درباره «شاطردوانی» چیزی شنیدهاید؟! «ورزشبازی» عجیبی که میتوان از آن به عنوان نوعی ماراتن یاد کرد و گفته میشود حتی پیش از چوگان در ایران اجرا میشده است. سفرنامهنویسان خارجی از جمله ژانشاردن و ژانباتیست تاورنیه فرانسوی هم در این مورد روایتهایی دارند که شنیدنی است. تصور کنید این دوی ماراتن تاریخی را بتوانیم با نام اصفهان احیا کنیم. در دنیا ماراتنهای مراکش، توکیو، کلیمانجارو، رم، بوستون و لندن از جمله مشهورترینها محسوب میشوند. از ماراتن بوستون به عنوان یکی از قدیمیترین ماراتنهای جهان با قدمت بیش از 120 سال یاد میشود. لطف خواندن این مطلب در این روزها که خبر خوش اعزام فرزانه فصیحی، دونده اصفهانی دوی صدمتر، به المپیک را شنیدهایم، دوصد چندان است!
«گردشگری واکسن»، «تور واکسن» و «واکسن رایگان برای توریستها»؛ سه عبارت پرتکرار این روزها هستند. حالا بیشتر از یک ماه است که ایرانیان به هوای تزریق واکسن رایگان از مرزهای زمینی و هوایی راهی ارمنستان میشوند. امارات اعلام کرده است درهایش را به روی توریستها باز کرده و واکسن رایگان تزریق میکند. روسیه هم از پکیج تورهای گردشگری واکسن برای گردشگرانش خبر داده است؛ در ایران اما مسئولان به آژانسهای گردشگری گفتهاند تبلیغ تور واکسن وجاهت قانونی ندارد و آنها هم تورهای ارمنستان، روسیه و دبی را بدون اشاره به ماجرای واکسن، تبلیغ میکنند. اما نکته مهم این است که سفرهای به دلیل واکسن، نویدبخش آغاز جریان احیای گردشگری در جهان و ایران است؛ این موضوع را باید بسیار به فال نیک گرفت و از فرصت مغتنمش، هوشمندانه برای احیای صنعت گردشگری کشور و مرهمنهادن بر زخم دوساله آژانسهای گردشگری ایران، استفاده کرد.
دوران حکومت صفویه یکی از دورههای مهم تاریخی ایران محسوب میشود که درباره اصفهان به دلیل پایتختیاش در این دوران، این اهمیت دوصدچندان است. در مطلب پیش رو با نگاهی به یک مقاله بلند علمی به قلم دکتر بهمن زینلی، استاد دانشگاه اصفهان، قصد داریم از رهگذر مطالب مندرج در سفرنامههای خارجی، روایتهایی از نظام آموزشی مدارس دینی دوره صفویه در اصفهان را برایتان بازگو کنیم. هنوز برخی از این مدارس در سطح شهر اصفهان وجود دارند و فعالاند؛ گرچه ورود به بیشتر این بناهای مهم تاریخی و میراث فرهنگی اصفهان برای همه امکانپذیر نیست و طی سدههای اخیر تغییرات فراوانی در کالبد بناها داده شده؛ اما از رهگذر اسناد مکتوب میتوان سفر مجازی به این کانونهای مهم تاریخی را تجربه کرد.
«میدانستیدد فـــرش دوپـــود لولبافت با گره غیرمتقارن میتواند تا 180 کیلومتر مربع نیرو را تحمل کند؟!» فاطر سعادتنیاکی، دبیر رویداد «نمایشگاه مبلمان ایران و لهستان؛ میراث مشترک و فناوری روز» که پنجشنبه سوم تیرماه در موزه معماری و خلاقیت (خانه صفوی) برگزار شد، در بخشی از صحبتهایش با اعلام نتایج پژوهشهای اخیر در حوزه فرش، از طراحان ایرانی دعوت کرد که با نگاهی خـــلاقــانه به شـــناخـــت «صـــنایع مستظرفه» ایران بروند و محصولاتی کاربردی تولید کنند که در حوزه مبلمان مدرن قرار بگیرند. ایرنا کوآکوفسکا فاوکوفسکا، رایزن فرهنگی سفارت لهستان هم در سخنانی از طراحان برای خلق آثاری که پیوند میان ایران و لهستان را در خود دارند، دعوت و تأکید کرد که آثار بهنمایشدرآمده در این نمایشگاه هم جنبه کاربردی دارند هم در بازار اروپا میتوانند توجه علاقهمندان هنر را جلب کنند.
