«صنعت لاغری» بدن‌‌های پساکرونایی ما را نشانه گرفته است

احتمالاً شنیده‌‌اید که اطرافیانتان از اینکه در طول دوران قرنطینه وزن اضافه کرده‌‌اند، شکایت می‌‌کنند یا از تقلاها و تلاش‌‌هایشان برای «صاف کردن برجستگی‌‌های» بدنی می‌‌گویند که بعد از یک سال در خانه ماندن متفاوت به نظر می‌‌رسد. چنین چیزی اجتناب‌‌ناپذیر بود. همه‌‌گیری کرونا باعث شده است که ما بیش‌ازپیش یک جا بنشینیم و تحرکی نداشته باشیم؛ به‌‌علاوه، خیلی از ما خواسته‌‌ایم از راه خوردن قدری احساس آسودگی پیدا کنیم. همان‌‌طور که آدام گرانت¹ اخیراً نوشته است، ما مجبور به تحمل زندگی در «خلأ بین افسردگی و شکوفایی؛ نبود بهزیستی» هستیم.

هر جا که ناراحتی و حس ناامنی و عدم اعتمادبه‌‌نفس وجود داشته باشد، کمپانی‌‌هایی هم هستند که برنامه می‌‌چینند تا از این طریق پول دربیاورند. خب، اینجاست که سودجویان صنعت کاهش وزن وارد صحنه می‌‌شوند؛ سوداگران رنج و بدبختی که در لباس تأمین‌‌کنندگان «سلامتی» ظاهر می‌‌شوند. آن‌‌ها به دنبال آن هستند که همه پولی را که در طول سال 2020 و حتی بعدازآن از دست داده‌‌اند، جبران کنند. در یک سال عادی، صنعت و تجارت کاهش وزن در ماه ژانویه خیز برمی‌‌دارد و همچنان در سرتاسر فصل بهار و تا بخشی از تابستان نیز با قوت به فعالیت خود ادامه می‌‌دهد؛ اما سال گذشته یک سال عادی نبود. سال تنقلات خوردن از روی استرس و همچنین آشپزی‌‌های تفریحی بود. در سالی که اغلب عروسی‌‌ها یا به تعویق افتادند یا به‌‌شدت ساده و مختصر برگزار شدند، کسی برای مراسم عروسی‌‌اش وزن کم نکرد. مهمانی و دورهمی‌‌ای هم در کنار نبود که کسی بخواهد به خاطر آن‌‌ها رژیم‌‌های کوتاه‌‌مدت سفت‌وسخت بگیرد یا نگران آن باشد که مادربزرگ در جشن شکرگزاری او را به دلیل ظاهر و اندامش تحقیر کند.

و اگر بخواهیم صادقانه بگوییم، وقتی‌‌که یک همه‌‌گیری هست که بخواهید به خاطرش نگران باشید، آن‌وقت چاق شدن خیلی مسئله مهمی به نظر نمی‌‌رسد. پس تعجبی ندارد که خیلی از شرکت‌‌های مرتبط با صنعت کاهش وزن، از نظر اقتصادی ضربه بدی خوردند. بر طبق تحقیقات انجام‌‌شده توسط مارکت‌‌دیتا اینترپرایزیز²، یک مؤسسه پژوهشی، کل صنعت رژیم و لاغری ایالات متحده آمریکا در سال 2019 اوج جدیدی معادل 78 میلیارد دلار را تجربه کرد؛ اما این صنعت در سال 2020، 21 درصد از ارزش خود را از دست داد.

آیا افت و کاهش اشاره‌‌شده در ارزش این صنعت با افزایش وزن هم‌زمان در میان آمریکایی‌‌هایی که ناگهان دیگر نتوانستند به اندازه‌‌گیری‌‌های هفتگی وزنشان برسند یا یخچالشان را از شِیک‌‌هایی (نوشیدنی) که جایگزین وعده‌‌های غذایی‌‌شان می‌‌شد، پر کنند، مطابق و هماهنگ بود؟ پاسخ این پرسش به این بستگی دارد که شما اطلاعات و داده‌‌های ارائه‌‌شده توسط کدام نهاد را باور کنید. پژوهشی که در ژورنال اوبیستی³ منتشر شد، نشان داد که در سطح جهانی شاهد کاهشی در میزان برخی از رفتارهای سالم بوده‌‌ایم: شرکت‌‌کنندگان گفتند که غذای فرآوری شده بیشتری خورده‌‌اند و کمتر هم ورزش کرده‌‌اند. علاوه بر ‌‌این، شرکت تحقیقات بازار ایپسوس⁴ نیز اخیراً مطالعه‌‌ای انجام داد که در آن مشخص شد حدود یک‌‌سوم از آمریکایی‌‌ها گفته‌‌اند که در طول دوره همه‌‌گیری وزن اضافه کرده‌‌اند.

اما پژوهشی که یک شرکت تولیدکننده ترازوهای هوشمند قابل اتصال به اینترنت به نام ویدینگز⁵ انجام داده است، تصویر متفاوتی را ترسیم می‌‌کند. این کمپانی فرانسوی داده‌‌های به‌دست‌آمده از پنج میلیون ترازوی هوشمند، ساعت مچی هوشمند هیبریدی و دماسنج هوشمند را بررسی و تحلیل کرد و دریافت که در حقیقت مردم در سال 2020 وزن کم کرده‌‌اند یا نسبت به سال‌‌های دیگر، احتمال بیشتری وجود داشته است که بتوانند به اهداف خود در ارتباط با کاهش وزن دست پیدا کنند، البته اگر چنین اهدافی داشته‌‌اند. (طبیعتاً، روشن است که کسانی که چنین دستگاه‌‌ها و وسایلی دارند، گروه منتخبی هستند که بیشتر از افراد دیگر احتمال داشته که در تلاش برای کاهش وزن بوده باشند.)

