فرمانداران استان اصفهان از چالش‌های بودجه‌ای و نابرابری در تخصیص اعتبارات شهرستان‌های خود می‌گویند

شهرستان‌های استان اصفهان چه می‌خواهند و چه ندارند؟

تخصیص بودجه سالانه در استان اصفهان، نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه زیرساخت‌ها، خدمات عمومی، فرهنگ و گردشگری و اجرای پروژه‌های کلیدی دارد.

تاریخ انتشار: ۱۰:۱۳ - شنبه ۸ آذر ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 9 دقیقه
شهرستان‌های استان اصفهان چه می‌خواهند و چه ندارند؟

به گزارش اصفهان زیبا؛ تخصیص بودجه سالانه در استان اصفهان، نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه زیرساخت‌ها، خدمات عمومی، فرهنگ و گردشگری و اجرای پروژه‌های کلیدی دارد.

بخشی از منابع بر‌اساس شاخص‌هایی مانند جمعیت، وسعت جغرافیایی، تعداد پروژه‌های نیمه‌تمام و میزان زیرساخت‌های موجود تخصیص می‌یابد، اما تجربه و نقدهای کارشناسی نشان می‌دهد این شاخص‌ها به تنهایی کافی نیستند و نیازهای واقعی مناطق را به‌طور کامل منعکس نمی‌کنند. در بسیاری موارد، بخشی از بودجه به مناطقی اختصاص می‌یابد که فوریت کمتری دارند و پروژه‌های حیاتی در دیگر مناطق با تأخیر مواجه می‌شوند، به طوری که منابع محدود اغلب به هدر می‌رود. در واقع مسائل حیاتی استان تنها به زیرساخت‌های فیزیکی محدود نمی‌شود.

مدیریت منابع آب، ارتقاء آموزش و پرورش، تجهیز سیستم‌های درمانی، توسعه راه‌ها و راهداری، حفاظت و توسعه گردشگری و همچنین سرمایه‌گذاری در فرهنگ و میراث، همگی نیازمند نگاه استراتژیک و تخصیص منابع بر اساس اولویت‌های واقعی و فوری هستند. با این حال، ساختار قانونی تخصیص بودجه در کشور محدودیت‌هایی دارد و استان‌ها نمی‌توانند مدل ملی را به تنهایی تغییر دهند یا به شکل دلخواه خود اصلاح کنند. شرایطی که باعث می‌شود نیازهای واقعی برخی مناطق به درستی منعکس نشود و بخشی از منابع حیاتی هدر برود.

در همین راستا کارشناسان و مسئولان استان تأکید دارند که تنها با ایجاد انعطاف‌های حساب‌شده در چارچوب قانونی، می‌توان منابع مالی را بهینه مصرف کرد و هدررفت بودجه را کاهش داد. نگاه کلان به بودجه‌بندی، با توجه به محدودیت‌های قانونی، می‌تواند توسعه‌ای پایدار، متوازن و مبتنی بر زیرساخت، خدمات، فرهنگ و گردشگری را رقم بزند و نیازمند هماهنگی دقیق میان سیاست‌های ملی و اولویت‌های محلی است.

بخشی از اعتبارات بودجه باید به سمت حوزه کشاورزی گلپایگان هدایت شود

علی‌اکبر رضایی، فرماندار شهرستان گلپایگان، با تشریح اولویت‌های این شهرستان برای بودجه سال آینده و نیز نقد نحوه بودجه‌بندی سال گذشته، بر ضرورت تمرکز اعتبارات بر مسائل واقعی و نیازهای اولویت‌دار تأکید کرد. رضایی با اشاره به بحران آب در کشور و تأثیر جدی آن بر گلپایگان که قطب کشاورزی و دامپروری استان محسوب می‌شود، به «اصفهان‌زیبا» گفت: اولویت نخست ما این است که بخشی از اعتبارات بودجه به سمت حوزه کشاورزی هدایت شود تا بتوانیم نحوه توزیع آب را ساماندهی کرده و از هدررفت گسترده آب جلوگیری کنیم. اکنون هدررفت آب، یکی از دلایل اصلی کمبود منابع آبی در شهرستان است.

