به گزارش اصفهان زیبا؛ صندوق ذخیره فرهنگیان بهعنوان یکی از مهمترین نهادهای اقتصادی–حمایتی مرتبط با جامعه فرهنگیان کشور، با هدف پشتیبانی مالی از معلمان در دوران بازنشستگی و ارتقای امنیت اقتصادی آنان شکل گرفت.
این صندوق بر پایه مشارکت مشترک فرهنگیان و دولت تأسیس شد؛ بهگونهای که بخشی از حقوق ماهانه فرهنگیان عضو بهعنوان آورده شخصی و بخشی نیز بهعنوان سهم دولت در صندوق تجمیع میشود تا این منابع، در قالب یک ذخیره بلندمدت، در خدمت منافع فرهنگیان قرار گیرد.
در طول سالهای فعالیت، صندوق ذخیره فرهنگیان با گسترش دامنه عملکرد خود وارد حوزههای مختلف اقتصادی شد و با تأسیس شرکتها، هلدینگها و بنگاههای اقتصادی، تلاش کرد از محل سرمایهگذاریهای مولد، ارزش افزوده ایجاد کرده و منافع حاصل را به فرهنگیان عضو بازگرداند.
در مقاطعی، این رویکرد موجب شکلگیری ظرفیتهای اقتصادی قابل توجهی شد و صندوق را به یکی از مجموعههای اثرگذار در اقتصاد وابسته به بخش آموزش کشور تبدیل کرد. با این حال، عملکرد صندوق در تمامی سالها یکدست و بدون حاشیه نبوده است.
در برخی دورهها، نحوه اداره صندوق، نوع سرمایهگذاریها، انتصابات مدیریتی و ضعف در سازوکارهای نظارتی، انتقادهایی را از سوی فرهنگیان، نمایندگان مجلس و نهادهای نظارتی به همراه داشته است.
طرح برخی پروندهها و ابهامات در سالهای گذشته، بهویژه در دهه ۱۳۹۰، حساسیت افکار عمومی و جامعه فرهنگیان را نسبت به نحوه صیانت از منابع صندوق افزایش داد و این مطالبه را تقویت کرد که شفافیت، پاسخگویی و نظارت مؤثر باید بهعنوان اصول جدی در اداره صندوق مورد توجه قرار گیرد.
از سوی دیگر، صندوق ذخیره فرهنگیان به دلیل ماهیت خاص خود، نهتنها یک بنگاه اقتصادی، بلکه امانتی متعلق به میلیونها فرهنگی شاغل و بازنشسته کشور است؛ فرهنگیانی که بخشی از دارایی خود را با امید بهرهمندی در آینده، در اختیار این صندوق قرار دادهاند. از این منظر، هرگونه ضعف در مدیریت، تصمیمگیریهای غیرکارشناسی یا خدشه به سلامت اقتصادی صندوق، مستقیماً منافع فرهنگیان را تحت تأثیر قرار میدهد..
تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان ضروری است
در سالهای اخیر، با افزایش مطالبهگری فرهنگیان و ورود جدیتر مجلس شورای اسلامی، موضوع اصلاح ساختار، بازنگری در اساسنامه، ارتقای نقش فرهنگیان در فرآیند اداره صندوق و تشدید نظارتهای قانونی، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. تأکید نمایندگان مجلس و بهویژه اعضای کمیسیون آموزش بر پاسخگویی مدیران، شفافسازی عملکرد اقتصادی و جلوگیری از تکرار تجربههای تلخ گذشته، نشاندهنده اهمیت حفظ این سرمایه جمعی است.
درواقع، آنچه بیش از هر چیز ضرورت دارد، صیانت از صندوق ذخیره فرهنگیان بهعنوان پشتوانه اقتصادی معلمان کشور و حفظ امتیازات و کارکردهای آن در راستای تأمین منافع فرهنگیان است. اصلاح رویهها، تقویت نظارت، شفافیت در تصمیمگیری و بهرهگیری از مدیریت سالم و تخصصی، میتواند صندوق را به مسیر اصلی خود بازگرداند؛ مسیری که هدف نهایی آن، حمایت پایدار از فرهنگیان و پاسداری از حقوق آنان است.
اکبر پولادی باغبهادرانی، نماینده مردم لنجان و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی با تشریح روند شکلگیری و عملکرد صندوق ذخیره فرهنگیان، بر لزوم اصلاح اساسی در نحوه اداره و افزایش نظارت بر این صندوق تأکید کرد و با اشاره به هدف اولیه تأسیس صندوق ذخیره فرهنگیان به «اصفهان زیبا» گفت: این صندوق با این رویکرد تشکیل شد که بخشی از منابع آن توسط دولت و بخشی دیگر از سوی فرهنگیان تأمین شود.
