به گزارش اصفهان زیبا؛ بیــش از 4 دهــه از آن واقعــه شــوم گذشــته اسـت؛ امـا هنـوز یـادآوری آن روزهـا برایـش سـخت و دردنــا ک اســت؛ روزهایــی کــه بــه شــب رساندنشــان هرکـــدام بـــه انـــدازه هـــزار ســـال میگذشـــت و نمیدانســـت چـــه سرنوشـــتی در انتظـــار یـــک دختـــر19 ســـاله خواهـــد بـــود. شمســـی بهرامـــی کـــه حـــاال زنـــی 66 ســـاله اســـت، هنـــوز نتوانســـته ســـختیها و رنـج دوران اسـارتش را فرامـوش کنـد. خاطـرات تلـخ آن روزهـــا هـــر روز و هـــر ثانیـــه مثـــل خـــوره میافتـــد بـــه جانـــش. مثـــل ســـایه آدم کـــه شانه بهشـــانهاش حرکـت میکنـد و همیشـه بـا اوسـت رنـج اسـارت نیـز بیـــش از 40 ســـال اســـت کـــه او را رهـــا نمیکنـــد و بـــا هیـــچ پا ککنـــی از گوشـــه ذهنـــش پـــا ک نمیشـــود. شـــروع بـــه حـــرف زدن کـــه میکنـــد، خاطـــرات مثـــل رگبـار بـه ذهنـش هجـوم میآورنـد؛ امـا پاسـخ خیلـی از ســـوالها را بیجـــواب باقـــی میگـــذرد. میگویـــد بــرای رنــج اســارت زنــان، شــاید در یــک جملــه بــرای شــما خالصــه شــود؛ امــا بــرای مــن ســخن گفتــن از آن روزهـــا ســـخت اســـت و تـــوان حـــرف زدن دربـــاره آن را نـــدارم. خانـــم بهرامـــی تنهـــا 19 ســـال داشـــت کــه در آبــادان بــه اســارت در آمــد: «ســال 1359 بــود. تــازه جنــگ شــروع بــود. در آبــادان زندگــی میکــردم و پـــدرم شـــرکت نفتـــی بـــود. شـــرکت نفـــت برخـــی از کارکنانـــش را بـــه شـــهرهای دیگـــر منتقـــل کـــرد. پـــدر مـــن هـــم بـــرای کار بـــه قـــم رفـــت. ایـــن خاصیـــت جنـــگ اســـت کـــه آدمهـــا را پرا کنـــده و از هـــم دور میکنـــد.»
*رنج اسارت
جنـگ آغـاز شـده بـود و آبـادان دیگـر »آبـادان« قدیـم نبـود. عراقیهـــا بـــه ایـــن شـــهر نفـــوذ کـــرده بودنـــد و خانههـــا یکـــی پـــس از دیگـــری بـــا خـــا ک و خـــون یکســـان میشـــد: «تـــازه جنـــگ شـــروع شـــده بـــود.به عنـــوان نماینـــده فرمانـــدار آبـــادان، مســـئول تهیـــه گـــزارش و بـــرآورد میـــزان خســـارات وارده
بـــه مناطـــق بمبارانشـــده بـــودم. در ۲۳ مهرمـــاه، ۱۳۵۹ بعـد از مرخصـی سـه روزه، هنـگام بازگشـت در جـاده ماهشــهر- آبــادان، همــراه معصومــه آبــاد بــه اســارت نیروهـــای دشـــمن در آمـــدم. اســـارتی کـــه 4 ســـال طــول کشــید.