او افزود: اگر بتوانیم با توجه به شرایط طبیعی گلپایگان، کانال‌های موجود را لایروبی و بتنی‌سازی کنیم، هم طراوت و سرسبزی شهر حفظ می‌شود و هم از اتلاف آب جلوگیری خواهد شد. فرماندار شهرستان گلپایگان، حوزه درمان را دومین اولویت مهم شهرستان برشمرد و تصریح کرد: با توجه به مرکزیت گلپایگان در غرب استان و مراجعات گسترده از شهرستان‌های دیگر، وضعیت کنونی خدمات درمانی پاسخگوی نیاز مردم نیست. اختصاص اعتبار کافی برای تکمیل و تجهیز اتاق عمل بیمارستان و تکمیل ساختمان دوم بخش‌های طرح توسعه بیمارستان امام حسین(ع) کاملاً ضروری است و می‌تواند کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی را در منطقه بهبود دهد.

او در ادامه با اشاره به وضعیت راه‌های شهرستان گفت: محور گلپایگان بویین_‌میاندشت _علویجه از حادثه‌خیزترین محورهای منطقه است و باید در اولویت بودجه عمرانی قرار گیرد. همچنین جاده گلپایگان به سمت موته و مسیر گلپایگان _ دهاقان نیاز جدی به روکش آسفالت و بهسازی دارد و این موارد باید در بودجه آینده دیده شود.

رضایی نظام آموزشی شهرستان را نیز نیازمند توجه دانست و گفت: برخی مناطق شهرستان فاقد فضای آموزشی مناسب هستند، که این موضوع با سیاست‌های دولت و تأکید رئیس‌جمهور مبنی بر توسعه عدالت آموزشی مغایرت دارد. انتظار داریم این حوزه نیز در تخصیص اعتبارات مورد توجه قرار گیرد.

فرماندار شهرستان گلپایگان در بخش دیگری از سخنان خود، نقد جدی نسبت به شیوه بودجه‌ریزی سال گذشته مطرح کرد و گفت: در بودجه سال قبل، اعتبارات در قالب عناوینی مانند توازن یک، توازن دو و ردیف‌های استانی تقسیم شد و ما ملزم بودیم بودجه را دقیقاً در همان ردیف‌ها هزینه کنیم؛ بدون توجه به نیازها و اولویت‌های شهرستان. این روش از اشتباهات فاحش سنوات گذشته بود که در سال گذشته نیز تکرار شد.

او تأکید کرد: در برخی حوزه‌ها که اصلاً نیاز نداشتیم مجبور به هزینه‌کرد بودیم، و در بخش‌هایی که نیاز جدی وجود داشت، اعتباری اختصاص داده نشد. این روش محدودیت‌های زیادی برای فرمانداران ایجاد کرد و در مواردی موجب هدررفت منابع شد. مدل هر شهرستان متفاوت است و نمی‌توان نسخه واحد از بالا برای همه مناطق پیچید.

رضایی همچنین تکمیل مصلای گلپایگان را یکی دیگر از اولویت‌های مهم شهرستان دانست و گفت: این پروژه که مرکز برگزاری بسیاری از مراسم‌های مذهبی و ملی است، سال‌هاست نیمه‌کاره رها شده و توجهی به آن نشده است. لازم است در بودجه جدید اعتبارات لازم برای تکمیل آن تخصیص یابد. فرماندار شهرستان گلپایگان در پایان با ارائه پیشنهاد برای اصلاح روند بودجه‌ریزی گفت: پیشنهاد من این است که مبلغ مشخصی به هر شهرستان اختصاص یابد و اختیار توزیع آن بر اساس اولویت‌ها و نیازهای واقعی به فرماندار سپرده شود. اینکه اعتبارات را در قالب عناوین متعدد و محدودکننده تقسیم کنند و برای هر بخش سقف و محل هزینه تعیین شود، موجب اتلاف منابع و عدم تحقق اهداف توسعه‌ای می‌شود.

