تزریق بوتاکس برای بیماران ام اس (MS)

به گزارش اصفهان زیبا؛ مثل سایه آدم که دنبالش راه می‌افتد و او را رها نمی‌کند، «ام‌اس» هم 28 سال است که شانه‌به‌شانه‌اش حرکت می‌کند.

48 سال دارد؛ سال‌هایی که حدود 28 سالش را با این بیماری دست‌و‌پنجه نرم کرده است: «عضلاتم مدام دچار اسپاسم می‌شود. سال گذشته فردی که برایم کاردرمانی انجام می‌داد، گفت: بوتاکس توی پایت تزریق کن تا عصب‌هایت فلج شود.»

او نامه‌ای نوشت و داد دستش تا راهی مطب پزشک متخصص مغز و اعصاب شود: «پزشک گفت بوتاکس ایرانی تهیه کن. از حوالی مطب، دارو را خریدم.

دکتر گفت: باید دو ویال می‌خریدی؛ به خاطر همین هم از باقی‌مانده داروی بیمار دیگری نیز برایم تزریق کرد.»

یک روز بعد، اما او دچار مشکلات بسیاری شد: «زبانم سنگین شده بود. به سختی نفس می‌کشیدم. فشارم بالا رفت. وقتی به پزشک مراجعه کردم، گفت: شاید بیماری‌ات تشدید شده است. “ام‌آرآی” برایم نوشت؛ اما پس از آن مشخص شد این اتفاق به‌خاطر عوارض بوتاکس بوده است. می‌گفتند این دارو، برایم به مقدار زیاد تزریق شده است.»

او می‌گوید که شش سال پیش نیز بوتاکس تزریق کرده، اما مشکلی برایش پیش نیامده بود: «متأسفانه هیچ‌کس از عوارض احتمالی تزریق این دارو برایم نگفت. الان چندین ماه است که با مشکلات متعدد روبه‌رو هستم؛ کاردرمان هم می‌گفت ما برای خیلی‌ها بوتاکس تجویز می‌کنیم و پزشک در صورت صلاحدید آن را تزریق می‌کند.»

در بین بیماران ام اس، چه کسانی می‌توانند بوتاکس تزریق کنند؟

«ام‌اس» یک بیماری عصبی فلج‌کننده مغز و نخاع است. در بیماری‌ «ام‌اس» سیستم ایمنی بدن به غلاف محافظ (میلین) بافت عصبی حمله می‌کند و موجب اختلال در ارتباط بین مغز و دیگر مناطق بدن و درنهایت، تخریب موقت یا آسیب دائمی به اعصاب می‌شود.

دامنه بروز اختلال‌های بیماری‌ «ام‌اس» وسیع است و از خستگی و احساس ضعف تا عدم تحرک یا مشکل دید و اختلال‌های حرکتی را شامل می‌شود.

با توجه به منطقه درگیر در مغز و سیستم عصبی، نوع و شدت علائم و تظاهرات آن ممکن است متفاوت باشد. تزریق بوتاکس به این بیماران، در برخی موارد توسط پزشک متخصص صورت می‌گیرد؛ هر چند این مسئله برای همه توصیه نمی‌شود. بوتاکس می‌تواند بر عضلات و اعصاب تأثیر بگذارد که در بیماران «ام‌اس» ممکن است حساس‌تر باشد.

اگرچه بوتاکس به‌طور معمول ایمن است، در برخی موارد می‌تواند باعث ضعف عضلانی دور از محل تزریق شود و ممکن است در بیماران «ام‌اس» نتایج متفاوتی داشته باشد؛ بنابراین، باید یک بررسی دقیق توسط پزشک و ملاحظه تمام جوانب عوارض احتمالی قبل از درمان صورت گیرد.
مسعود اعتمادی‌فر، متخصص مغز و اعصاب (نورولوژی) اصفهان، در این باره با اشاره به اینکه بوتاکس دارویی است که از سم «کلستریدیوم بوتولینوم» ساخته شده، می‌گوید: «این سم می‌تواند منجر به فلج‌شدن اندام‌ها شود. این دارو که با نام‌های تجاری بوتاکس یا دیسپورت و مصپورت در بازار عرضه می‌شود، در درمان برخی از بیماری‌‌های خاص به‌کار می‌رود.»

