به گزارش اصفهان زیبا؛ این چندمین سالی است که در ایام محرم، اصفهان برپا کننده روضهای اجتماعی است. «ثار و رسانه از خون حسینی بهشتی تا حسینی خامنهای» عنوان امسال این روضه است که در خانه شهید بهشتی از 6 تا 8 تیرماه برگزار شد.
در همین راستا، محمود فروزبخش، مسئول خانه شهید بهشتی، در گفتگو با روزنامه «اصفهان زیبا» به تشریح جزئیات این رویداد پرداخت.
او با اشاره به حضور سخنرانان این برنامه، دکتر امیرحسین پرورش، دکتر امیراحمدنژاد، حجتالاسلام علیاکبر اژهای، دکتر راحله کاروانی، حجتالاسلام امیر نجاتبخش و دکتر علیاکبر بقایی، از رویکرد این مجموعه برای ایجاد گفتوگوهای نخبگانی در راستای ادامهداری راهِ رهبر شهید و افقگشایی خون شهیدان سخن گفت.
عنوان «روضه اجتماعی» که در عنوان این محفل درج شده، به چه معنا است؟
روضه اجتماعی، روضهای است که همانطور که از اسمش مشخص است، محور و موضوع آن مسائل اجتماعی و سیاسی است. همچنین چنین روضهای بر اساس یک صورت مسئله شکل میگیرد و آن محتوای بنیادیناش در واقع میآید و کل روضه را جهت میدهد.
یعنی ما یک موضوع را که برایمان صورت مسئله شده، محور قرار میدهیم و همه اجزای روضه این پازل را کامل میکند. پس اگر ما دعایی هم خواندیم، زیارت وارث را خواندیم که به این موضوع ربط داشت و در واقع باید همه اجزا بیاید آن محتوا را کامل کند.
از باب محتوا هم ما سال پیش روضه اجتماعیمان حول این موضوع بود که اگر جامعه مثل کاشیهای شکسته باشد، ما شکست میخوریم و موفق نمیشویم و اگر جامعه مثل معرق کاشی باشد، پیروز میشویم. حالا کاشیهای شکسته مانند جامعه کوفه در زمان امام حسین(ع) و معرق کاشی مانند مردم ایران در جنگ ۱۲ روزه است.
برای اینکه ما به معرق کاشی برسیم باید یک مسئولیت بزرگ اجتماعی داشته باشیم. این محور سال پیش بود که سخنرانیها و مباحث همه حول آن شکل گرفت. امسال هم محور روضه با این عنوان بیان شد:« ثار و رسانه از خون حسینی بهشتی تا حسینی خامنهای».
به این معنی که از نگاه ما کشور ایران هم در سال ۱۳۶۰ و هم در ۱۴۰۴ به یک بنبستهایی از نظر حاکمیتی رسیده بود و خون شهید بهشتی و خون رهبر شهید باعث شدند که یک افقگشایی شود و غبارها کنار برود. برای همین ما گفتیم خون مثل یک رسانه است و شباهتی بین سال ۱۳۶۰ و سال ۱۴۰۴ وجود دارد.
با توجه به تعریف شما از روضه اجتماعی، به نظر میآید امسال دست کم در سطح کلان روضهها، با همین جنس روضه مواجه بودیم؛ با این تفاوت که سخنران و مخاطب شما، اقشار عامه مردم نبودند.
امسال روضهها از سه جهت تغییراتی داشتند. یکی از جهت محتوا که خودشان را متناسب با مسائل روز کرده بودند. دوم از جهت مکان برگزاری که خب ما این کار را نمیتوانستیم بکنیم، چون برای ما خودِ خانه شهید بهشتی موضوعیت داشت و ما نمیتوانستیم مجلسمان را به خیابان ببریم.
و سوم هم از جهت مسائلی در برگزاری مثل استفاده کمتر کردن از ظروف یکبار مصرف و امثالهم. همانطور که گفتید روضه ما در آن قسمت محتواییاش متناسب با مسائل امسال بود ولی از طرفی مهمانان و سخنرانان متفاوتی داشت.
یک به این دلیل که مکان برگزاری جلسه ما خانهای قدیمی و کوچک است که گنجایشی کمتر از ۱۰۰ نفر دارد و ازسویدیگر مهمانها عموما نخبگان شهر با تحصیلات عالی هستند. افرادی که هریک الان یا درگذشته مسئولیتهای مهمی در سطح شهر داشتهاند و واقف به مسئله ما بودهاند.
یک نقد یا پرسشی مطرح میشود که اولا آیا صرفا مخاطب این روضه نخبگان هستند؟ چون بر اساس آنچه ما دیدیم، مردم محله هم در این روضه شرکت کرده بودند. از طرفی تعریف شما از نخبگان چیست و بنظرتان برای آنها چه محتوایی و به چه صورت باید ارائه شود؟ چون بعضا شنیده میشد که برخی حضار میگفتند نحوه بیان سخنرانان و محتوای کلامشان بیشتر با یک کلاس دانشگاهی نسبت دارد تا محفلی که به اسم روضه شناختهمیشود. آیا شما واقعا همین انتظار را از این جنس روضه دارید یا سخنران نمیتواند ارتباط درستی بین مطالب و مخاطب را برقرار کند؟
نقدتان وارد است. سخنران باید بتواند این پل را بزند و با عموم مردم صحبت کند و صحبت خودش را از حالت کلاس دانشگاهی خارج کند. هرچند انتخابها، انتخابهای خوبی بود، ولی چون ما فرصتهای رسانهای کمی به این دوستان دادهایم، آن ارتباطگیریشان با عام مشکل داشت و این مشکلی که شما میگویید طبیعی است.
انتخاب مهمانان و سخنرانان بر چه اساسی انجام شد؟
اول اینکه برگزاری این محفل حاصل همکاری خانه شهید بهشتی با فرهنگسرای رسانه بوده و از این جهت در انتخاب سخرانان هم به صورت جمعی فکر شده است. اما درباره نحوه انتخاب، ما تأکید داشتیم که حتما یک خانم داشته باشیم که این سختترین قسمت بود. از طرفی ملاک دیگرمان دعوت از چهره های دانشگاهی بود که بسیاری از اعضای هیئت علمی نمیآیند کار شهری بکنند. یعنی شما حرارتی در دانشگاه اصفهان نمیبینید که این حرارت به شهر منتقل بشود.
این محفل در طول سال هم امتدادی دارد؟
نه، ما سالی یک مرتبه در ماه محرم این برنامهها را داریم و الان سومین سالی است که برگزار میشود.
اگر قرار باشد چنین مخافلی به یک سنت و هویت پایدار برسد، چه باید کرد؟
ببینید ما باید به سنتهایی که در روضه هست برسیم. عاشورا پژوهی یک حرکت اقلا ۲۰ ساله را طی کرده تا به یک سنت رسیده است. مخاطب عاشورا پژوهی به خاطر این است که یک سنتی در آنجا شکل گرفته و یک هویتی به خودش گرفته است.
مؤلفههایی که این سنت و هویت را شکل میدهد باید شناسایی کرد. خانه بهشتی، خانه کوچک، ظرفیت محدود، کمهزینه بودن روضه، شخصیت محمود فروز بخش که مجری میشود و اجزا را به هم میچسباند، موضوع محوری و فرمهای متفاوت، اینها به نظرم به تدریج یک سنت و هویت میسازد.
