به گزارش اصفهان زیبا؛ شهروندان اصفهانی به افزایش چشمگیر قبض آب خود اعتراض دارند؛ همان‌هایی که خیلی‌هایشان می‌گویند تغییر محسوسی در میزان مصرف آب خود ایجاد نکرده‌اند، اما حالا با دریافت قبض آب خود شگفت‌زده می‌شوند. گرانی آب این روزها گلایه شهروندان را به دنبال داشته است و باعث شده تا خیلی‌هایشان قبض آب را به دست بگیرند و راهی سازمان آب و فاضلاب شوند و به اعداد و ارقامی که در آن ثبت شده است، اعتراض کنند؛ اعتراضی که البته معمولا راه به جایی نمی‌برد و بهانه آن می‌شود: «میزان مصرف!». آقای حسینی یکی از همین مشترکانی است که چندی پیش به این سازمان مراجعه کرد تا دلیل افزایش چشمگیر قبض آب خود را بپرسد. می‌گوید: «با مشکل افزایش بی‌رویه مبالغ قبوض آب مواجه هستیم. ساختمان ما چهار طبقه است و در تمام دوره‌های پیشین، مبلغ قبض برای کل این چهار طبقه حدود 3 میلیون و ۳۰۰ هزار تومان صادر می‌شد. اخیرا علی‌رغم اینکه مصرف ما تقریبا ۴۰ درصد کاهش یافته بود، قبض آب به یکباره ۲۱ میلیون تومان صادر شد.» گرانی او را راهی آبفا کرد: «پس از مراجعه به شرکت آب و فاضلاب، با ازدحام مراجعان روبه‌رو شدیم؛ بسیاری از شهروندان مشکل مشابهی داشتند و برای برخی مجتمع‌ها قبوضی سنگین، تا چند صد میلیون تومان، صادر شده بود؛ برای نمونه، برای یک مجتمع هشت‌واحدی مبلغی در حدود ۴۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده بود. در بررسی‌ها مشخص شد علاوه بر افزایش عمومی بهای آب، شیوه محاسبه نیز تغییر کرده است. برخلاف نحوه محاسبه برق که مصرف تا حد مشخصی با نرخ عادی و صرفا مازاد آن به صورت تصاعدی محاسبه می‌شود، در سیستم جدید، کل حجم مصرف را با نرخ تصاعدی بالا در نظر می‌گیرند.» او می‌گوید: «هزینه تأمین آب با تانکر برای باغ‌ها، هر متر مکعب حدود ۷۰ هزار تومان است، اما آب لوله‌کشی را برای ما با نرخ متری ۹۴ هزار تومان محاسبه کرده‌اند. اداره آب (منطقه ۵، محدوده ملک‌شهر و بلوار ۱۷ شهریور) پاسخ قانع‌کننده‌ای ارائه نداد و صرفا با رد ادعای عدم وجود نشتی، پیشنهاد تقسیط مبلغ در دو نوبت را داد.» حسینی لابه لای سخنانش گلایه دارد؛ از اینکه «این روند ضابطه قانونی مشخصی ندارد. در گذشته نیز تجربه مشابهی با اداره مخابرات داشتیم؛ کابل‌های منطقه سرقت شده بود و با وجود مراجعات مکرر، تا یک سال نسبت به رفع مشکل اقدام نکردند، اما با این وجود، قبض تلفن ثابت هر ماه صادر می‌شد و ملزم به پرداخت آن بودیم. در حال حاضر، نظارت دقیقی بر عملکرد ادارات وجود ندارد تا مشخص شود چرا به یکباره نرخ آب تا این حد افزایش یافته است. حتی اگر فرض بر بالا رفتن مصرف باشد، این افزایش باید ضابطه‌مند باشد، نه اینکه ارقام غیرمعمول تعیین شود. در حالی که هزینه تمام‌شده تولید آب برای دولت مبالغی بسیار کمتر، حدود ۱۰ هزار تومان تخمین زده می‌شود، آن‌ها برای مصرف بالا، مبالغی نظیر ۹۴ هزار تومان به ازای هر متر مکعب دریافت می‌کنند.»
