تلاش مدیریت شهری برای احیای زاینده‌رود

جلسه کمیسیون ویژه آب شورای اسلامی شهر اصفهان با موضوع «بررسی ظرفیت‌های متقابل دانشگاه و مدیریت شهری جهت رفع مشکلات حوضه آبریز زاینده‌رود و بحران‌های زیست‌محیطی در استان و شهر اصفهان» در دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان برگزار شد. در این جلسه، علاوه بر اعضای شورا، استادان دانشگاه نیز صحبت کردند. اهم سخنان آن‌ها را در این گزارش بخوانید.

تاریخ انتشار: 01:21 - چهارشنبه 31 فروردین 1401
مدت زمان مطالعه: 10 دقیقه
لزوم نگاه  جدید به مسئله زاینده‌رود و حوضه آبریز
مــجـــیــد نــادرالاصــلــی، رئــیــس کمیــسیــون ویـــژه آب و مــنــاطـــق کــم‌بـــرخــوردار شــورای اســلامــی شهر اصفهان: باید نگاهی جدید به مسئله زاینده‌رود و حوضه آبریز انجام شود. در طول سال‌های گذشته کار پژوهشی، علمی و تحقیقاتی در این خصوص صورت گرفته؛ اما به تعبیری همه این موضوع‌ها تا به امروز اجرانشده و این فعالیت‌های علمی به‌صورت کتابخانه‌ای است. از دانشگاه آزاد اسلامی درخواست می‌شود در تبیین نگاه جدید به نیازهای جدید در خصوص آب و زاینده‌رود کمک کند و اینکه مسئله اصلی اصفهان در حوزه آب زاینده‌رود چیست و از چه راه‌هایی باید این مهم وصول شود؟! بخشی از کمک‌ها می‌تواند جمع‌بندی و فرایندگیری از مجموعه پژوهش‌های علمی باشد و بخشی دیگر به مباحث فرهنگی و گفت‌وگومداری در شهر اصفهان، منطقه و سطح کشور مربوط می‌شود. متأسفانه در سطح کشور به مسئله آب و زاینده‌رود در اصفهان آن‌گونه که حقیقت دارد، نگریسته نمی‌شود. درواقع ما نتوانستیم این فرهنگ را در سطح کشور ایجاد کنیم. یکی از اهداف این جلسه مشترک با جامعه دانشگاهی و دیگر جلسه‌های کمیسیون ویژه آب شورای اسلامی شهر اصفهان با اقشار جامعه این است که هم موضوع‌یابی خوبی انجام شود و هم روش‌های اجرایی مناسب در حوزه‌های علمی، پژوهشی، اجرایی، فرهنگی و رسانه‌ای صورت گیرد. درزمینه گفت‌وگو و مطالعات در حوضه زاینده‌رود در شورای اسلامی شهر اصفهان اقداماتی انجام‌شده است. در این راستا، آمادگی عرضه تمامی ظرفیت‌های شورا برای هماهنگی و انسجام در کار با مجموعه‌های علمی را داریم. بر اساس فرمایش رهبر معظم انقلاب، نگاه دانش‌بنیانی باید بر مسائل، خاصه آب متمرکز باشد؛ درواقع باید به این باور برسیم که اصفهان می‌تواند بر اساس ظرفیت‌های خود موقعیت‌هایی را در کشور ایجاد کند. او تأکید کرد: نگاه ما نباید الزاما رویکردی منفعلانه باشد؛ باید به دنبال ایجاد راهکارهای جدید در حوضه آب زاینده‌رود باشیم که دانشگاه‌های استان می‌توانند در این خصوص میزبان باشند. در حال حاضر آب‌های زیادی از استان خارج می‌شود؛ بنابراین پیشنهاد‌های علمی باید درزمینه رفع مشکلات حوضه زاینده‌رود و جریان دائمی آن ارائه شود. سفر ریاست جمهوری به اصفهان به‌زودی در روزهای اخیر انجام می‌شود. در این فضا معتقدم باید مطالبه‌گری ما در عرصه علمی و دانشگاهی باشد؛ به‌طوری‌که دانشگاه‌های استان باید به‌صورت کار ی مدون بتوانند به نحوی برنامه‌های خود را تنظیم کنند که در سطح کشور شنیدار داشته باشد.
