هوا صاف و پاک و آبی و به نسبت عاری از آلودگی پیش روی گلستان شهدای اصفهان گسترده است. ساعت9 صبح است و مردها و زنها شال و کلاه کرده و برای خواندن نماز باران به تخت پولاد آمدهاند. کنار گذر خیابان پر از ماشینهای پارکشده امدادی و انتظامی است. راه را از مسیر میدان بسیج بستهاند. تواشیح سوزناکی با صدای بلند پخش میشود. همه آمدهاند تا جا بگیرند. آفتاب به درختان نخل و کاج و بید یکسان میتابد. از شمال و جنوب و شرق و غرب گلستان شهدا نمازگزار میآید. مردان و زنان و کودکان جانماز و سجاده به دست به پیش میآیند. اغلب آدمها روبهروی بنری که متن دعای باران برآن نقش بسته میایستند و آیات باران را تلاوت میکنند.
روزهای زوج، حوالی پنج تا پنجونیم عصر، مخاطبان شبکه دو رسانه ملی، روایتهایی کمتر شنیدهشده، موجز و جذب از تختفولاد را میبینند؛ این اتفاقی است که با مجموعه تلویزیونی «فرمول جاذبه» میافتد. این هفته، سه برنامه آخر مجموعه در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه پخش خواهند شد که به روایت زندگی استاد جلالالدین همایی، استاد فلاطوری و حاج آقا رحیم ارباب اختصاص دارند.
نخستین کتابخانه تخصصی ایثار و شهادت به همت فرهنگسرای پایداری وابسته به سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری با همکاری اداره کل بنیاد شهید و امور ایثار گران، سوم مهر ماه در محل فرهنگسرای پایداری گشایش مییابد.
پردهخوانی نوعی نمایش مذهبی ایرانی است که در زمان صفویه و با پرداختن به مباحث مذهب شیعه بهصورت روضهخوانی، حمله خوانی، پردهداری، صورتخوانی و سخنوری رواج یافت و روزگاری در کوچهپسکوچههای شهرهای مختلف ایران با تمرکز بر دو رکن پرده و پردهخوان، با کلامی آهنگین اجرا میشد، اما امروزه این آیین حتی در جشنوارههای مناسبتی نیز کمتر دیده میشود. نمایشی که در دهنوی مبارکه نیز از سابقهای طولانی برخوردار است و اکنون تنها حامل زنده این فرهنگ و میراث ناملموس، «مرشد اسماعیل نصوحی» درویشی بازمانده از نسلی پردهخوان است.
سعید نفیسی را اهالی ادبیات و تاریخ هر دو میشناسند. او از اولین استادان دانشکده حقوق و نیز دانشکده ادبیات دانشگاه تهران بود. که در ۱۸ خرداد ۱۲۷۴ خورشیدی در تهران زاده شد. او فـــــــرزنــــــد مــــــیـــــرزا عـــلیاکبــــر ناظــــــمالاطـــــبــــا (مـــــعــــروف به ناظـــــمالاطـــــباء کـرمانی) و از نـــوادگان حــــکیم نفیسبنعوض کرمانی، طبیب نامدار ایران در قرن نهم هجری و برادر علیاصغر نفیسی مــــلقب به مـــودبالــــدوله بود. سعید نفیسی در سال ۱۳۰۸ خـــورشیدی بــــه خـــدمت وزارت فرهنگ در آمد و علاوه بر تدریس زبان فرانسه در دبیرستانها، به کار آموزش در مدارس علوم سیاسی، دارالفنون، مدرسه عالی تجارت و مدرسـه صنعتی پـــرداخت.
گردشگری خصوصا گردشگری فرهنگی، بدون داشتن پشتوانه نظری و دانستن اطلاعات لازم راه به جایی نمیبرد. دانش لازم برای گردشگری فرهنگی از دل کتابها و آثار مکتوب پیشینیان به دست میآید. در اینجا مروری میکنیم بر آنچه درباره اصفهان در دوران معاصر نوشته شده است.
اصفهان به روایت تحویلدار، جابری انصاری، جناب اصفهان در دوره قاجار چهار مورخ عــمــده داشت. شایـد نـخستین آن میرزاحسین تـحـویـلـدار بـود که «جغرافیای اصفهان» نوشت. در آن کتاب علاوه بر ذکر بناها و زیباییها، از اصناف و معیشت مردم سخن گفت. پس از او محمد مهدی ارباب «نصفجهان فی تعریف الاصفهان» را به رشته تحریر آورد که به شکلی جامعتر و بهتر بناهای اصفهان و بلوکات آن را به نثر آورد. همین عنوان کتاب میرساند که اصفهان هنوز بر تاریخ و گنجینههای خود میبالد.