مجموع این دو سهم، همانگونه که از نام صندوق مشخص است، بهعنوان یک ذخیره مالی در صندوق نگهداری میشود تا در زمان بازنشستگی یا در سایر مقاطع، امکان ارائه خدمات و حمایتهای مالی به فرهنگیان عضو صندوق فراهم شود. پولادی با بیان اینکه صندوق ذخیره فرهنگیان در طول سالهای فعالیت خود فراز و فرودهایی را تجربه کرده است، افزود: در برخی مقاطع، فعالیتهای مثبت و قابل قبولی در صندوق انجام شده، اما در کنار آن، اقداماتی نیز صورت گرفته که نشانههایی از سوءمدیریت در آن مشاهده میشود. به نظر میرسد در بعضی از سالها، دولت سهم خود را بهدرستی پرداخت نکرده و به تعهداتش در قبال صندوق عمل نکرده است.
مجلس بر این موضوع تأکید دارد که علیرغم محدودیتها و شرایط اقتصادی کشور، دولت باید به وظیفه قانونی خود در قبال صندوق ذخیره فرهنگیان عمل کند. او ادامه داد: آوردهای که تاکنون از سوی دولت و فرهنگیان در این صندوق تجمیع شده، رقم قابل توجهی در سطح کشور است و میتواند بهعنوان یک سرمایه بزرگ، زمینهساز فعالیتهای گسترده اقتصادی باشد. این فعالیتها در صورت مدیریت صحیح، هم میتواند منافع ملی برای کشور ایجاد کند و هم منافع مستقیم برای فرهنگیان.
عضو کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به عملکرد اقتصادی صندوق و زیرمجموعههای آن تصریح کرد: در یکی دو مرحله از سالهای گذشته، شاهد دو روند نگرانکننده بودهایم؛ نخست، عملکرد بانک سرمایه که توسط صندوق تأسیس شده و متأسفانه عملکرد مناسبی نداشته است، و دوم، عملکرد برخی هلدینگها و شرکتهای وابسته که با وجود برخورداری از توان مالی قابل قبول، خروجی اقتصادی مناسبی نداشتهاند.
پولادی با استناد به برآوردهای انجامشده گفت: این ارزیابیها نشان میدهد که صندوق ذخیره فرهنگیان بهصورت اقتصادی اداره نمیشود. انتصابات انجامشده در این مجموعه نیز انتصابات مناسبی نبوده و متأسفانه ارتباطات ناسالم و مسموم در این انتصابات تأثیرگذار بوده است. این موضوع آسیب جدی به عملکرد اقتصادی صندوق وارد کرده است. او با اشاره به وضعیت بانک سرمایه نیز افزود: زیان انباشته این بانک، زیانی بسیار سنگین و قابل توجه است که موجودیت و ادامه فعالیت بانک را با مخاطره جدی مواجه کرده است. علاوه بر این، برخی از بنگاههای اقتصادی وابسته به صندوق در شرایطی قرار دارند که در آستانه ورشکستگی هستند و بهصورت غیراقتصادی اداره شدهاند.
نماینده مردم لنجان با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختار صندوق اظهار داشت: به نظر میرسد نحوه اداره صندوق ذخیره فرهنگیان نیازمند یک بازتعریف جدی و اساسی است. در حال حاضر، اساسنامه صندوق در مسیر تغییر قرار دارد و در همین راستا، نظارت مجلس شورای اسلامی بر عملکرد صندوق نیز تشدید شده است تا از بروز مخاطرات آینده و از بین رفتن منافع اقتصادی فرهنگیان جلوگیری شود. پولادی ادامه داد: بنده پیشتر نیز از تریبون مجلس اعلام کردهام که همه نهادها و دستگاههایی که وظیفه نظارتی دارند، باید بهصورت جدی وارد عمل شوند تا صندوق از خطرات احتمالی آینده و از ذوب شدن منافع اقتصادی فرهنگیان در امان بماند.