آب، آموزش، درمان، راه و گردشگری اولویت‌های بودجه آینده نطنز است

محمد کیهانی، فرماندار شهرستان نطنز نیز در گفت‌وگو با «اصفهان زیبا» تأکید کرد که بودجه سال آینده شهرستان باید بر اساس نیازهای واقعی و اولویت‌های حیاتی منطقه تنظیم شود. او گفت: این اولویت‌ها شامل مدیریت منابع آب، ارتقاء آموزش و پرورش، تجهیز سیستم درمانی، توسعه راه‌ها و تمرکز بر گردشگری است. فرماندار شهرستان نطنز با اشاره به شرایط اقلیمی این شهرستان نیز افزود: نطنز با اقلیم نیمه‌خشک و جمعیت فصلی که در ایام مختلف سال به ویژه در بخش مرکزی حضور دارند، بیش از هر زمان دیگری نیازمند زیرساخت‌های پایدار در حوزه آب است. بدون تأمین و توزیع مناسب این منبع حیاتی، نه کشاورزی و باغداری رونق خواهد گرفت و نه زندگی پایدار باقی خواهد ماند.

کیهانی همچنین به اهمیت آموزش و پرورش پرداخت و خاطر نشان کرد: مدارس در شهرهای نطنز، بادرود، طرق‌رود و خالدآباد با کمبود فضاهای استاندارد و تجهیزات آموزشی مواجه‌اند. ارتقاء کیفیت آموزشی سرمایه‌گذاری بلندمدت برای توسعه پایدار شهرستان است و نیروی انسانی توانمند را فراهم می‌کند.به گفته فرماندار شهرستان نطنز، بهداشت و درمان یکی دیگر از محورهای اصلی در بودجه‌ریزی آینده است.

او ادامه داد: تجهیز سیستم درمانی به امکانات پزشکی ضروری است. شایسته نیست مردم برای دریافت خدمات تخصصی و حتی امور عمومی ناچار به مراجعه مکرر به مراکز درمانی اصفهان یا کاشان باشند. شأن مردم نطنز ایجاب می‌کند خدمات درمانی در سطح شهرستان با کیفیت و جامع ارائه شود. او همچنین به موضوع راه و راهداری اشاره کرد و گفت: هرچند اقدامات متعددی انجام شده، اما مسیرهای روستایی و دسترسی به جاذبه‌های گردشگری نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتر هستند. موقعیت شهرستان در حاشیه شاهراه اصلی اصفهان_تهران، یک مزیت بزرگ برای توسعه ارتباطات و گردشگری محسوب می‌شود و باید در برنامه‌ریزی بودجه‌ای مورد توجه قرار گیرد.

فرماندار شهرستان نطنز بر توسعه گردشگری به‌عنوان محور راهبردی نیز تأکید کرد و افزود: نطنز به عنوان باغ‌شهر در دامنه کوهستان کرکس و در کنار کویر دلنشین بادرود، مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی را در خود جای داده است. وجود مراکز اقامتی و بوم‌گردی ظرفیت بالایی برای پذیرش گردشگران فراهم کرده و بقاع متبرکه متعدد از جمله امامزاده آقاعلی عباس، آثار تاریخی و ابنیه قدیمی، هویت فرهنگی و مذهبی شهرستان را برجسته می‌کنند. در بودجه‌ریزی آینده باید سهم مشخصی برای توسعه گردشگری، حفاظت از میراث فرهنگی و حمایت از بخش خصوصی اختصاص یابد.