راه‌حل کلیدی معضل آب در دست سران سه قوه است
عباس حاج‌رسولیها، رئیس کمیسیون اقــتــصــادی شــورای اسلامــی شــهــر اصفهان:مهم‌ترین مشکل ما در طول 30 سال گذشته در رابطه با زاینده‌رود و آب استان، ضعف مدیریتی است. امروز مشکلی در رابطه با راهکارهای نوین و میزان مصارف بخش‌های مختلف در استان نداریم. ما بارها شاهدیم که رهبری در موضوع‌های مهم و بحرانی اقتصادی کشور، دستور به تشکیل جلسه سران سه قوه دادند؛ بنابراین معتقدم که مسئله آب باید در جلسه مشترک سران سه قوه حل‌وفصل شود. متأسفانه به مسائل زیست‌محیطی ناشی از خشکی زاینده‌رود نگاه نشده است. احداث تونل بهشت‌آباد 30 سال پیش پیشنهادشده و مطالعات آن را نه ما، بلکه خارجی‌ها انجام دادند؛ ولی متأسفانه شاهدیم که در اجرای آن کوتاهی می‌شود. راه‌حل کلیدی معضل آب در کشور و حوضه زاینده‌رود، تنها در دست سران سه قوه است؛ درحالی‌که در زمان کنونی مشکلات آب و زاینده‌رود به ورطه کشمکش‌های سیاسی افتاده و از مسیر حل‌وفصل خارج شده است.
اجتماع ذی‌نفعان برای رفع مشکلات حوضه زاینده‌رود
علی صالحی، عضو هیئت‌رئیسه شورای اسلامی شهر اصفهان: ایجاد کمیسیون ویژه آب، یکی از تکالیفی بود که بر اساس مسئولیت اجتماعی از ابتدای شورای اسلامی شهر دوره ششم شکل گرفت. متأسفانه به‌رغم حقابه‌ای که شهرداری اصفهان از زاینده‌رود داشته است، اما در گذشته خیلی در معامله‌های آبی دخالت داده نمی‌شد و ظرفیت قانونی برای مدیریت شهری قائل نمی‌شدند؛ بنابراین در این دوره به این بخش ورود کردیم. این کمیسیون که با رأی بالایی در دوره ششم شورای شهر به تصویب رسید، چند هدف را دنبال می‌کند که اولین آن حساس‌زایی موضوع آب و زاینده‌رود است؛ درواقع مهم‌ترین کار این بود که یک‌سری فعالیت‌های مستمر و حساس‌زایی در چارچوب‌های ملی، استانی و شهری ایجاد کنیم تا این جریان دائمی مستمر بتواند به یک خروجی اجرایی منتج شود؛ همچنین تلاش کردیم حلقه مفقوده جریان مطالبه‌گری درزمینه آب، یعنی اجماع ذی‌نفعان را محقق سازیم. در این راستا، جلسه‌های متعددی در حدود 25 جلسه کمیسیون ویژه آب را با همه ذی‌نفعان از مسئولان استانی، ملی، انجمن‌ها و اقتصاددانان تشکیل دادیم. این اجماع ذی‌نفعان چند خروجی داشت؛ ازجمله، ایجاد گفتمان مشترک که متأسفانه در استان وجود ندارد و همین منتج به یک اصفهان‌ستیزی در سطح کشور شده است. این موضوع به دلیل بیان‌نشدن صحیح مواضع افراد مختلف یا پیگیری‌نشدن درست موضوع طی سال‌های گذشته به‌وجود آمده است. امروز کسانی که مأمور تدوین و تهیه برنامه هفتم توسعه کشور هستند، تصورشان از زاینده‌رود و آب در اصفهان مانند دیدگاه