موزه مردمشناسی ارمنیان جلفای نوی اصفهان امسال عنوان پرافتخارترین موزه خصوصـــــــی استان و یکـــــــی از شاخصترین موزههای کشور را از آن خود کرد؛ چراکه در جدیدترین ارزیابی کمیته ملی موزهها (ایکوم ایران) در هشت شاخص، عنوان موزه برتر را به خود اختصاص داد. اما پرسش این است که چطور این موزه به چنین جایگاهی رسید؛ بهخصوص در زمانه فقر موزهای اصفهان! به مناسبت سالروز تولد این موزه خصوصی، نگاهی داریم به تمایزهای رقابتیاش با دیگر موزههای مشابه و فعالیتهایی که برای تأسیس، راهاندازی و معرفیاش انجام شده است. این روایت میتواند راهنمای خوبی برای موزهداران باشد و توصیف چشمگیری برای موزهدوستانی که میخواهند از زیر و بم یک موزه خوب آگاه شوند.
کتاب «بررسی نسخههای خطی اسلامی در چین» را میتوان ازجمله بنیادیترین تحقیقهایی دانست که درزمینه معرفی گنجینه عظیم میراث فرهنگی مسلمانان و بهویژه ایرانیان در چین نگاشته شده و در لندن به چاپ رسیده است. در گزارش پیش رو، به روایت دکتراحمدرضا آریان، مترجم کتاب و عضو هیئت علمی گروه زبان چینی دانشگاه اصفهان، نــگاهـــی داریم بــــه ایــن اثر تازه انــتــشــاریـــافــتــه مــهــم و مــرجـــع در حوزه ایـــرانشناسی و در خــلال مـــرور کتاب، روایـــتهـــای نــابـــی از مـــیـــراث و فرهنگ ایرانیاسلامی در چین را هم میخوانیم.
فریدون الهیاری پیش و بیش از آنکه مرد سیاست و مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان باشد، استاد تاریخ بود و در این جایگاه، محبوبیت زیادی داشت. در دو صفحه پیش رو، نگاهی داریم به روایتهایی درباره او البته نه به عنوان مدیرکل فقید میراث فرهنگی اصفهان که در قامت استادی تاریخ دانشگاه اصفهان.
«بعضی از مردم به خاطر تاریخ به ایران سفر میکنند؛ ۲۴ میراث جهانی بشر برای شروع خوب است. دیگران به دنبال فرهنگ و زندگی جاری در ایران هـسـتــنـد و البــتـه غذای عــالــی و مهماننوازی افسانهای هم مواردی هستند که مسافران عادی از آنها لذت میبرند.» به این روایت جذاب رسانه آمریکایی دقت کنید! کافی است همین یک پاراگراف سیانان وایرال شود، یکی از بهترین تبلیغات سفر ایران در پساکرونا همین یک پاراگراف است که هفتم ژوئن (17خرداد امسال) در این رسانه پربازدید جهان منتشر شده و با معرفی کتاب «شبهای پارسی» به قلم یک نویسنده سوئیسی تصاویر بسیار جذاب و متفاوتی را از ایران ارائه داده است.