کیهانی با نگاهی به بودجه سال گذشته گفت: اعتبارات تخصیص‌یافته متناسب با شرایط واقعی شهرستان نبود. افزایش جمعیت فصلی فشار زیادی بر زیرساخت‌ها وارد کرد و تعدد دستگاه‌ها و ادارات با ساختمان‌ها و تجهیزات فرسوده، بخش قابل توجهی از منابع را صرف نگهداری کرد و امکان نوسازی محدود شد. همچنین ظرفیت‌های گردشگری و فرهنگی کمتر مورد توجه قرار گرفت، در‌حالی که می‌توانند موتور محرک توسعه پایدار باشند.

فرماندار شهرستان نطنز در پایان چشم‌انداز شهرستان را روشن توصیف کرد و عنوان کرد: اگر بودجه آینده با نگاه هوشمندانه و تخصصی در حوزه‌های آب، آموزش، درمان، راه و گردشگری تخصیص یابد، این شهرستان نه‌تنها مشکلات زیرساختی خود را برطرف خواهد کرد، بلکه می‌تواند به قطب گردشگری استان اصفهان و الگویی موفق در پیوند میان توسعه پایدار و اقتصاد محلی تبدیل شود.

پروژه کنارگذر خوانسار و شبکه فاضلاب این شهرستان به تأمین اعتبار نیاز دارد

محمدرضا توسلی، فرماندار شهرستان خوانسار نیز با تشریح نحوه توزیع بودجه در سطح شهرستان‌ها و محدودیت‌های موجود، تاکید کرد که بخش عمده اعتبارات در اختیار ادارات کل استان قرار دارد و فرمانداری‌ها تنها در بخشی از ردیف‌های تملک دارایی مشارکت دارند.

او در این باره به «اصفهان زیبا» گفت: در عمل شهرستان‌ها تنها در بخشی از بودجه می‌توانند نظر بدهند و تصمیم‌سازی کنند، اما بخش قابل‌توجهی از اعتبارات که در اختیار ادارات کل است، از مرکز استان هدایت می‌شود و همین باعث می‌شود برخی شهرستان‌ها، به‌ویژه شهرستان‌های کوچک و دور از مرکز در تخصیص بودجه مغفول بمانند.

توسلی همچنین با اشاره به پروژه کنارگذر خوانسار به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای شهرستان افزود: اکنون تمام خودروهای عبوری ناچارند وارد شهر شوند و این موضوع به‌ویژه برای خوانسار مشکل‌ساز است. انتظار داریم اداره‌کل راهداری و راه‌وشهرسازی با جدیت بیشتری این موضوع را پیگیری کند. تأمین اعتبار این پروژه باید از طریق وزارتخانه انجام شود و لازم است به شهرستان‌های کوچک که واقعاً با مشکل مواجهند توجه ویژه شود.

فرماندار شهرستان خوانسار در ادامه عنوان کرد: در برخی موارد، بودجه‌بندی سال گذشته با کمبود و کسری جدی در حوزه‌هایی مواجه شد که نیاز بیشتری داشتند. برخی بخش‌ها عملاً کمتر مورد توجه قرار گرفتند و ضرورت دارد امسال این موارد با دقت بیشتری دیده شود.

او بار دیگر بر ‌ ضرورت تسریع در تأمین مالی و تکمیل کنارگذر خوانسار تأکید کرد و گفت: این محور مسیر اتصال استان مرکزی به شهرکرد و جنوب کشور است و در آینده به شاهراه منطقه تبدیل می‌شود. عبور این حجم از ترافیک از داخل شهر مناسب نیست و تأمین اعتبار کنارگذر برای کاهش خطرات و مشکلات ترافیکی ضروری است. توسلی همچنین تکمیل شبکه فاضلاب شهر خوانسار را از دیگر اولویت‌های اساسی شهرستان عنوان کرد و افزود: بخش‌هایی از طرح فاضلاب هنوز تکمیل نشده و نیازمند تخصیص اعتبار است. فرماندار شهرستان خوانسار در پایان از تلاش دستگاه‌های مختلف تشکر کرد و خواستار توجه ویژه استان و وزارتخانه‌ها به نیازهای این شهرستان شد.