موجود در فضای مجازی استان‌های هم‌جوار است که مطالبه آب برای اصفهان را امری لوکس برای گردشگری می‌دانند و اصفهان را شهری برخوردار و محل کشت برنج تلقی می‌کنند و هیچ باوری درباره اینکه در همین استان برای مناطقی با تانکر آب بُرده می‌شود، ندارند. در حال حاضر فقدان اقتدار لازم و سردرگمی درزمینه زاینده‌رود مشهود است. متأسفانه تصمیم‌های نهادهای ملی خیلی معطوف به مباحث علمی و ملی نیست و مبتنی بر امر چانه‌زنی است؛ بنابراین به این مهم رسیدیم که باید اقناع و واقع‌بینی عمومی ایجاد کرد. ایجاد اقناع عمومی و کار تبیینی و ترویجی در بخش‌های مختلف مرتبط با زاینده‌رود و آب استان موضوعی است که همه، اعم از مسئولان عالی استان تا انجمن‌های فعال مطرح می‌کردند و چه‌بسا به خاطر اطلاع‌رسانی غلط، معضل‌های متعدد برای استان ایجاد می‌شد؛ بنابراین تشکیل دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود در جلسه‌های شورای اسلامی شهر برای تحقق گفتمان مشترک در عرصه زاینده‌رود به تصویب رسید. در مسئله آب و زاینده‌رود، به تحرک و تحول در فرایندها و اقناع و اجماع در حوزه علمی نیاز داریم؛ خاصه در موضوع‌های علمی به راهکارهایی نیاز است که برای مسئولان کشوری ملموس باشد و آن‌ها را از سردرگمی نجات دهد. امیدواریم این مهم از سوی استادان دانشگاه ارائه شود. بر این اساس، برخلاف سال‌های گذشته شورای اسلامی شهر اصفهان، حدود ۲۰میلیارد تومان بودجه برای بخش‌های مرتبط با آب در بخش تبیینی و فناوری‌های نوین در سال ۱۴۰۱ در نظر گرفته است.
تفاهم برای رفع معضل‌های حوضه زاینده‌رود
احمد شریعتی، عضو شورای اسلامی شهر اصفهان: سوابق علمی دانشگاه آزاد اسلامی در عرصه‌های مختلف کشور مشخص است و بارها این ادعا را به اثبات رسانده‌اند. امکانات کارگاهی و تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان می‌تواند در خدمت نیازهای استان به‌کارگیری شود. در حال حاضر با وجود اختلاف‌های سیاسی بین‌استانی باید به تفاهمی مشترک درزمینه فرهنگی و رسانه‌ای در موضوع آب و زاینده‌رود برسیم که دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان می‌تواند محور باشد. هنوز در موضوع آب نتوانستیم یک کار اقناعی قوی صورت دهیم تا دچار تنش‌های سیاسی نشویم و موضوع خشک‌سالی اصفهان را برای استان‌های هم‌جوار تفهیم کنیم. حق اصفهان این‌گونه نیست که درزمینه آب با آن برخورد می‌کنند. مردم ایثارگر اصفهان در زمان جنگ، سیل و سایر مشکلات به کمک مردم کشور شتافته‌اند؛ درحالی‌که امروز آثار بیماری ناشی از ریزگردها و بحران آب را روی سلامتی مردم، ازجمله شهر ورزنه، شاهد هستیم.
