بر خلاف دفعات قبل که شهرهای بزرگ محور اعتراضات بودند، در این نوبت شهرستان‌ها و شهرهای کوچک‌تر نقش فعال‌تری داشتند

خطر گسترش شکاف مرکز پیرامون

ایران به سان فرش دستباف هزارنقشی است که با خون شهیدان بافته شده است. این فرش ممکن است در بخش‌هایی نخ‌نما شده و رنگ‌هایش در جاهایی پریده و طرحش نیازمند بازنگری باشد؛ اما هیچ عقل سلیمی برای ترمیم یک فرش، آن را به آتش نمی‌کشد.

تاریخ انتشار: 09:54 - دوشنبه 29 دی 1404
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
خطر گسترش شکاف مرکز پیرامون

به گزارش اصفهان زیبا؛ ایران به سان فرش دستباف هزارنقشی است که با خون شهیدان بافته شده است. این فرش ممکن است در بخش‌هایی نخ‌نما شده و رنگ‌هایش در جاهایی پریده و طرحش نیازمند بازنگری باشد؛ اما هیچ عقل سلیمی برای ترمیم یک فرش، آن را به آتش نمی‌کشد.

عقل سلیم حکم می‌کند با صبر و مهارت گره‌های پوسیده را باز کنیم و با تارهای تازه و رنگ‌های نو، نقش‌های زیباتری به آن اضافه کنیم. ما این تاروپود را با دستان خودمان گره به گره ترمیم می‌کنیم.

جنگ ۱۲ روزه که باهدف نظامی، امنیتی و سپس اجتماعی انجام شد، به حول و قوه الهی و با واکنش مقتدرانه موشکی و انسجام ملی به آتش‌بس انجامید و ما سرفرازانه خارج شدیم. این حس سرافرازی مهم‌ترین تجلی‌ای بود که نشان داد که دشمنان به هدفشان نرسیدند.

این دشمن ناکام در مرحله بعد سایهٔ جنگ را نگه داشت تا مسئولین را روی مسائل جنگی کانالیزه کند و در ادامه با خطای محاسباتی و برنامه‌ریزی غلط، تصمیم به پروژه اجتماعی با تلفات انسانی بالا گرفت تا مانند مگس بر روی زخم اقتصاد بنشیند؛ ولی تاریخ نشان داده هر کجا مردم به میدان آمدند و اتحادشان را نشان دادند به‌واسطهٔ حضور و همدلی مردم توانستیم از بحران عبور کنیم‌.

مردم ایران این بار نیز مانند هربار با حضور پرشور در راهپیمایی ققنوس‌وار از آتشی که بدخواهان به راه انداخته بودند، بیرون آمدند و زخم‌ها را به‌افتخار بدل کردند.

باید خاطرنشان کرد که در کنار حمایت از نظام، مردم اعتراض به حقی نسبت به بی‌ثباتی اقتصادی دارند. آن‌ها با دل‌هایی سرشار از عشق به وطن از سر دلسوزی و دغدغه‌مندی می‌خواهند کشورشان همیشه‌سبز و پاینده بماند.

چه‌بسا اشتیاق برای رفاه اقتصادی جزء طبیعی‌ترین و مشروع‌ترین حق هر ملتی است‌ ولی مسیر رسیدن به هدف مهم است‌. اعتراض مسالمت‌آمیز از مسیر ساختن، راه‌حل‌های بومی و گفت‌وگوی سازنده می‌گذرد که زمین تا آسمان با اغتشاش و تقابل مخرب فرق دارد.

در کجای دنیا تخریب زندگی مردم میان‌بر تورم است؛ جز اینکه سقوط آزاد به دره‌ای عمیق است که وضعیت فعلی را بدتر می‌کند.