قبض آب چقدر پای مشترکین آب می‌خورد؟
گرانی آب و افزایش چشمگیر قبوض، موضوعی است که بسیاری از شهروندان نسبت به آن گلایه دارند و از میزان افزایش متعجب هستند. مشترک دیگری می‌گوید که برای دو واحد مسکونی قبض آب حدود 6 میلیون تومان ثبت شده است؛ واحدی که در آن یک نفر زندگی می‌کند و واحد دیگری که سه نفر در آن ساکن هستند! شهروند دیگری می‌گوید این ماه قبض آب حدود 2 میلیون و 500 هزار تومان برایش ثبت شده است؛ درحالی‌که تا پیش از این عدد بسیار کمتر بود و از 500 هزار تومان بیشتر نمی‌شد. می‌گوید: «تغییر محسوسی در میزان مصرف آب ایجاد نشده است؛ اما نمی‌دانم چرا قبض آب به یکباره اینقدر گران شده است.» مشترکین می‌گویند اعتراض‌های آن‌ها به گرانی آب راه به جایی نبرده است و آبفا تنها کاری که برای آن‌ها انجام داده است، اقساطی کردن هزینه است. همچنین افزایش قبوض آب تنها منحصر به اصفهان نیست و سایر مشترکین در شهرهای دیگر نیز با این مشکل مواجه هستند. این موضوع باعث شد تا چندی پیش، روابط عمومی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور اعلام در گفت و گو با رسانه‌ها اعلام کند که در ابتدای سال جاری، همانند سال‌های گذشته، نرخ آب‌بها و تعرفه‌های مربوطه اعلام و ابلاغ شده است و هیچ افزایش قیمت دیگری خارج از چارچوب تعرفه‌های مصوب در طول سال اعمال نشده است. بنابراین افزایش رقم قبض برخی مشترکان در ماه‌های اخیر لزوما به معنای افزایش نرخ آب‌بها نیست و می‌تواند ناشی از افزایش میزان مصرف، قرار گرفتن در پله‌های بالاتر مصرف و یا عوامل فنی مرتبط با نحوه نصب و استفاده از تجهیزات باشد. یکی از موارد قابل توجه، استفاده نادرست از پمپ و مخزن ذخیره آب است. در برخی موارد، مشترکان پمپ را به‌صورت مستقیم به کنتور آب متصل می‌کنند. این شیوه نصب می‌تواند موجب ایجاد مکش و ورود هوا به شبکه داخلی و در نتیجه ثبت نادرست حجم آب عبوری از کنتور شود. از این رو ضروری است پمپ آب پس از مخزن ذخیره و مطابق ضوابط فنی نصب شود و از اتصال مستقیم پمپ به کنتور خودداری شود. از سوی دیگر، بررسی الگوی مصرف نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از مشترکان، به‌ویژه در ماه‌های گرم سال، بیش از الگوی استاندارد تعیین‌شده، آب مصرف می‌کنند و در گروه‌های پرمصرف و بدمصرف قرار می‌گیرند. بدیهی است افزایش میزان مصرف، به‌ویژه عبور از الگوی متعارف، مستقیما بر رقم نهایی قبض اثرگذار خواهد بود. آب‌بهای مشترکان به‌صورت پلکانی محاسبه می‌شود؛ به این معنا که با افزایش مصرف و ورود به پله‌های بالاتر، نرخ آب‌بهای بخش‌های مازاد مصرف نیز افزایش می‌یابد. بنابراین در صورت رعایت‌نشدن الگوی مصرف، افزایش میزان مصرف به‌طور طبیعی موجب افزایش رقم قبض خواهد شد. کنترل و مدیریت مصرف آب، علاوه بر کمک به پایداری تأمین آب در شرایط کنونی، می‌تواند نقش مستقیمی در کاهش هزینه قبض مشترکان داشته باشد.