گردشگری پرحجم کاشان در فرمول تخصیص بودجه جایگاهی ندارد

در ادامه این گفت‌وگوها به سراغ فرماندار شهرستان کاشان رفتیم. مجتبی راعی با تشریح فرایند تأمین و تخصیص اعتبارات شهرستان، تأکید کرد که منابع مالی کاشان از مسیرهای متنوعی قابل حصول است و هر یک از این مسیرها نیازمند سازوکار و پیگیری‌های ویژه است.

راعی در توضیح مدل تأمین اعتبارات به «اصفهان زیبا» گفت: اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استانی بخشی از منابع مالی شهرستان است که بر اساس شاخص‌هایی همچون جمعیت، گستردگی جغرافیایی، تعداد پروژه‌های نیمه‌تمام، درصد اعتبارات قابل تأمین استان، میزان برخورداری از زیرساخت‌های توسعه و سهم شهرستان از ردیف مناطق کمترتوسعه‌یافته تعیین می‌شود. او افزود که در این مدل، اعتبار ارزش افزوده و آلایندگی تخصیص‌یافته به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، روستاهای فاقد دهیاری و اعتبارات بازآفرینی شهری نیز نقش مؤثر دارند.

فرماندار شهرستان کاشان در ادامه با اشاره به اعتبارات ملی بیان کرد: این بخش از اعتبارات به‌صورت متمرکز و ویژه برای پروژه‌ها تخصیص می‌یابد و نیازمند پیگیری در سطح ملی و وزارتخانه‌هاست. او با تأکید بر اینکه بودجه سهم شهرستان همواره با نقدهایی مواجه است، افزود: اعتبار اختصاص‌یافته به نسبت مشکلات شهرستان پاسخگو نیست و در شاخص‌های تأمین، وزن و تمایز لازم نسبت به سایر شهرستان‌ها دیده نمی‌شود. مشکلات حوزه بهداشت و درمان، راه و زیرساخت‌های توسعه، گردشگری و سایر بخش‌ها باید در شاخص‌های تخصیص اعتبار جایگاه داشته باشند.

راعی همچنین با اشاره به جایگاه گردشگری کاشان اظهار داشت: با وجود میزان بالای گردشگر در شهرستان، این موضوع در فرمول تخصیص اعتبارات به عنوان شاخص اثرگذار لحاظ نمی‌شود، در حالی که گردشگری بار سنگینی بر زیرساخت‌ها تحمیل می‌کند.

فرماندار کاشان خاطرنشان کرد: حتی در بهترین شرایط اقتصادی کشور، میزان تخصیص واقعی اعتبارات معمولاً فراتر از ۵۵ تا ۶۰‌درصد نیست و این موضوع اجرای پروژه‌ها را با محدودیت مواجه می‌کند. او در تشریح اولویت‌های پیشنهادی برای بودجه سال آینده گفت: توجه به پروژه‌های نیمه‌تمام، پروژه‌های مشارکتی در قالب بند‌«خ» ماده ۲۰ قانون برنامه هفتم توسعه، اختصاص اعتبار از محل مالیات‌های نشان‌دار و نیز تمرکز بر پروژه‌های شاخص توسعه همچون آب شرب، راه، بهداشت و سلامت، کشاورزی، گردشگری و امور فرهنگی از اولویت‌های اصلی شهرستان است.