رسیدن به یک نقشه راه مشترک درزمینه زاینده‌رود
سید امیر سامع، عضو هیئت‌رئیسه شورای اســلامــی شــهــر اصــفــهــان: کمیسیون ویژه آب و مناطق کم‌برخوردار سعی داشته است اغلب ذی‌نفعان را پای گفت‌وگو بیاورد. درواقع در این کمیسیون سعی کرده‌ایم با بررسی راهکارهای متعدد به وحدت رویه برسیم. رسیدن به یک نقشه راه مشترک درزمینه آب و زاینده‌رود از سیاست‌ها و اصول شورای اسلامی شهر است که برگزاری جلسه‌های متعدد با مسئولان عالی استانی، شهری و روستایی، کشاورزان و اقتصاددانان و انجمن‌ها همگی در حمایت از تحقق این موضوع است. ما امروز به مطالعات دقیق علمی در حوضه زاینده‌رود و آب و همچنین محتواهای دقیق و فناورانه نیاز مبرم داریم. بهبود گام‌به‌گام در بخش‌های مختلف، استفاده از آب‌های نامتعارف چون آب شور و پساب و بهره‌مندی از فناوری‌های مختلف چون آب‌شیرین‌کن ازجمله اقدام‌هایی است که دانشگاه آزاد می‌تواند در این زمینه کمک‌حال مدیریت شهر باشد.
 ارائه بسته پیشنهادی از سوی دانشگاه آزاد درزمینه آب و زاینده‌رود
مــصــطــفــی نــبــاتــی‌نــژاد، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان: بسته پیشنهادی بسیار خوبی از سوی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان درزمینه آب و زاینده‌رود ارائه شد؛ اما اگر کنسرسیومی مشترک با محوریت دانشگاه آزاد اصفهان و همراهی استان‌های چهارمحال و بختیاری و یزد ایجاد شود، نتیجه حداکثری خواهد داشت.
اقدامات دبیرخانه فرهنگی برای احیای زاینده‌رود
مجتبی شاهمرادی، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان: تلاش مدیریت شهری در دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود این است که هر شهروند اصفهانی و هر اصفهان‌دوست را به یک مطالبه‌گر احیای زاینده‌رود تبدیل کنیم. گام نخست، ایجاد یک افق روشن و یکسان‌سازی اطلاعات و رسیدن به ادبیات مشترک است. معمولا از منظرهای گوناگون و حتی با آمارها و ارقام مختلف درباره موضوع زاینده‌رود و آب استان صحبت می‌شود؛ لذا تلاش داریم در سطح شهروندان این دغدغه را افزایش دهیم و هر شهروند از طریق فضای مجازی به یک مطلع جدی درزمینه زاینده‌رود تبدیل شود. گام بعدی در دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود، استفاده از فضاهای رسانه‌ای برای مطالبه‌گری احیای زاینده‌رود است. متأسفانه در سال‌های گذشته به‌رغم اقدامات انجام‌شده، نتوانستیم از فضای رسانه‌ای کشور برای این مهم بهره ببریم. از نمونه‌های موفق، احیای دریاچه ارومیه است که به یک مطالبه ملی تبدیل شد؛ اما زاینده‌رود متأسفانه به یک مطالبه ملی تبدیل نشده است.باید کارهای  رسانه‌ای خوبی با محوریت علمی در رابطه با زاینده‌رود تولید شود؛ البته این مهم به‌عنوان یک رویکرد جدی مدنظر ماست؛ چراکه قصد داریم در کنار این مهم، اصفهان محل رفت‌وآمد و گفت‌وگوی دل‌بستگان زاینده‌رود و تمدن اصفهان باشد. استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی و سلبریتی‌های مؤثر، دیگر اقدام تعریف‌شده در دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود است.