چرا آب گران شد؟
با این وجود، شهروندان نسبت به این موضوع همچنان معترض هستند و معتقدند حالا و در شرایطی که هوا رو به سردی می‌رود، خیلی از آن‌ها دیگر از کولر نیز استفاده نمی‌کنند؛ برای همین هم انتظار مشاهده اعداد و ارقامی که در قبوض آب ثبت می‌شود را هم ندارند. میثم علایی، مدیر دفتر پیاده‌سازی و اجرای تعرفه‌های شرکت آب و فاضلاب اصفهان در این باره به «اصفهان زیبا» می‌گوید: «نرخ آب غیر یارانه‌ای، پایه محاسبات شرکت آب و فاضلاب کشور است که بر اساس شاخص‌هایی نظیر نرخ تورم و هزینه‌های تمام‌شده تأمین، انتقال و تصفیه آب تعیین و با امضای وزیر ابلاغ می‌شود. سیاست تعرفه‌گذاری به‌گونه‌ای تدوین شده است که تمامی مشترکین مشمول پرداخت بهای تمام‌شده یا نرخ غیر یارانه‌ای نشوند. مشترکینی که میزان مصرف آن‌ها در محدوده الگوی مصرف (۱۳ مترمکعب برای هر واحد مسکونی در اصفهان با بعد خانوار حدود ۴ نفر) قرار دارد، از نرخ‌های مخفف بهره‌مند می‌شوند. با فاصله گرفتن از الگوی مصرف و افزایش برداشت، نرخ تعرفه به سمت نرخ غیر یارانه‌ای سوق می‌یابد و برای مصارف غیرمتعارف، جهت بازدارندگی و تشویق به مدیریت مصرف، نرخ‌ها به‌صورت تصاعدی محاسبه می‌شوند.» به گفته او، منظور از مدیریت مصرف، لزوما کم‌مصرف‌کردن نیست، بلکه «مصرف بهینه» است. با توجه به شرایط اقلیمی گرم و خشک استان اصفهان و استفاده گسترده از کولرهای آبی در فصول گرم (از ابتدای خرداد تا پایان تابستان)، مصرف آب در این بازه زمانی به‌طور مستقیم با افزایش دمای هوا همبستگی دارد. از ابتدای سال جاری، تعرفه آب ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است؛ بنابراین، اگر مشترکین در محدوده الگوی مصرف باقی بمانند، افزایش قبض آن‌ها تنها معادل همان ۳۰ درصد تغییر تعرفه خواهد بود. افزایش‌های نامتعارف قبض معمولا ناشی از افزایش فاصله از الگوی مصرف در فصول گرم و مشمول شدن نرخ‌های تصاعدی است. برخی معتقدند فرسودگی لوله‌ها و شبکه آب و فاضلاب و قدمت بالای آن نیز در افزایش مصرف تاثیر دارد. علایی در این باره می‌گوید: «فرسودگی شبکه توزیع تأثیری بر مبلغ قبض مشترکین ندارد و استان اصفهان در زمینه کاهش هدررفت شبکه، رتبه نخست کشور را داراست. با این حال، اگر مشترکی با افزایش ناگهانی و غیرمتعارف در قبض خود مواجه شود، ممکن است ناشی از هدررفت در تأسیسات داخلی ساختمان باشد. برای اطمینان از سلامت شبکه داخلی، ساده‌ترین راهکار این است که بدون بستن شیر اصلی، طی چند ساعت (مثلا یک شب تا صبح) هیچ برداشتی از شبکه صورت نگیرد و با ثبت شماره کنتور در دو مرحله و مقایسه آن‌ها، از وجود یا عدم وجود نشت داخلی اطمینان حاصل شود.» او می‌گوید مشترکینی که در خصوص مبالغ قبض خود اعتراض یا ابهامی دارند، می‌توانند با سامانه ۱۵۲۲ تماس بگیرند یا به میز خدمت مناطق آب و فاضلاب مراجعه کنند. سیستم نرم‌افزاری شرکت به‌صورت مستمر کنترل می‌شود و در صورت بروز هرگونه خطای احتمالی از جانب طرفین که منجر به صدور قبض غیرمتعارف شده باشد، امکان بررسی و اصلاح آن وجود دارد.