«روز جهانی صنایعدستی» بهانهای شد تا به دنبال ردپای اصفهان در صنایعدستی ایران بگردم. چرا؟ چون معتقدم هرکدام از ما، «افشرهای از اصفهان» را در وجودمان داریم که هرچقدر غنیتر باشد، ردپایش در آثار، کلام، منش و رفتارمان پررنگتر و جذابتر میشود. مهم نیست در این شهر به دنیا آمده یا حتی زندگی کرده باشیم؛ مهم این است که چه درک و تجاربی از این کالبد داریم و از انباشت این شنیدهها، ملاقاتها و مطالعات چه حاصل شده است. مهمتر آنکه، ما از این «منبع» چه برداشتهایی به فراخور حال و احوال و ایدههایمان داریم. در صفحه پیش رو، حاصل جستوجوی من و دوستانم در فضای وب را میبینید. برندهای مختلف صنایعدستی را بررسی کردیم تا ردپای اصفهان را بیابیم.
«شما میدانید که دوره ساسانیان چه چیز است؟ میدانید که در بینِ ادوارِ تاریخیِ ایران، عهدِ ساسانی یکی از بزرگترینها بوده است؟ نهفقط که دولتِ ایران آن وقت قوی و توانا بود، از برای اینکه یک تمدنِ بسیار عالی داشت که با تمدنِ روم رقابت میکرد و آثار و نفوذِ آن تمدن هنوز میماند. برای تحصیل کردنِ آن دوره بسیار منابع داریم که عبارت از روایاتِ مشرقی و مغربی و خرابهها و صورتهایی از دیواربرجسته و مسکوکات و کارهای صنعتیِ مختلف است و اگر آن منابع را با انتقاد تفحص میکنیم، برای آن خواهد بود که به واسطه آن یک خاتمکاریِ ظریفی را انجام داده باشیم و دوره ساسانیان دوباره پیشِ چشمِ ما زنده باشد.» این روایت آرتور کریستنسن، ایرانشناس مهم دانمارکی، است که حوالی 92 سال پیش طی یک سخنرانی به زبان فارسی در مدرسه آمریکاییان (ظاهرا کالجِ البرز) انجام داد. در متن پیش رو با نــگاهــی به نــظــر کریستنسن و ایرانشناسان دیگر، سعی میکنیم سفری به ایرانِ ساسانی داشته باشیم، دورهای از تاریخ ایران بزرگ که حالا در موزهها و البته بناهای تاریخی و ثبت جهانی شده ایران هنوز جاری و زنده است.
آیــا مــوزهگــردی در اصفــهــان حــوصلهســربر است؟! میتواند نباشد! چرا که این روزها شاهد جریانی در تغییرات موزهای هستیم که شاید بتوان از آن بهعنوان پوستاندازی تدریجی و آرام موزههای اصفهان نام برد. سردمدار این جریان هم «موزه موسیقی اصفهان»، «موزه مردمشناسی ارامنه جلفای نو» و «گنجینه موسیقی ارمنیان جلفای نو» بودند؛ موزههایی که به سمت تعاملیشدن، تولید و ارائه متنوع و چندرسانهای اطلاعات و ارتباط بیشتر با مخاطبان پیش رفتند. یکی از شواهد این جریان هم این است که به تازگی نام شش موزه استان اصفهان در فهرست برترین موزههای کشور به انتخاب ایکوم (کمیته ملی موزههای ایران) منتشر شده است.
همــه مــا هـزاروهفتصد نفر، هفت متر بالاتر از سطح زمین، زیر آبشار مقرنسهای یکی از زیباترین نمادهای معماری اسلامی ایران، روی چوبهای داربست ایستادیم و درباره روند مرمت بقعه شیخ عبدالصمد اصفهانی نطنزی شنیدیم؛ اتفاقی که به مدد صفحه ادارهکل میراث فرهنگی استان اصفهان (@isfahan_cthh) در قالب لایو اینستاگرامی، محقق و همانجا هم دو خبر تازه اعلام شد: خبر پایان روند مرمت بقعه و خبر بازسازی قریبالوقوع یکی از ازارههای مسجد جامع نطنز با 20 تکه کاشی زرینفام تاریخی.