باید در نظر داشته باشیم که بدخواهان همیشه دنبال آشوب و ناامنی هستند و این بار نیز در یک جنگ روانی تبلیغاتی می‌خواستند این اعتراض به حق را به بستری برای اهداف خود بدل سازند؛ اما جای بسی خوشحالی است که مردم بابصیرت به‌خوبی دریافته‌اند که پشت آن غبار غلیظی که احساسات آنی تبلیغات و رؤیاهای خام می‌سازند، هیچ خبری نیست و در غبار راهشان گم نمی‌کنند.

ایران به واسطه این مردم گنجینه‌ای به نام سرمایه انسانی دارند که محور اصلی مقابله با گفتمان‌های بیگانه‌ای محسوب ‌می‌شود که اغلب تلاش می‌کنند با بزرگ‌نمایی مشکلات و کوچک‌نمایی ظرفیت‌ها، روحیهٔ ملی را تضعیف کنند.

معترضان به وضعیت اقتصادی اعتراض داشتند

این قابل‌انکار نیست که ایران در مسیر رشد و پیشرفت قرار دارد. زمانی که در اوج تحریم به کمک نخبهٔ جوان ۲۶ساله ماهواره پرتاب می‌کنیم و مسلسل‌وار اخبار غرورآفرین کسب مدال‌های قهرمانی جوانان همین مرزوبوم را می‌شنویم به ایرانی بودنمان افتخار می‌کنیم؛ چراکه خاک حاصلخیز همین کشور بستر رویش را برای این فرهیختگان فراهم کرد و زمان آن رسیده است که صدای متخصصان متعهد بیش‌ازپیش به تریبون اصلی سیاست‌گذاران کشور بدل شود.

از نظر ترکیب اقتصادی، اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر اقتصادی بیشتر در اعتراضات حضور داشتند و محور شعارها عمدتا اقتصادی و معیشتی بود. این نکته نشان‌دهنده آن است که نارضایتی به ریشه‌های اقتصادی نزدیک‌تر شده و جنبه طبقاتی پررنگ‌تری دارد.

در تحلیل این نوع رفتار اجتماعی، مفهوم «آنومی اقتصادی» اهمیت زیادی دارد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که قواعد و استانداردهای جامعه روشن نباشند و اهداف اقتصادی با ارزش‌های اجتماعی هماهنگ نباشند؛ به‌عنوان‌مثال در جامعه‌ای که گرانی وجود دارد؛ ولی مصرف‌گرایی تشویق می‌شود، این ناهماهنگی همراه با تغییرات سریع در عرصه اقتصاد و فرهنگ به سردرگمی اجتماعی منجر می‌شود و احتمال دارد افراد به هرگونه اعتراض یا رفتار نابهنجار روی‌آورند. بر خلاف دفعات قبل که شهرهای بزرگ (کلان‌شهرها) محور اعتراضات بودند، در این نوبت شهرستان‌ها و شهرهای کوچک‌تر نقش فعال‌تری داشتند.

این تغییر ممکن است بیانگر گسترش شکاف مرکز پیرامون باشد؛ یعنی نارضایتی در لایه‌های اجتماعی کمتر دیده‌شده از نظر سیاسی و رسانه‌ای قوت گرفته است. درحالی‌که در اعتراضات قبلی مشارکت زنان چشمگیرتر بود، این بار حضور نوجوانان و پسران جوان پررنگ‌تر از دختران بود.

این تغییر ممکن است ناشی از تغییر محتوای مطالبات یا حل‌شدن مسئله حجاب برای دختران و زنان باشد. در نهایت کشور به نگاه واقع‌بینانه‌ای نیاز دارد که فراتر از شعارها طبق درک درست از واقعیت‌های میدانی و ظرفیت‌های درونی ملت ایران شکل بگیرد تا گفت‌وگوی سازنده را جایگزین تقابل‌های مخرب و راه‌حل‌های بومی‌ را جایگزین رویکردهای آزمون و خطای ناکارآمد کند. در تاریخ نمونه‌های موفقی از اعتراضات مدنی بدون خشونت داریم که بیشتر نیز به سرانجام رسیده است. فقط این راه نیاز به همبستگی ملی و شجاعت اخلاقی و انسانی دارد.