آیا میشود با بودجه صفر، یک اصفهانگردی جذاب برای خودتان، خانواده و دوستانتان ترتیب بدهید؟! جواب مثبت است. فقط باید کمی زمان بگذارید و خوشسلیقگی به خرج بدهید. در متن پیشرو، سعی کردهام راهنمایی برای گشت و گذار رایگان در اصفهان ارائه دهم تا همه با هر سطحی از توان مالی بتوانند به ملاقات اصفهان بروند و لذت هم ببرند. با این راهنما میتوانید هفت روز در اصفهان بگردید و از جاذبههای طبیعی و تاریخیاش لذت ببرید بدون این که ریالی پول خرج کنید. البته میتوانید از کافهها و رستورانهای مسیر برای غنیتر کردن بازدیدهایتان استفاده کنید یا دستکم برای کمک به اقتصاد محلی و لذت بردن بیشتر خودتان، از مغازههای کوچک مسیر خریدی بکنید اما اگر مسئله مدیریت بودجه یا ترس از کرونا مطرح است، به همراه داشتن تنقلات خانگی به اندازه کافی میتواند سفرتان را خوشمزه کند. نکته دیگر هم این که به جز اطلاعت فهرستوار و موجز این متن میتوانید با مراجعه به کتب مختلف در حوزه اصفهانشناسی، اطلاعات مستند بیشتری کسب و بازدیدهایتان را جذابتر و پرمحتواتر کنید.
دو تفاهمنامه شیرازی این هفته به نام تختفولاد اصفهان امضا و جریان همکاریهای تازهای میان دو رأس مثلث طلایی گردشگری ایران آغاز شد. مدیران سازمان فرهنگی شهرداری اصفهان و مجموعه فرهنگی، مذهبی و گردشگری تخت فولاد عازم شیراز شدند تا در اولین قدم از مرحله دوم برنامه پنجساله تدوین شده برای مهمترین آرامستان تاریخی اصفهان، رشته همکاریهایی میان تختفولاد و دارالسلام و تختجمشید تعریف کنند. در گزارش پیش رو به این سفر و گفتوگوهای انجامشده و انتظاراتی که از این همکاریهای ملی در حوزههای فرهنگی، میراثی و گردشگری داریم، پرداختهام.
یکی از مراکز زیارتی اصفهان در قرون اخیر جایی است که به «بابا علمدار» معروف است. این قبر و بارگاه در روزگاری در کنار قبرستانی در حاشیه شهر اصفهان قرار داشت و آنقدر اعتبار و جاذبه داشت که جایگاهی مانند یکی از امامزادگان اصفهان در دل مردم داشت؛ اما امروز این محل خاموش و متروک افتاده است. از آن گنبد و بارگاه خبری نیست و شهرت و اعتبار صاحب قبر هم شیوع و اهمیت سابق را ندارد. در این نوشته به این سیر و تاریخچه مینگریم:
نرسیده به فرایبورگ، وقتی از سجاد به سمت سعادتآباد بیایید، سمت راستتان پر از نور و فروغ است؛ مسیری که هم در روز و هم در شب جذابیتهای بصری فراوانی دارد؛ حتی اگر فقط گذری از کنارش رد شوید! حالا این روزها خبر خوب این است که حال و احوال تختفولاد بهتر شده است. در یک تلاش تازه، دستی بر سر و روی گرانقدرش کشیدهاند و شماری از تکایا و آرامگاهها و باغ و گذرهای گردشگریاش را مرمت و نورپردازی کردهاند؛ حرکتهایی مثبت در مسیر نقشآفرینی بیشتر این مجموعه تاریخی، فرهنگی و مذهبی در چرخه فرهنگ و میراث و گردشگری اصفهان. در این گزارش از سید علی معرکنژاد درباره جزئیات آماری این فعالیتهای تازه پرسیدهایم.
معاون عمران شهری شهردار اصفهان با بررسی عملکرد سهساله حوزه عمرانی شهر اصفهان از افزایش قراردادها و عملکردهای عمرانی ظرف سه سال اخیر در شهر خبر داد و گفت: در این مدت 1220 میلیارد تومان قرارداد منعقد شده است.
مجموعه تاریخی، فرهنگی و مذهبی تخت فولاد اصفهان در آیین یکشنبههای افتتاح مکانی شد برای بهرهبرداری از پروژههای عمرانی شهرداری. مکانی که حالا قرار است باوجود اقدامات عمرانی، گردشگری مذهبی در آن تقویت شود. بیست و چهارمین برنامه «هر یکشنبه یک افتتاح» در قالب شصتوپنجمین افتتاحیههای عمرانی شهرداری «اصفهان در مسیر امید» با حضور علیرضا نصراصفهانی رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، قدرتاله نوروزی شهردار اصفهان، علی معرکنژاد مدیر مجموعه تخت فولاد و جمعی از مدیران ارشد شهری با بهرهبرداری و ساماندهی چند پروژه عمرانی به ارزش ۱۴۵ میلیارد ریال در تخت فولاد آغاز شد. پروژههای مجموعه تختفولاد شامل مرمت، ساماندهی تکایا و مسیر گردشگری بابا رکنالدین، عملیات احداث گذر مشاهیر با تأمین اعتبار ۳۰۰ میلیون تومان و ساماندهی و تجهیز زمین ورزشی روباز با اعتبار چهار میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان از اقداماتی بود که در این مجموعه اجرایی شد.