افزایش مشارکت بین استادان دانشگاه با شهرداری اصفهان
مرتضی نصوحی، مدیر پژوهش، خلاقیت و فناوری‌های نوین شهرداری اصفهان: دانشگاه آزاد اسلامی همواره یکی از همکاران شهرداری در بخش‌های پژوهشی بوده است؛ به‌طوری‌که تاکنون 40 پایان‌نامه دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان موردحمایت شهرداری اصفهان قرارگرفته؛ به‌این‌ترتیب که از ۲۷ مورد آن‌ها، حمایت مالی و 10 مورد،حمایت معنوی در حد ارائه اطلاعات شده است. اتاق فکر ارتباطات و روابط‌عمومی از دیگر پروژه‌هایی است که فی‌مابین شهرداری اصفهان و دانشگاه آزاد اسلامی از سال گذشته تاکنون انجام شده است و دو پروژه دیگر در مقیاس کوچک نیز با این نهاد علمی داشتیم. او خاطرنشان کرد: فرایند حمایت از دانشگاه‌ها بر محور پایان‌نامه‌ها از سوی شهرداری آغاز شده است و امیدواریم دانشگاه آزاد اسلامی نیز در این زمینه، اقدامی جدی و حضوری فعالانه داشته باشد. تمام فراخوان‌های پژوهشی شهرداری به‌صورت شفاف برای همه دانشگاه‌های استان و استادان ارسال می‌شود؛ در مقابل، این انتظار را داریم که دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان نیز دانشجویان فعال، جدی، مصمم و علمی خود را به سمت شهرداری اصفهان سوق دهد. مشارکت بین استادان دانشگاه آزاد اسلامی با بخش پژوهشی شهرداری اصفهان باید بیشتر شود و در این زمینه دیدگاه دانشگاه و استادان در خصوص شهرداری تغییر  کند و اصلاح شود تا سهم مشارکت استادان و دانشجویان درزمینه پروپزال پژوهشی بیشتر شود.
بازوبسته‌کردن دریچه سد زاینده‌رود صحیح نیست
پیام نجفی، رئیس دانشگاه آزاد اســلامــی واحـد اصــفــهــان: امـــروزه موضوع آب، کلیدی‌ترین، مهم‌ترین و حیاتی‌ترین مسئله‌ای است که اصفهان با آن درگیراست. دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان به دلیل اینکه در شرق اصفهان قرار گرفته است و ارتباط نزدیکی با مردم این منطقه دارد، با موضوع خشک‌سالی و بحران آب درگیر است؛ بنابراین از سال ۹۰ تاکنون چند همایش مرتبط با آب برگزار کردیم. کمترین نتیجه حاصل از این همایش‌ها این بود که در آرامش‌بخشی جامعه بسیار مؤثر بود؛ چراکه این تبادل‌نظر و هم‌فکری خوبی که انجام شد، جایش در سال‌های اخیر خالی بود. ما جلسه و همایش خیلی بزرگی برای موضوع زاینده‌رود با حضور همه ذی‌نفعان زاینده‌رود اعم از مسئولان، استادان دانشگاه و انجمن‌های مختلف از اصفهان و شهرکرد برگزار کردیم که نتیجه کارگاه‌های جنبی این همایش ۲۷ بند برای رفع این معضل بود؛ اما متأسفانه در سال‌های بعد اجرا نشد. این دانشگاه می‌تواند حداقل رسالت تبادل‌نظر برای یافتن راه‌حل را برای موضوع زاینده‌رود پیگیری کند. معتقدیم در راستای تأکید رهبری، معضل آب حل‌شدنی است؛ اما بی‌توجهی به این معضل، بحران‌زا خواهد بود. در راستای یافتن راه‌حل‌های مرتبط با رفع مشکلات خشک‌سالی و آب استان، اقدام‌هایی انجام داده‌ایم که می‌توان به ایجاد یک مرکز تحقیقات آب و پساب و راه‌اندازی نظام موضوع‌های آب در دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان اشاره کرد؛ همچنین بر انتخاب موضوع آب برای پایان‌نامه‌های مرتبط تأکید شده است. باید بر مدل‌های علمی تمرکز کنیم. درواقع تمرکز بر مطالعه