تفریغ98 بهزودی
تفریغ بودجه شهرداریها در اجرای بند (۱۲) ماده (۸۰) قانون تشکیلات، وظایف و انـتـخـابــات شـــوراهــای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران انجام و صورتهای مالی شهرداری و سازمانهای وابسته در اجرای بند سیام ماده هشتاد قانون شوراها حسابـرسی میشود. تفریغ به فرایند تسویه بودجه از طریق تطبیق اطلاعات صورتحساب عملکرد تهیهشده توسط مـجموعههـای ذیربط شهرداری با اطلاعات تهیهشده توسط مؤسسههای حسابرسی و تجزیهوتحلیل نتایج حاصل از آن گفته میشود. امور مالی شهرداریها در پایان هرسال مالی و در پایان بودجه، باید نسبت به بستن حسابها اقدام، صورتحسابهای مالی را تهیه و مراتب را برای تصویب تفریغ بودجه تا پایان اردیبهشت هرسال به شورای شهر گزارش دهد. شورای شهر نیز باید تا پایان خرداد آن را رسیدگی و نسخهای از تفریغ بودجه را حداکثر تا ۱۵ روز بعد از تصویب بهوسیله فرمانداری به وزارت کشور ارسال کند. لایحه تفریغ بودجه سال 97 شهرداری اصفهان با یک سال تأخیر و ماه گذشته در جلسه علنی شورای شهر اعلاموصول شد. به گفته نصیر ملت، نایبرئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، تفریغ بودجه سال97 شهرداری اصفهان پس از گذشت یک سال از زمان قانونی خود به شورا ارائه شد. این موضوع باعث شد تا مدیریت شهری و شورای شهر در زمان قانونی متوجه ایرادهای سیستم نشود تا بهموقع آنها را رفع کند.
او میگوید: «اگر سال گذشته متوجه ایرادهای عملکرد بودجه شده بودیم، میتوانستیم بودجه سال98 را اصلاح کنیم.» او از ارسال گزارش تفریغ بودجه 98 شهر در روزهای آینده به شورای شهر بهعنوان یک اتفاق خوب یاد کرد. در شرایط فعلی اقتصادی، یک بودجه کارا و نتیجهبخش، بودجهای است که اطلاعات موردنیاز آن از سطوح مختلف سازمان از بالا به پایین و از پایین به بالا بهصورت تعاملی موردبررسی و ارزیابی قرار گیرد و بهاینترتیب فعالیتهای مربوط به برنامههای راهبردی با فعالیتهای عملیاتی و منابع موردنیاز تلفیق شود.
پابرجایی مشکلات ساختاری
دیماه97 دستورالعمل «طرز تهیه و تدوین، اجرا و تفریغ بودجه شهرداری» بهعنوان بخشی از نظام جامع مالی شهرداریها و در اجرای مفاد ماده (25) آییننامه مالی شهرداریها و وظایف محوله به وزارت کشور با هدف اصلاح نظام برنامهریزی و بودجهای شهرداریها و فراهم کردن بسترهای لازم برای ارتقای شفافیت و پاسخگویی مالی توسط سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور تهیه و وزیر کشور آن را به استانداران ابلاغ کرد. در این دستورالعمل، علاوه بر موضوعهای اساسی و قوانین مرتبط با بودجهریزی، حرکت به سمت بودجهریزی عملیاتی در شهرداری با اصلاح نظام درآمدی و کدینگ بودجهای، ارائه طبقهبندیهای جدید بودجهای با رویکرد شفافیت مالی و پاسخگویی بیشتر، نحوه هزینهکرد اعتبارات عمومی و اختصاصی درج شده بود. دریافت تسهیلات وام و منابع بازپرداخت آن، ضوابط مهم در برآورد درآمدها و هزینهها، برنامهریزی برای پرداخت بدهیهای قطعی شده سنواتی شهرداری، بودجه سازمانهای وابسته و تلفیق آن با بودجه شهرداری و همچنین رعایت مفاد دستورالعمل خزانهداری و شیوهنامه کـمیتـه تخصیص اعتبار در اجرای بودجه و ضوابطی در خصوص نظارت و ارائه تفریغ بودجه شهرداری در این دستورالعمل ارائه شد. هرچند در این روش بعضی از دستورالعملهای بودجهنویسی و تفریغ بودجه شهرداریها تغییر کرد؛ ولی به گفته فتحاله معین، رئیس کمیسیون پایش و نظارت، هنوز بعضی از مشکلات ساختاری پابرجاست. او میگوید: «در این رسیدگی مشخص شد دستورالعملهای ابلاغی درباره نحوه نگهداری حسابها که از گذشته ادامه داشته و وزارت کشور بر ادامه استفاده از این روشها تأکید میکند، پاسخگوی عناوین متعدد حسابها و معاملات شهرداریها ازجمله دریافتها و پرداختهای غیرنقدی نیست.»
