آیا سویه‌های جدید کرونا نگران‌کننده هستند؟

به گزارش اصفهان زیبا؛ کرونا همچنان یکی از ویروس‌های مهم تنفسی در جهان است. ویروس عامل بیماری کووید ۱۹، یعنی SARS-CoV-2، با گذشت زمان تغییر کرده و سویه‌های مختلفی از آن در گردش هستند.

در این زمینه توضیحاتی نیاز است که دکتر منیرالسادات عمادالاسلامی، فوق تخصص بیماری‌های عفونی اطفال و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در گفت‌وگو با اصفهان زیبا به آن پرداخته است.

آیا کرونای فعلی از ویروس جدیدی ایجاد شده است؟

برخلاف برخی از مطالبی که در فضای مجازی منتشر شده‌اند، در حال حاضر نمی‌توان از ظهور یک «کرونای جدید» به عنوان ویروسی کاملاً متفاوت با کووید ۱۹ صحبت کرد. متخصصان و سازمان‌های بهداشتی تغییرات و زیرسویه‌های جدید همین ویروس را دنبال می‌کنند. سازمان جهانی بهداشت نیز به‌طور مستمر تغییرات ژنتیکی و ویژگی‌های سویه‌های در گردش SARS-CoV-2 را بررسی می‌کند.

کووید ۱۹ هنوز در بسیاری از کشورها دیده می‌شود، اما شرایط آن با سال‌های نخست همه‌گیری تفاوت زیادی دارد. بر اساس داده‌های سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۲۶ میزان مثبت‌شدن آزمایش‌های SARS-CoV-2 در مناطق مختلف جهان نسبت به سال‌های ابتدایی همه‌گیری پایین‌تر بوده است. با این حال، کاهش آزمایش و گزارش موارد در بسیاری از کشورها باعث شده آمار رسمی همه مبتلایان را نشان ندهد.

سویه‌های جدید کرونا چه تفاوتی دارند؟

ویروس‌ها در طول زمان دچار تغییرات ژنتیکی می‌شوند و SARS-CoV-2 نیز از این قاعده مستثنی نیست. بسیاری از این تغییرات تأثیر مهمی بر رفتار ویروس ندارند، اما برخی تغییرات می‌توانند بر میزان انتقال، توانایی ویروس برای فرار از بخشی از پاسخ ایمنی یا ویژگی‌های دیگر آن اثر بگذارند. به همین دلیل، سازمان جهانی بهداشت و مراکز تحقیقاتی در کشورهای مختلف، سویه‌های در گردش را به‌طور مداوم بررسی می‌کنند.

در گزارش‌های نظارتی سال ۲۰۲۶، سازمان‌های بهداشتی برخی زیرسویه‌های جدید از جمله PQ.16.1.1 و NB.1.8.1 را در گروه سویه‌های تحت پایش قرار داده‌اند. حضور یک سویه در فهرست پایش به‌معنای آن نیست که حتماً بیماری شدیدتری ایجاد می‌کند یا قرار است یک همه‌گیری مشابه سال ۲۰۲۰ شکل بگیرد. سازمان‌های بهداشتی این پایش را انجام می‌دهند تا تغییرات ویروس و رفتار آن را با سرعت بیشتری شناسایی کنند.

علائم کرونای جدید چیست؟

علائم کووید ۱۹ می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. تب، گلودرد، سرفه، آبریزش بینی، خستگی، سردرد و بدن‌درد از علائمی هستند که ممکن است در افراد مبتلا دیده شوند. بعضی افراد نیز ممکن است علائم بسیار خفیفی داشته باشند یا حتی بدون علامت باشند.

از آنجا که بسیاری از علائم کرونا با سرماخوردگی و آنفلوانزا شباهت دارد، تشخیص بیماری تنها بر اساس نشانه‌ها همیشه امکان‌پذیر نیست. در صورت بروز علائم تنفسی، به‌ویژه در افرادی که با گروه‌های پرخطر در ارتباط هستند، انجام آزمایش و مشورت با پزشک می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند. سازمان جهانی بهداشت نیز همچنان کووید ۱۹ را یک بیماری عفونی ناشی از SARS-CoV-2 معرفی می‌کند.

چه کسانی بیشتر در معرض بیماری شدید هستند؟

اگرچه بسیاری از افراد پس از ابتلا علائم خفیف تا متوسط دارند، اما خطر بیماری شدید برای همه یکسان نیست. افزایش سن و وجود برخی بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند احتمال بروز عوارض جدی‌تر را افزایش دهد. افرادی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند نیز ممکن است بیشتر در معرض پیامدهای شدید بیماری قرار بگیرند.

به همین دلیل، سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و افرادی که سیستم ایمنی آنها ضعیف است، باید در صورت مشاهده علائم مشکوک توجه بیشتری به وضعیت خود داشته باشند و در صورت تشدید علائم، مراجعه پزشکی را به تأخیر نیندازند.

آیا هنوز باید از کرونا پیشگیری کنیم؟

با وجود کاهش خطر عمومی نسبت به سال‌های نخست همه‌گیری، رعایت اصول پیشگیری همچنان اهمیت دارد. تهویه مناسب فضاهای بسته، شستن منظم دست‌ها، پرهیز از حضور در جمع‌های شلوغ هنگام بیماری و رعایت فاصله از افراد آسیب‌پذیر در زمان داشتن علائم تنفسی می‌تواند به کاهش انتقال ویروس کمک کند.

چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟

افراد مبتلا باید به علائم خود توجه داشته باشند. اگر بیماری با گذشت زمان شدیدتر شود یا علائمی مانند دشواری در تنفس، درد یا فشار مداوم قفسه سینه، گیجی شدید، کاهش سطح هوشیاری یا ضعف غیرعادی ایجاد شود، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت دارد.

افراد بالای ۵۰ سال و کسانی که بیماری زمینه‌ای یا عوامل خطر بیماری شدید دارند نیز بهتر است در صورت بروز علائم مشکوک، زودتر با پزشک مشورت کنند؛ زیرا برخی درمان‌های ضدویروسی در افراد واجد شرایط باید در مراحل ابتدایی بیماری آغاز شوند.

در مجموع، کرونا از بین نرفته است، اما شرایط امروز با دوران اوج همه‌گیری تفاوت دارد. ظهور هر زیرسویه جدید نیز به‌تنهایی به معنای بازگشت یک بحران جهانی نیست. بهترین رویکرد، پرهیز از شایعات، توجه به اطلاعات منابع معتبر، رعایت اصول پیشگیری و مراقبت بیشتر از سالمندان و افراد پرخطر است. سازمان‌های بهداشتی با پایش مستمر ویروس، تغییرات جدید و میزان خطر آنها را به‌موقع بررسی می‌کنند.