متخصص مغز و اعصاب (نورولوژی) اصفهان با اشاره به اینکه این دارو کاربردهای متنوعی به‌ویژه در نورولوژی دارد، بیان می‌کند: «برای مثال، در بیماری‌هایی که سفتی عضلانی دیستونی به‌همراه دارند و فرد بیمار دچار سفتی گردن و اندام‌ها می‌شود، استفاده می‌شود؛ همچنین بوتاکس برای افرادی که دچار تعریق شدید کف دست یا “اِسپاستیسیتی” فلج مغزی و آسیب نخاعی می‌شوند یا به هر علتی آسیب دیده‌اند، به کار برده می‌شود.»

آن‌طور که این پزشک می‌گوید: «همچنین بوتاکس برای درمان افراد مبتلا به میگرن مقاوم کاربرد دارد و موردتأیید است؛ در برخی از مواقع نیز به دلیل اینکه بوتاکس منجر به شل‌شدن عضلات می‌شود، برای زیبایی به‌کار گرفته می‌شود و متخصصان پوست از آن استفاده می‌کنند.»

اعتمادی‌فر با اشاره به اینکه سم بوتولینوم برای برخی از بیماران مبتلا به «ام‌اس» نیز استفاده می‌شود، اظهار می‌کند: «برای مثال، در افرادی که دچار اِسپاستیسیتی یا سفتی اندام‌ها هستند، این دارو می‌تواند در اندام‌های تحتانی و فوقانی تزریق شود.در صورتی که بیمار در مراحل اولیه سفتی اندام‌ها باشد، دارو تأثیرگذار خواهد بود.»

به گفته او، بیمارانی که راه‌رفتن یا نشستن برایشان سخت است و اندام‌هایشان دچار مشکل می‌شود، نیز می‌توانند از این دارو استفاده کنند؛ همچنین بیمارانی که دارای اختلال‌‌های ادراری هستند، می‌توانند توسط متخصص اورولوژی این دارو را در عضلات مثانه تزریق کنند که پاسخ خوبی هم معمولا دریافت می‌کنند.

بوتاکس «ام‌اس» را درمان نمی‌کند!

او با اشاره به اینکه یکی دیگر از کارکردهای دیسپورت در بیمارانی است که دچار لرزش شدید، به‌خصوص در اندام فوقانی یا سر هستند، می‌گوید:

«البته تزریق‌ها حتما باید توسط متخصص کارآزموده انجام شود. این دارو می‌تواند به بیمارانی که دچار نورالژی عصب سه‌قلو در ناحیه صورت و همچنین دیستونی گردن یا دست‌ها هستند نیز تزریق شود.

معمولا بوتاکس به غیر از این موارد در بیماران مبتلا به “ام‌اس” کاربرد دیگری ندارد. البته باید دقت داشت که بوتولینوم بر سیر درمان بیماری‌ “ام‌اس” هیچ تأثیری ندارد و فقط می‌تواند برخی علائم را درمان کند یا مثلا اگر فرد بیمار دچار سردرد میگرنی است، برای بهبود او از این دارو استفاده کرد.»

آن‌طور که او می‌گوید: «اگر این دارو بیش از اندازه به بیمار مبتلا به “ام‌اس” تزریق شود، ممکن است با فلج‌شدن آن عضو همراه باشد؛ مثلا اگر این دارو در دزهای زیاد به بیمارانی که برای سردرد آن را استفاده کرده‌اند، تزریق شود، آن‌ها دچار دوبینی می‌شوند.

این مسئله در بیمارانی که مستعد بیماری “میاستنی گراویس”هستند نیز ممکن است با عوارضی مثل فلج یا شل‌شدن اندام‌ها یا همچنین بیماری‌های تنفسی و… همراه شود؛ بنابراین میزان تزریق حتما باید مطابق استانداردها باشد و توسط متخصص مغز و اعصاب آن‌هم در موارد خاص صورت گیرد؛ البته عوارض به‌صورت موقتی هستند و به‌مرور بیماران بهتر می‌شوند.»