آب‌های ژرف و مدیریت سیلاب با توجه به اینکه بارش‌ها متوازن نیست، بسیار اهمیت دارد. مدیریت صحیح آب در دوران خشک‌سالی، دوران مدیریتی خاصی است. قطعا نباید با این دست‌فرمان در مدیریت حوضه زاینده‌رود اقدام کنیم؛ چراکه اگر قرار بود این دستورها و اقدام‌ها کارساز باشد، در طول ۱۵ سال اخیر جواب داده بود. بازوبسته‌کردن دریچه سدها و آب زاینده‌رود اصلا صحیح نیست؛ زیرا مسائل زیست‌محیطی خطرناکی را به همراه دارد. دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان را به‌عنوان یک بازوی فنی، فرهنگی، ترویجی و حتی آرامش‌بخشی جامعه در کنار مدیریت شهری بپذیرید. مردم امروز ما برای فرهنگ صحیح استفاده از آب در دوران خشک‌سالی آماده نیستند و باید کار فرهنگ‌سازی کنیم. امروز باید بر روش‌های آبی مدرن تمرکز کنیم. آبیاری قطره‌ای زیرزمینی (پیشنهاد دانشگاه آزاد اسلامی) حتی برای چمن هم قابل‌استفاده است. بسیاری از مطالعات ما علمی نیست؛ همچنین برخی از اظهارات موجود در فضای مجازی درباره فرونشست زمین اصلاصحیح و علمی نیست. متأسفانه ما دارای راهکارهای متعدد، خاصه درزمینه ریزگردهای تالاب گاوخونی هستیم؛ ولی اجرا نمی‌شود. امروزه از کار پژوهشی عملی‌شده توسط دانشگاه‌ها حمایت نمی‌شود. ما طرح‌های عملیاتی‌شده درزمینه ریزگردهای شرق اصفهان و برای آب زاینده‌رود داریم که باید فقط برای اجرا حمایت شویم.
پیشنهاد ارائه بسته فرهنگی دانش‌بنیان زاینده‌رود
محمد کوشافر، رئیس مرکز تحقیقات آب دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان: تا به امروز طرح‌های مختلفی درزمینه آب و حوضه زاینده‌رود از سوی ارگان‌های مختلف در قالب بسته‌های متعدد ارائه ‌شده است؛ اما به‌رغم این تلاش‌ها همچنان این بحران وجود دارد. تاکنون راهکارهای متعدد برای احیای زاینده‌رود ارائه ‌شده است؛ گرچه اغلب این طرح‌ها بیشتر تمرکز بر راهکارهای فنی و مهندسی بوده است. توجه ما در دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان این است که امروز باید بر راهکارهای احیای زاینده‌رود با محوریت علوم انسانی تمرکز کنیم؛ بنابراین بسته فرهنگی دانش‌بنیان زاینده‌رود را امروز به‌عنوان یک تفاهم مشترک بین دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان و مدیریت شهری و شورای اسلامی شهر اصفهان پیشنهاد می‌دهیم. گفت‌وگوهای آبی، نخستین گام در این بسته پیشنهادی است. گفت‌وگوهای آبی به‌صورت موضوع‌‌محور در هر سطحی از کشور قصد دارد برای تبدیل قطبیت‌ها و واگرایی‌های موجود به هم‌گرایی در سطح مختلف از شهر تا کشور اقدام کند. دومین پیشنهاد در قالب این بسته فرهنگی دانش‌بنیان، میزبان آبی است که از افراد و گروه‌های تخصصی خارج استان (به‌ویژه استادان دانشگاهی، خبرنگار و مسئول) برای آگاهی از واقعیت‌های زاینده‌رود دعوت می‌شود تا همراه بازدیدهای میدانی در این زمینه طراحی کنند. سومین پیشنهاد در این بسته، پایان‌نامه‌های زاینده‌رود محور با تمرکز بر رشته‌های علوم انسانی، فنی و مهندسی، تجربه و هنراست. علاوه بر نتایج حاصل از مطالعات، حمایت از پایان‌نامه‌ها با موضوع زاینده‌رود با هدف جلب نظر جامعه دانشگاهی به سمت بحران زاینده‌رود و به‌دوراز تکالیف سخت اداری در قالب سومین پیشنهاد است.