او با اشاره به برنامههای نظارتی مجلس در هفتههای آینده گفت: به نظر میرسد مجلس شورای اسلامی و بهویژه کمیسیون آموزش باید ورود جدیتری به موضوع صندوق ذخیره فرهنگیان داشته باشند. اگرچه در یکی دو جلسه حضوری تذکرات لازم داده شده، اما این اقدامات کافی نیست و باید اقدامات مؤثرتر و بسیار تأثیرگذارتری انجام شود تا بتوانیم وظیفه خود را در قبال فرهنگیان بهدرستی انجام دهیم و نگرانیها نسبت به وضعیت صندوق را کاهش دهیم. عضو کمیسیون آموزش مجلس در تشریح اقدامات پیشرو تصریح کرد: مدیر صندوق ذخیره فرهنگیان به مجلس احضار خواهد شد و باید گزارش قابل قبولی از عملکرد صندوق ارائه دهد. در صورتی که کمیسیون آموزش از این گزارش قانع نشود، قطعاً نظارتها تشدید خواهد شد و بازرسی از عملکرد صندوق انجام میشود. همچنین درصدد هستم موضوع تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان را کلید بزنم که در شرایط فعلی، اقدامی لازم و ضروری به نظر میرسد.
پولادی در پایان خاطرنشان کرد: وضعیت فعلی مدیریت اقتصادی صندوق ذخیره فرهنگیان را مناسب نمیدانم. امیدواریم با تشدید نظارتهای مجلس، مسیری ایجاد شود که فرهنگیان احساس اطمینان بیشتری نسبت به صندوق داشته باشند و بدانند نظارت مؤثری بر عملکرد آن حاکم است.
فرهنگیان باید در اداره صندوق ذخیره فرهنگیان نقش داشته باشند
رمضان رحیمی، نماینده مردم فلاورجان و دبیر دوم کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی نیز درگفت وگو با «اصفهان زیبا» با اشاره به پیگیریهای کمیسیون آموزش درباره صندوق ذخیره فرهنگیان، بر لزوم اصلاح اساسنامه و افزایش نقش فرهنگیان در اداره این صندوق تأکید کرد و با بیان اینکه کمیسیون آموزش در حال پیگیری ارائه اساسنامه صندوق ذخیره فرهنگیان است، اظهار داشت: در اساسنامه این صندوق مباحث مهمی مطرح است که یکی از آنها، نقشآفرینی خود فرهنگیان در اداره صندوق و مشارکت آنها در فرآیند تصمیمگیری است. تأکید ما بر این است که فرهنگیان در انتخاب هیئتمدیره و نحوه اداره صندوق ذخیره فرهنگیان نقش مؤثر داشته باشند. رحیمی با اشاره به روند بررسی این موضوع در مجلس افزود: پس از بررسی مباحث بودجهای، این موضوع بهصورت جدی در دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت. در حال حاضر صندوق دارای هیئتمدیره است و اعضای هیئتمدیره زیر نظر مدیرعامل فعالیت میکنند و اداره صندوق به این شکل انجام میشود، اما اساسنامه صندوق دارای برخی مشکلات و ایرادات، هرچند جزئی بوده که نیازمند بررسی و اصلاح است. او ادامه داد: ما در کمیسیون آموزش تأکید کردهایم که روابط و ساختارهای پیشبینیشده در اساسنامه باید بهدقت بررسی شود و اصلاحیههای لازم در آن اعمال شود. هدف از این اصلاحات، تقویت نقش فرهنگیان در اداره صندوق و مشارکت آنها در فرآیند انتخاب هیئتمدیره و مدیریت صندوق ذخیره فرهنگیان است.
دبیر دوم کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تأکید بر مأموریت اقتصادی صندوق ذخیره فرهنگیان تصریح کرد: صندوق ذخیره فرهنگیان نباید بهگونهای اداره شود که منافع فرهنگیان نادیده گرفته شود. رحیمی با اشاره به حاشیهها و ابهامات مطرحشده درباره صندوق در سالهای گذشته گفت: در مقاطع مختلف، درباره عملکرد صندوق ذخیره فرهنگیان حرفوحدیثهایی مطرح بوده است. ما تأکید داریم که نباید اجازه تعرض به صندوق ذخیره فرهنگیان داده شود و نباید شرایطی پیش بیاید که مانند برخی سنوات گذشته، خدای نکرده فرهنگیان عزیز دچار ضرر و زیان شوند.
نماینده مردم فلاورجان در ادامه عنوان کرد: درباره بحث انتصابات، برخی از نمایندگان دغدغههایی دارند، اما این موضوع هنوز بهصورت اساسی و جامع بررسی نشده است. مقرر شده این مسئله در دستور کار کمیسیون قرار گیرد. علاوه بر این، یکی از نمایندگان بهعنوان بخش نظارتی مأمور شده است تا بازدیدها و بررسیهای لازم را انجام دهد و گزارش نهایی خود را به کمیسیون ارائه کند.
