مرور جشنواره 44 در4 دقیقه

پرونده چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر هم با تمام فراز وفرودهایش وبا تمام هجمه‌هایی که از سوی رسانه‌های معاند رویش بود، بسته شد.

تاریخ انتشار: 15:06 - پنجشنبه 23 بهمن 1404
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
مرور جشنواره 44 در4 دقیقه

به گزارش اصفهان زیبا؛ پرونده چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر هم با تمام فراز وفرودهایش وبا تمام هجمه‌هایی که از سوی رسانه‌های معاند رویش بود، بسته شد.

هرچند پوشش برگزاری این دوره از جشنواره برای ما اهالی رسانه از سوی دبیرخانه مرکزی جشنواره به صورت جدی محدود شده بود و برخی از رسانه‌ها به شکلی ناخواسته به خاطر این تصمیم عجیب متولیان برگزاری جشنواره از پوشش فیلم‌ها بازماندند، اما برخی دیگر از رسانه‌ها از جمله همکاران من در تحریریه «اصفهان‌زیبا» با هر سختی و مشقتی که بود موانع موجود را کنار زدند و سعی بر انجام رسالت خود در پوشش این رویداد ملی داشته ‌باشند.

باتمام کژکارکردی‌ها، از فردا پرونده فجر 45 برای خیلی‌ها باز می‌شود. شاید اولین سوالی که برای اهالی سینما از هنرمندان گرفته تا اصحاب رسانه این پرسش باشد که آیا منوچهر شاهسواری برای سومین سال متوالی دبیر این جشنواره مهم ملی خواهد بود؟ شاید بخش مهمی از جواب این سوال در نحوه برگزاری اختتامیه جشنواره نهفته باشد.

(لازم به ذکر است که مطلب فعلی قبل از برگزاری مراسم اختتامیه جشنواره نگارش شده است.) نکته‌ای که امسال حداقل ما غیرتهرانی‌ها در برگزاری جشنواره مشاهده کردیم نوعی انفعال عجیب از سوی برگزارکنندگان اصلی جشنواره در برگزاری این رویداد بود.

موضوعی که بارها طی این چند روز از سوی افراد مختلف در سالن‌های سینما شنیدیم، تحریم جشنواره فجر نه از سوی مردم بلکه از سوی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی و دبیرخانه مرکزی جشنواره فجر بود. بگذریم! جشنواره امسال نکات دیگری نیز داشت که بی‌انصافی است آن‌ها را نادیده بگیریم و صرفا تمرکز خود را بر روی متولیان جشنواره چهل‌وچهارم و کم‌کاری آن‌ها بگذاریم.

اقتباس به شکلی دیگر

چند سالی هست که از غفلت اقتباس در ساخت آثار سینمایی صحبت می‌کنیم. در یکی دو دوره اخیر هر چند وضعیت فیلم‌های اقتباسی خوب نبود، ولی حداقل دو سه اثر اقتباسی در جشنواره داشتیم. امسال اما وضعیت بدتر از هر سال دیگری بود.

«کوچ» تنها اثر این دوره از میان 31 فیلم جشنواره بود که از یک کتاب اقتباس شده بود. سازمان سینمایی سوره که به واسطه ارتباط نزدیک با انتشارات سوره مهر، در دوسه سال اخیر آثار اقتباسی از این نشر داشته، امسال هیچ اثر اقتباسی نداشت.

اما این یک بعد ماجرا است. ماجرا اقتباس بعد دیگری هم در جشنواره داشت. هر چند فیلمسازان حاضر در این دوره تمایلی به اقتباس از خود نشان ندادند، اما بسیاری از آنان فیلم‌هایی براساس یک رویداد واقعی تولید کردند. «اردوبهشت»، «نیم‌شب»، «جانشین»، «قمارباز» و «جهان مبهم هاتف» از جمله آثاری بوند که مابه‌ازای بیرونی داشتند. آثاری که عمدتا با استقبال مخاطبان هم مواجه شدند.

پررنگ بودن ژانر پلیسی در فجر44

شاید هیچ دوره‌ای از جشنواره به اندازه فجر امسال شاهد آثار پلیسی و جنایی نبوده است.

این نکته‌ای است که می‌تواند محل سؤالی برای پژوهشگران و فعالان فرهنگی باشد که علت علاقه روزافزون فیلمسازان به ساخت آثاری در این ژانر چیست؟ البته باید اذعان کرد وفور این فیلم‌های با ژانر پلیسی، چیزی است که مطلوب تماشاگران بوده و احتمالا به فروش گیشه نیز کمک شایانی می‌کند.

«اسکورت»، «غوطه‌ور»، «زنده‌شور»، «قمارباز»، «کارواش» و «حاشیه» مهم‌ترین آثار تولید شده در این خصوص هستند.

تهیه‌کنندگی در کنار کارگردانی و نویسندگی

در سال‌های گذشته به اینکه نویسندگان یک فیلم سینمایی، کارگردان آن هم باشند عادت کرده بودیم. هرچند عده زیادی از اهالی سینما مخالف یکی بودن نویسنده و کارگردان بوده و هستند. با این حال در بیش از نیمی از آثار سینمایی، نویسنده و کارگردان اثر یک نفر است.

امسال اما در کنار نویسندگی و کارگردانی شاهد کد دیگری نیز در میان تولیدکنندگان آثار بودیم. «خیابان جمهوری»، «دختر پری خانم»، «زندگی کوچک کوچک» و «زنده‌شور» چهار اثری بودند که هم نویسنده، هم کارگردان و هم تهیه‌کننده آن یک نفر بوده است.

سوالی که برای خیلی‌ها پیش آمده است این است که چرا مؤلف یک اثر باید درگیر کارهای اجرایی و مدیریتی آن اثر هم بشود؟ یا اینکه تهیه‌کنندگی چه آورده خاصی می‌تواند برای کارگردان فیلم داشته باشد؟ با این وجود نمی‌توان باید این مورد را نیز اتفاقی منفی یا ناخوشایند دانست. بلکه باید منتظر ماند و دید در ارزیابی نهایی، این نوع تولید فیلم نمره قبولی را کسب می‌کند یا نه.

خوب و بد جشنواره

در ارزیابی نهایی می‌توان گفت تعداد فیلم‌های خوب جشنواره نسبت به سال گذشته کمتر و تعداد فیلم‌های متوسط افزایش پیدا کرده بود. از طرف دیگر همچون سال‌های گذشته شاهد ظهور استعدادهای جدیدی در فیلم‌سازی ایران بودیم مانند محمد داوودی، نویسنده و کارگردان فیلم اردوبهشت که با اثر خود توانست در 13 بخش جشنواره، نامزد دریافت جایزه شود.