 چهارمین محور این بسته پیشنهادی، ایجاد مرکز اسناد زاینده‌رود است. زاینده‌رود هویت اصفهان است. در این مرکز اسناد مربوط باید جمع‌آوری و اطلاع‌رسانی شود. محتوای ترویجی‌ آموزشی با موضوع آب و زاینده‌رود و تمرکز بر طرح‌های پژوهشی در این زمینه، دیگر اقدام تعریف‌شده در قالب بسته پیشنهادی است. بسته فرهنگی دانش‌بنیان گام اول همکاری مشترک دانشگاه آزاد اسلامی با شورای اسلامی شهر اصفهان خواهد بود. ما امروز دچار انباشت راهکارهای علمی درزمینه آب و زاینده‌رود هستیم؛ ولی در همه آن‌ها فقر فرهنگی موجود است و این مانع اجرای این راهکارها شده است.
خشک‌سالی تالاب گاوخونی زمینه حرکت ریزگردهای سمی
احمد جلالیان، رئیس مرکز تحقیقات بیابان‌زدایی و مبارزه با گردوغبار دانــشــگاه آزاد اســلامــی اصــفــهــان: مطالعات ما در منطقه گاوخونی نشان داد که منطقه به برخی فلزهای سنگین چون سرب، کادمیوم، روی و… آلوده است و این فلزات سنگین در این منطقه طی سال‌های گذشته انباشته شده است. درحالی‌که وسعت تالاب گاوخونی 47هزار هکتار است، نرخ فرونشست در تالاب گاوخونی ۴۶ تن در کیلومترمربع در سال است. این موارد مضر و سمی می‌تواند براثر فرونشست به ریزگردها در هوا تبدیل شود. متأسفانه قسمت شرقی تالاب وضعیت نامناسبی دارد و نوع رسوبی آن خاص است و می‌تواند فلزهای سنگین بیشتری را روی خود جمع کند؛ همچنین این ذرات بسیار ریز است و کار را مشکل‌ می‌کند؛ بنابراین اصفهان می‌تواند تحت‌تأثیر خشک‌سالی تالاب گاوخونی، دچار ریزگردهای سمی شود که مشکلات متعددی برای سلامتی و سرطان‌ها ایجاد می‌کنند. تالاب گاوخونی ظرفیت زیادی برای ریزگردهای سمی دارد و شرایط فراهم است. این ریزگردها تا ارتفاع شش کیلومتر و تا وسعت ۶۰۰ کیلومتر اطراف تالاب (تا نزدیکی پایتخت) و حتی بیشتر حرکت می‌کنند. اگر حقابه زاینده‌رود و تالاب تأمین نشود، قطعا در آینده نزدیک ریزگردهای سمی را در کنار مشکلات فرونشست و بحران آب اصفهان خواهیم داشت. امروز این ریزگردها، شرق اصفهان و فلات مرکزی را کاملا تهدید می‌کنند. شرق اصفهان مهم‌ترین کانون فرسایشی استان است. سرعت آستانه فرسایش بادی در این منطقه چهار متر بر ثانیه است که با اندک‌نسیمی این ذرات به هوا بلند می‌شوند. علت عمده این مسئله، برداشت بی‌رویه گچ‌وخاک کوره‌های اطراف اصفهان است. قریب به هفت سال روی این موضوع مطالعه و تلاش کردیم آن را برطرف کنیم. درنهایت مالچی رسی طراحی شد  که از ماندگاری و تثبیت فراوانی در مقابل بادهای تند برخوردار است؛ همچنین این مالچ رسی مطابق با محیط‌زیست و ازنظر هزینه بسیار مقرون‌به‌صرفه است. ریزگردهای غباری به‌همراه ریزگردهای صنعتی و آلودگی‌های ترافیکی برای آینده اصفهان خطرساز است.