ایمنی در رفتار، حلقه گمشده سلامت مردان

مردان و آمارهای هشداردهنده

براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، مردان بیش از زنان در معرض مرگ ناشی از سوانح شغلی و رفتارهای پرخطر قرار دارند. این تفاوت صرفاً یک واقعیت زیستی نیست؛ بلکه بازتاب الگوهای اجتماعی و روانی است. در بسیاری از فرهنگ‌ها، ریسک‌پذیری بالا، تحمل درد و بی‌توجهی به خطر نشانه قدرت تلقی می‌شود، و نتیجه آن فاصله گرفتن از رفتارهای پیشگیرانه و ایمن است.

ریشه‌های روان‌شناختی رفتارهای پرخطر

از کودکی به بسیاری از پسران آموخته می‌شود که «نترس»، «محکم باش» و «تحمل کن». این پیام‌ها، اگرچه با نیت تقویت تاب‌آوری منتقل می‌شوند، گاه باعث سرکوب هیجان‌ها و نادیده گرفتن نیازهای جسمی و روانی می‌شوند. مردی که خستگی مزمن را جدی نمی‌گیرد، معاینه دوره‌ای را به تأخیر می‌اندازد یا در رانندگی بی‌احتیاطی می‌کند، الزاماً بی‌اطلاع نیست؛ بلکه ممکن است نگرشی داشته باشد که مراقبت از خود را با ضعف اشتباه می‌گیرد.

سه مؤلفه رفتار ایمن

رفتار ایمن بر سه پایه اصلی استوار است:

• آگاهی: شناخت پیامدهای خطر

• نگرش: باور به ارزشمندی سلامت خود

• مهارت: توانایی مدیریت هیجان، کنترل تکانه و «نه گفتن» به رفتارهای آسیب‌زا

مردی که خشم خود را تنظیم می‌کند، از حمایت تخصصی بهره می‌گیرد و قوانین ایمنی را رعایت می‌کند، نه‌تنها از خود محافظت می‌کند بلکه الگویی سالم برای فرزندان و جامعه می‌سازد.

سلامت روان؛ حلقه پنهان ایمنی

استرس مزمن، افسردگی درمان‌نشده و خشم کنترل‌نشده می‌توانند احتمال رفتارهای تکانشی و پرخطر را افزایش دهند. توجه به سلامت روان، گفت‌وگو درباره احساسات و مراجعه به متخصص، بخشی جدایی‌ناپذیر از ایمنی رفتاری است.

هفته سلامت مردان یادآور این واقعیت است که مردانگی با خطر کردن تعریف نمی‌شود، بلکه با مسئولیت‌پذیری معنا می‌یابد. رعایت قوانین، پیگیری درمان، استفاده از تجهیزات ایمنی و مدیریت هیجان‌ها نشانه بلوغ روانی است.

مرد قدرتمند کسی نیست که از خطر نترسد؛ مرد قدرتمند کسی است که زندگی را آن‌قدر ارزشمند می‌داند که از آن محافظت کند.

مریم السادات خشوعی

کارشناس سلامت روان، مرکز بهداشت شماره یک اصفهان