درهرصورت، صنعت کاهش وزن و لاغری اجازه نخواهد داد که نبود داده‌‌ها و اطلاعات لازم، شور و اشتیاقش را تضعیف کند و نتواند آمریکایی‌‌ها را متقاعد کند که بله، ما چاق شده‌‌ایم و حالا لازم است که دیگر از روی کاناپه‌‌هایمان بلند شویم و دوباره خوش‌‌اندام شویم، البته از راه خرید اپلیکیشن آن‌‌ها یا عضویت در سرویس تحویل غذایشان یا ثبت‌‌نام در برنامه‌‌شان. دسته‌‌ای از افراد غرغرو و عیب‌‌جو هم به این کمپانی‌‌ها ملحق می‌‌شوند، آدم‌‌هایی که هیچ فرصتی را برای اینکه نسبت به همسایه‌‌های صمیمی چاقالویشان حس برتری داشته باشند، از دست نخواهند داد. مجلات هم که پر از گزارش اپلیکیشن‌‌های رژیم و کاهش وزن هستند.

توئیتر من هم ناگهان پر از تبلیغات اپلیکیشن‌‌های رژیم روزه‌‌داری دوره‌‌ای یا متناوب شده است؛ در اینستاگرام هم پی‌‌درپی و بی‌‌وقفه تبلیغ گن و کمربندهای لاغری و مکمل‌‌های چربی‌‌سوزی و کاهش وزن و امثال این‌‌ها را می‌‌بینم. پس‌‌ازآن هم دوستی در فیس‌بوک که واقعاً دلش می‌‌خواهد درباره رژیم کتو⁶ و اوپتاویا⁷ و برنامه رسیدن به بدن مناسب ساحل حرف بزند و خیلی خوشحال می‌‌شود که من را هم وارد گروهشان کند. (بله، درست است، صنعت لاغری و کاهش وزن وارد شاخه‌‌های مختلف و چندلایه بازاریابی شده است.)

شما می‌‌توانید به‌‌کرات مخاطب و مصرف‌‌کننده این شگردهای بازاریابی باشید بدون اینکه حتی برای یک‌‌بار هم کلماتی مثل «وزن» یا «رژیم» یا «کالری» را بشنوید. صنعت رژیم و لاغری به طرز قابل‌‌ملاحظه و تأثیرگذاری دقیق و زیرکانه عمل می‌‌کند، حتی باوجوداینکه مدام جلوی چشمان شماست. کلمات و اصطلاحات محبوب و مُد روزی مثل «سلامتی» و «قوی بودن» جایگزین «رژیم» و «کالری» شده‌‌اند. همه‌‌چیز فقط راجع به این است که به‌‌اصطلاح بهترینِ خودتان باشید، یعنی بهترین حالتی از خودتان که می‌‌توانید به آن تبدیل شوید، ورژنی از شما که به طرز شاخص و قابل‌‌توجهی لاغرتر از آن چیزی است که در حال حاضر هستید.

من فقط یک حرف برای گفتن به شما دارم: مقاومت کنید. همان‌‌طور که همه ما باید تا همین حالا هم متوجه شده باشیم، رژیم گرفتن در درازمدت جواب نمی‌‌دهد. پژوهش‌‌ها نشان داده است که 41 درصد از افرادی که رژیم می‌‌گیرند، در طول پنج سال بعدی مقدار وزن بیشتری را نسبت به آن میزانی که کم کرده‌‌اند، مجدداً اضافه می‌‌کنند. به‌‌علاوه، افرادی که رژیم می‌‌گیرند در مقایسه با آن‌‌هایی که این کار را نمی‌‌کنند، در طول یک تا 15 سال بعدی ریسک بیشتری برای دچار شدن به چاقی مفرط دارند. حتی برای برخی افراد، صرف زبان و ادبیات مورداستفاده در فرهنگ رژیم و لاغری می‌تواند خود به‌‌شدت مخرب و خطرناک باشد و منجر به بروز اختلالات تغذیه‌‌ای تهدیدکننده و مرگبار شود.

روشن است که هیچ اشکالی در این نیست که بخواهید اقداماتی انجام دهید که سلامتی‌‌تان را بهبود ببخشد. دلتان می‌‌خواهد میوه و سبزیجات بیشتری به رژیم غذایی‌‌تان اضافه کنید یا دوباره تمرین‌‌های ورزشی منظم را از سر بگیرید؟ خب، به دنبالش بروید و برایش تلاش کنید. از خانه بیرون بروید، حالا که دوباره می‌‌توانیم این کار را انجام بدهیم؛ اما بدانید که نیازی به این ندارید که در برنامه‌‌ای ثبت‌‌نام کنید، اپلیکیشنی را دانلود کنید یا غذاهای یخ‌‌زده بخرید تا به این اهدافتان برسید.

بعد از همه مشکلات و سختی‌‌هایی که پشت سر گذاشتیم و درحالی‌‌که این بحران همچنان در سرتاسر جهان در حال تاخت‌‌وتاز است، تک‌‌تک ما باید بدنی را که کمکمان کرد تا از پس این موقعیت دشوار بربیاییم، عزیز و گرامی بداریم به‌جای اینکه آن را تنبیه کنیم که چرا نمی‌‌تواند متناسب شلوار چسبان سال قبلمان باشد.