مرثیه‌های بی‌مرز

خاک عراق میزبان خاک عراق میزبان سیدالشهداست. 

تاریخ انتشار: 02:26 - چهارشنبه 16 شهریور 1401
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه

در ایــن ســــــرزمــیــــن آیین‌های عزاداری وجود دارند که با محوریت حرم برگزار می‌شوند. مانند مراسم تعویض پرچم در کربلا که از باشکوه‌ترین آیین‌های مذهبی شیعه است و در شب اول محرم با حضور هزاران زائر، علما و مراجع عراق و تولیت حرمین برگزار می‌شود. از چند روز قبل دهه  گنبد و بارگاه شست‌وشو می‌شود و زمین پس از پهن‌کردن یک‌لایه پلاستیکی با موکت‌های قرمز فرش می‌شود. خادمان قدیمی با تلاوت قرآن و برپاداشتن سنت‌هایی خاص پرچم را به گنبد می‌رسانند و هم‌زمان با شیپور‌زنی و فریاد لبیک یاحسین و لبیک یا عباس پرچم سیاه عزا بر فراز گنبد حرم‌ها برافراشته می‌شود و سپس تمام نورهای حرم و چراغ‌های بین‌الحرمین از حالت سبز به رنگ قرمز درمی‌آیند.

 

دسته عزای طویریج، هروله‌ای به قدمت چهارده قرن

طُوَیریج منطقه‌ای است از توابع شهرستان الهندیه، جایی حوالی کربلا.  برخی می‌گویند اهالی قبیله بنی‌اسد که ساکنان این منطقه بوده‌اند، روز عاشورای سال 61 هجری دوان‌دوان هنگامی به صحرای کربلا می‌رسند که همه‌چیزتمام شده و سرهای مطهر به نیزه‌اند. بعضی از تاریخ‌نگاران نیز این مراسم را متأخرتر و متعلق به سده‌های اخیر می‌دانند. از علامه بحرالعلوم نقل شده که ایشان حضرت صاحب‌الزمان (عج) را در هروله طویریج دیده‌اند. در این مراسم نه‌تنها اهالی طویریج، بلکه هر کس که روز عاشورا در کربلا باشد خود را به این دسته عزاداری می‌رساند. این جمعیت چندصدهزار نفری پس از اقامه نماز ظهر و عصر از پل طویریج، پای برهنه و سر برهنه  (بدون دستار و عمامه و چفیه) دوان‌دوان بر سر و سینه می‌زنند و در پاسخ به ندای «هل من ناصر اباعبدالله»، شعار «لبیک یاحسین» سر می‌دهند. شعارهای دیگری نیز در این جمعیت شنیده می‌شود. جملاتی مانند «واحسیناه و ابد ولله یا زهرا ماننسی حسینا». شرکت‌کنندگان به خیمه‌گاه می‌رسند، سپس از باب‌القبله وارد حرم اباعبدالله علیه‌السلام شده و پس از طواف حرم از بین‌الحرمین به حرم حضرت عباس(ع) می‌روند و بعد از طواف ضریح مطهر از باب قبله حرم حضرت ابوالفضل(ع) خارج می‌شوند. این مراسم به خاطر جمعیت زیاد، در حرمین شریفین چندساعت طول می‌کشد. دسته عزاداری طویریج هرسال بزرگ‌تر و باشکوه‌تر برگزار می‌شود و پس از ماجرای مشاهده علامه بحرالعلوم بسیاری از علما نیز با عباهای مندرس و بدون دستار و عمامه در این هروله یا به قول عراقی‌ها رکضه طویریج شرکت می‌کنند.

 

قرق حرم برای زن‌ها

بنا بر نقل‌های تاریخی سه روز پس از واقعه عاشورا در روز سیزدهم محرم زن‌های عشیره بنی‌اسد از صحرای کربلا می‌گذشتند که با پیکر شهدا مواجه شدند. این زنان پیکرهای مطهر را در بوریا و سبدهای حصیری جمع کردند و بعد از رسیدن مردان قبیله که ابتدا به حرف زنانشان بی‌اعتنایی کرده بودند، به همراه امام سجاد علیه‌السلام شهدا را دفن کردند. هرسال روز سوم محرم حرم امام‌حسین(ع) و حضرت عباس(ع) و تمامی صحن‌ها برای بانوان، بسته می‌شود و زنان  بنی‌اسد به همراه تمام زنان حاضر در کربلا از هر ملیتی که باشند، با سبدهای حصیری به حرمین شریفین رفته و پس از سردادن ندای «لبیک یاحسین» عزاداری می‌کنند.مراسم و آیین‌های عزای حسینی ازجمله اتفاقاتی است که در هر سرزمین با فرهنگ‌ها و خرده‌فرهنگ‌های مختلف آمیخته و در هر گوشه جهان، هرجا که محبت حسین باشد با شیوه‌های گوناگون برگزار می‌شود. به طوری که برای پرداختن به آن‌ها سفرها و مطالعات بسیاری لازم است تا شاید بتوان گوشه‌ای از  ارادت عالمیان را به معشوق دیرینشان روایت کرد و حدیث عشق به طومار درنمی‌گنجد.