کشور رغبت چندانی به ازدواج، فرزندآوری و ازدیاد نسل ندارند.
بهتازگی نایبرئیس مجلس شورای اسلامی از یکونیم میلیون ایرانی در آستانه تجرد قطعی خبر داده است. شاخص تجرد قطعی در دانش جمعیتشناسی، مبین احتمال عدمازدواج افراد جامعه به دلیل عبور از سن مناسب برای این رویداد قلمداد میشود. بهطور طبیعی، تمایل افراد در گروههای سنی ۲۰ تا ۳۵ ساله برای ازدواج بیشتر از سایر گروههای سنی است و بهمرور در گروههای سنی دیگر این میزان کاهش چشمگیری پیدا میکند؛ جمعیتشناسان معتقدند آن دسته از افراد جامعه که وارد سن ۴۰سالگی میشوند (۴۵ یا ۵۰ سالگی که بستگی به خصوصیات جوامع دارد) تمایل آنان به ازدواج بهشدت کاهش مییابد؛ به حدی که ازدواج افراد از این سن به بعد نامحتمل است و معمولا جنبه روانی دارد و به فرهنگ جامعه برمیگردد.