بیمارستان 216 تختخوابی، زیرگذر شهید رئیسی و باند دوم سه‌راهی مهردشت پروژه‌های نیمه‌تمام نجف‌آباد هستند

حمیدرضا محمدی فشارکی، فرماندار شهرستان نجف‌آباد نیز با بیان پیشینه دینی و فرهنگی نجف‌آباد به «اصفهان زیبا» گفت: شهرستان نجف‌آباد، با جمعیتی بالغ بر ۳۲۰ هزار نفر و مساحت ۲۸۶۰ کیلومترمربع در فاصله ۲۵ کیلومتری مرکز استان قرار دارد.

او با اشاره به تقدیم بیش از ۲۵۰۰ شهید، ۸۶ سردار شهید و بیش از ۳۸۰۰ جانباز افزود: نجف‌آباد به‌عنوان پایتخت ایثار و شهادت در تمامی عرصه‌های انقلاب، دفاع از میهن و پیروی از منویات مقام معظم رهبری نقش پررنگی ایفا کرده و تعداد شهدای این شهرستان با آمار شهدای برخی استان‌ها برابری می‌کند.

محمدی فشارکی با بیان اینکه نجف‌آباد از دیرباز به باغات و شکوفه‌های بادام، قالی دست‌باف، تولید عسل و انار شهرت داشته، اظهار کرد: این شهرستان با دارا بودن ۱۱ شهرک، منطقه و ناحیه صنعتی و یک مجتمع صنایع غذایی و همچنین استقرار بیش از ۳۰درصد صنایع استان، نقشی مهم در حوزه تولیدات صنعتی و دانش‌بنیان بر عهده دارد.

او افزود: قرارگرفتن نجف‌آباد در شاهراه غرب استان یکی از ظرفیت‌های مهم شهرستان در حوزه ترانزیت و حمل‌ونقل محسوب می‌شود و این شهرستان در مواقع بحران به‌عنوان معین استان اصفهان عمل می‌کند. فرماندار شهرستان نجف‌آباد تصریح کرد: مجموع این ویژگی‌ها در کنار خوش‌نامی بازاریان و صفا و صمیمیت اهالی باعث شده است که روزانه شمار زیادی از هم‌وطنان شهرها و استان‌های همجوار برای انجام امور روزمره و خدمات پزشکی و درمانی به نجف‌آباد مراجعه کنند؛ جمعیتی که متأسفانه در سرشماری‌ها لحاظ نمی‌شود و در سرانه‌ها و شاخص‌های توزیع اعتبارات نقشی ندارد.

او مهم‌ترین پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام شهرستان را بیمارستان ۲۱۶ تختخوابی، زیرگذر شهید رئیسی دانشگاه آزاد، باند دوم سه‌راهی مهردشت و بیش از ۲۰ واحد آموزشی عنوان کرد و افزود: تکمیل شبکه‌گذاری فاضلاب شهری نجف‌آباد و پروژه تصفیه فاضلاب نیز از اولویت‌های اساسی شهرستان است و با توجه به بحران کم‌آبی می‌تواند کمک قابل توجهی به تأمین آب صنایع و آبیاری درختان غیرمثمر داشته باشد.

محمدی فشارکی با تأکید بر اینکه توزیع و تخصیص اعتبارات در شأن شهرستان نجف‌آباد نیست، گفت: در مقایسه با شهرستان‌های هم‌تراز، به‌نظر می‌رسد به دلیل پایه‌گذاری نادرست در توزیع اعتبارات طی سنوات گذشته، علیرغم رشد سالانه اعتبارات، این مبالغ پاسخگوی پروژه‌های نیمه‌تمام نیست و تخصیص قطره‌چکانی موجب طولانی‌شدن روند تکمیل پروژه‌ها شده است.

فرماندار شهرستان نجف آباد در پایان افزود: برخی طرح‌ها مانند ساختمان پزشکی قانونی و بیمارستان شیخ بهایی به دلیل زمان‌بر شدن اجرا دچار استهلاک و فرسودگی شده‌اند، در حالی‌که هر دو از ضرورت‌های حوزه بهداشت و درمان شهرستان به شمار می‌روند.