یــک ســال و نیــم در زنــدان «الرشــید« بــودم. دوران بســیار ســختی بــود. 19 روز فقــط یــک لیـــوان آب میخوردیـــم. چیـــزی از مـــا باقـــی نمانـــده بـــود. اعتصـــاب غـــذا میکردیـــم. همیـــن هـــم باعـــث شـد تـا بعـد از یـک سـال و نیـم بعثیهـا اسـم مـا را در لیسـت اسـرا قـرار دهنـد. از زنـدان کـه بیـرون آمدیـم بـه موصـل یـک منتقـل شـدیم و بعـدازآن بـه عنبـر و دیگـــر باقـــی اســـارتم را آنجـــا گذرانـــدم. بعـــد از آن هـــم بـــه ایـــران بازگشـــتیم. گفتـــه میشـــد مـــا را بــا چنــد اســیر عراقــی کــه ســرهنگ بودنــد،
معاوضـــه کردنـــد؛ البتـــه هیچکـــس توضیـــح دقیقـــی در این بـــاره نـــداد. خلاصه کـــه اول بـه ترکیـه آمدیـم و بعـد از آن بـه تهـران. سـه روز هــم در یکــی از بیمارســتانهای تهــران بودیــم.» ما را فراموش کردند
حرفهایـــش پـــر از گلایه اســـت؛ گلـــه و شـــکایتهایی از جنـــس نادیـــده گرفتـــن و فرامـــوش شـــدن خـــودش و باقـــی زنانـــی کـــه پـــا بـــه پـــای مـــردان در اردوگاههـــای عراقـــی شـــکنجه شـــدند: « در ایـــن ایــام، هیچ کــس بــه ملاقات ما نیامـــد؛ انگارنه انـــگار کـــه اصـــلا ایـــن 4 زن وجـــود داشـــته اند. حتـــی یـــک شـــرایطی را هـــم فراهـــم نکردنـــد کـــه خانـــواده مـــن کـــه آن موقـــع در شـــیراز زندگـــی میکردنـــد، بـــه دیـــدن مـــن بیاینـــد. در آن روزهـــا تنهـــا بـرادرم و یکـی از دوسـتانش بـه همــراه همســرش بــه اســتقبال
مـــن آمدنـــد. بعـــد از آن بـــه شـــیراز آمـــدم. مدتـــی بعـــد هـــم بـــرای دیـــدن آبـــادان بـــه آنجـــا ســـفر کـــردم. همه جـــا ویـــران شـــده بـــود. ردپایـــی از زندگـــی دیگـــر وجـــود نداشـت. خانـه مـا متعلـق بـه شـرکت نفـت
بـود و اسـتحکام خوبـی داشـت. ولـی تمـام وســـایلمان بـــا خـــا ک یکـــی شـــده بـــود.» چشـمش بـه ویرانه هـا کـه افتـاد، خاطـرات قبـــل از جنـــگ یکـــی پشـــت دیگـــری بـــه زندگــی کــه تــا ذهنــش خطــور کردنــد؛ مثــلا زندگی که پیش ازایـــن ادامـــه داشـــت و خانـــوادهای کـــه دور هـــم بـــا خوبـــی و خوشـــی زندگـــی
می کردنـــد و آرزوهایـــی کـــه آن موقـــع یـــک دختــر 19 ســاله در ســر می پرورانــد: «تصویــر همـــه روزهـــای خـــوب جلـــوی چشـــمم رژه میرفـــت؛ البتـــه وقتـــی از اســـارت برگشـــتم، انتظـــار چنیـــن صحنههایـــی را داشـــتم. همـــان موقعـــی کـــه نزدیـــک خانـــه اســـیر شــدم، دیــدم کــه خمپــاره بــه ســقف خانــه برخـــورد کـــرد و فـــرو ریخـــت. متأســـفانه هـــزاران هـــزار آدم بـــرای حفـــظ یـــک وجـــب خـــا ک از جـــان گذشـــتند و شـــهید شـــدند. امـــا الان مـــردم ایـــن خطـــه در وضعیـــت خوبـــی بـــه ســـر نمی برنـــد. هنـــوز هـــم کـــه در اصفهـــان زندگـــی می کنـــم، گـــه گاه بـــه جنـوب سـفر می کنـم؛ امـا یـک مـن مـی روم و صـــد مـــن بازمیگـــردم!«
4 سال بیخبری از خانواده