او از همراهی تیم مدیریت شهـری با شورای شهر و حسابرسان منتخب شورا تقدیر کرد و این روند را نشانه تلاش مدیریت شهری در شفافسازی اقدامات انجامشده دانست. علیرضا نصر اصفهانی، رئیس شورا هم وجود بخشی از مشکلات را ساختاری میداند و میگوید: «مؤسسه حسابرسی 60مورد اشکال و مغایرت در حسابها را اعلام کرد که پس از برگزاری جلسات متعدد این رقم به 34مورد کاهش یافت که البته این تعداد نقص هم زیاد است و میتواند اصلاح شود. البته بعضی از این اشکالها به دلایل ساختاری است که بخشی از آن در اختیار ما نیست و نیاز به اصلاح دارد و بخشی هم عملکردی است که با دقتنظر شهرداری، همراهی با مؤسسه حسابرسی و دریافت اطلاعات لازم برای دسترسی به پروندههای مدنظر این مؤسسه رفع میشود و در گزارش تفریغ بودجه سال98 که بهزودی ارائه میشود، مشکلات کمتر خواهد بود.»
تغییر رویکرد
نایبرئیس شورای شهر از تغییر رویکرد برای بررسی گزارش تفریغ بودجه97 شهرداری اصفهان برای اولین بار خبر میدهد. به گفته ملت، این تغییر رویکرد باعث میشود که مدیران، کارشناسان و تیم مدیریت شهری در تهیه و تدوین بودجهها و در عملکرد و برنامههای اجرایی اصلاحاتی را انجام دهند که به بهبود حرکت مدیریت شهری در شهر اصفهان منجر میشود. رئیس کمیسیون اقتصادی از مغایرت بین تفریغ بودجه شهرداری با تفریغ بودجه سازمانهای زیرمجموعه آن خبر میدهد و میگوید: «بـا تدوین کتابچه بودجه شهرداری که بهصورت یکپارچه انجام میشود، مغایرتها هم برطرف میشود.» به گفته او، در سال یادشده، شهرداری در بخش عمران 57درصد عملکرد داشته که با توجه به ظرفیت فوقالعادهای که در شهر وجود دارد عملکرد قابل دفاعی نیست که البته بخش عمدهای از این نرخ مربوط به قطار شهری است و با حذف آن عملکرد سایر بخشهای عمرانی شهر کاهش مییابد. ملت تأکید میکند: «مدیران شهری باید نسبت به اصلاح فرایندها و اجرای بودجه مصوب شورای شهر تلاش کنند و همه موانعی که در این مسیر وجود دارد باید رفع شود. مدیران شهری با بررسی و آسیبشناسی عملکرد خود برای ادامه مسیر سال99 و تهیه بودجه سال1400 اقدامات لازم را انجام دهند.» ملت اعتقاد دارد که شیوه جدید بررسی گزارش تفریغ بودجه سال97 کمک کرد که همه جزئیات عملکردی شهرداری برای اولین بار مشخص شود که اگر این مورد در سالهای قبل انجام میشد میتوانست به بهبود عملکردها کمک کند.