بغـــض راه گلویـــش را میگیـــرد و جمـــلات به ســـختی از دهانـــش خـــار ج میشـــوند. وقتـــی از اردوگاهـــی کـــه در آن اســـیر بـــود، میگویـــد: «آقایـــان ســـمت راســـت بودنـــد. ســـربازها هـــم ســـمت چـــپ. اتاقکـــی هـــم ایـــن وســـط بـــرای مـــا درســـت کـــرده بودنـــد. از بـــرادران جـــدا بودیـــم. ســـاعتهایی هـــم میآمدیـــم بیـــرون، بـــا ســـاعت هواخـــوری آقایـــان فـــرق میکـــرد. انـــواع شـــکنجههای روحـــی و جســـمی میشـــدیم. بـــه جـــای همـــه زنـــان ایرانـــی در ایـــن ســـالها شـــکنجه شـــدم. همیـــن کـــه 4 ســـال از خانـــوادهام خبــر نداشــتم و آنهــا از مــن بیخبــر بودنــد، بدتریـــن نـــوع شـــکنجه بـــود. یـــک تکـــه نـــان کپـــکزده جلویمـــان می نداختنـــد و ایـــن میشـــد غذایمـــان. یـــک ســـال و نیـــم هـــم مفقودالاثر بـــودم تـــا بالاخره اســـمم در لیســـت صلیـــب ســـر خ قـــرار گرفـــت.» میگویـــد بعدازایـــن همـــه ســـال هنـــوز دارد تـــاوان پـــس میدهـــد: «روزهـــا بـــا خـــودم فکـــر میکنـــم، ایـــن موقـــع در ســـلول چـــه
میکردیـــم؟ از آنجـــا بیـــرون میآمدیـــم، چـــه میکردیـــم؟ تحمـــل ســـختی آن موقـــع بهتـــر بـــود؛ چـــون هـــدف داشـــتم. میخواســـتم بـــرای حفـــظ خـــا ک وطنـــم بجنگـــم. معلـــوم هـــم نبـــود چـــه بلایی ســـرم میآمـــد! کشـــته میشــدم یــا همچنــان در اســارتم میماندم. خـودم قبـول کـرده بـودم. خانمهـای زیـادی آن موقـــع در اســـارت بودنـــد؛ زن هایـــی از کردســـتان و هویـــزه و… . خیلـــی آزارمـــان دادنـــد. حتـــی کـــودکان هـــم اســـیر شـــده بودنـــد و آنجـــا بـــه ســر میبردنــد. مردمــان بــدی بودنــد. حتــی مدتــی بـــه صلیـــب اجـــازه بازدیـــد نمیدانـــد. مـــا را تنبیـــه میکردنـــد. در و دیـــوار اتاقـــک را آلومینیـــوم کشـــیده بودنـــد و رنـــگ روز را نمیدیدیـــم.» از اســـارت کـــه برگشـــت، دیگـــر آن آدم ســـابق نبـــود. 4 ســـال زندانـــی شـــدن از او انســـان دیگـــری ســـاخته بــود. چین وچروکهـای صورتـش او را زنـی 40 سـاله نشـان مـیداد کـه روح و روانـش آسـیبدیده و تنـش تکیـده و پژمـــرده شـــده اســـت: «وقتـــی برگشـــتم تـــا چندیـــن مــاه، حالــم بــه هــم میخــورد. نمیتوانســتم خیلــی از چیزهــا را بخــورم. بدنــم چیــزی را قبــول نمیکــرد. بـــا هـــر بدبختـــی بـــود درســـم را خوانـــدم. فوق دیپلـــم ادبیـات گرفتـم. هیـچ مـردی امـا حاضـر نشـد بـا مـن ازدواج کنـــد.
خلاصه اینکـه بالاخره توانسـتم در بیمارســـتان کار اداری پیـــدا کنـــم. درس هـــم میخوانــدم و بعــد از آن توانســتم در آموزش وپــرورش کار پیــدا کنــم و معلــم شــوم و بــا حقــوق 13 میلیونــی زندگــی را در ایــن شــرایط اقتصــادی بگذرانــم.» حرفهایـــش را بـــا گلایه بـــه پایـــان میرســـاند: «درایـــن ســـالها بارهـــا دربـــاره مـــردان بارهـــا گفتنـــد و نوشـــتند و آنهـــا را نشـــان دادنـــد. امـــا دربـــاره زن هایــی کــه بــه اســارت در آمدنــد، کســی حرفــی نــزد. همـــه مـــا را فرامـــوش کردنـــد؛ انگارنه انـــگار!»
