این در حالی است که سخنگوی سازمان علومپزشکی از این موضوع اظهار بیاطلاعی کرد، روابطعمومی اداره بهداشت محیط، فصلالخطاب را سخنان علومپزشکی دانست، جهاد کشاورزی از مصاحبه تلفنی معذوریت خواست و آب منطقهای پاسخگو نبود. با همهگیری این ویدئو در استان، برخی رسانهها ازجمله خبرگزاریهای ایسنا، ایمنا، و مهرِ اصفهان و روزنامههای اصفهان امروز و زایندهرود به همراه سایت خبری باخبر باش، به آن پرداختهاند و روزنامه اصفهان زیبا نیز در گفتوگوهای اختصاصی با ادارهکل محیطزیست، اداره جهاد کشاورزی، علومپزشکی و یک منبع آگاه، این مسئله را بررسی است.
آبیاری محصولات کشاورزی با پساب فاضلاب
بهتازگی ویدئویی در فضای مجازی منتشر شده است که در آن از آبیاری محصولات کشاورزی اصفهان با پساب فاضلاب خبر داده میشود. در این ویدئو که به گفته فیلمبردار آن، در ششم اردیبهشت ماه 1400 در منطقه کشتارگاه فساران ضبط شده است، 9 نفر دیده میشوند که در منطقهای کشاورزی و دامداری تجمع کردهاند. فیلمبردار توضیح میدهد که «با جمعی از شورای میرآبها و کشاورزها برای بازدید از این وضعیت به این منطقه آمدهاند.» مردی که به نظر میرسد از شورای میرآبها باشد، با اشاره به یک مادی میگوید: «این آب، آب فاضلاب است که مستقیم میکِشند و میدهند به محصولات و دامهایشان، در حالی که باید مستقیم به رودخانه سرازیر شود و برود به سمت گاوخونی.» سپس به زمین دیوارکشی شده بزرگی اشاره میشود و فیلمبردار و همراهان به آن سمت میروند. آن مرد ادامه میدهد: «اینجا هم گاوداریشان است. این افراد به چه حق و قانونی این کار را انجام میدهند؟ ام اس و سرطان و مریضیهای اصفهان از همینهاست. از آن طرف این آب را میدهند به دامها و دامها را میآورند به کشتارگاه. موقع کشتار میبینی گوشتشان پر از کرم است.»
فیلمبردار از جوی پرآبی هم فیلم میگیرد که به وسیله یک لوله چند اینچ، از آبی سبز و کفکننده پر میشود. آن مرد میگوید: «این آبِ فاضلاب است که اینجوری کف میکند. ما میخواهیم بدانیم محیطزیست خواب است که نمیبیند چه خبر است؟ این آب را باید بدهند به محصولات کشاورزی و کاهو و گوجه عمل بیاورند؟! این چه وضعی است که برای مردم درست کردهاند!» سپس باز اشاره میکنند که این آب، فاضلاب مستقیم است. البته نسخههای دیگری از این ویدئو نیز منتشر شده که در آن نام محیطزیست تصحیح شده، اما توفیری در اصل موضوع ندارد.
محیطزیست: پساب، غیراستاندارد است با آلودگی میکروبی بالا
معاون فنی ادارهکل حفاظت محیطزیست استان در گفتوگو با اصفهان زیبا ضمن اشاره به موارد مشابه تخلیه پساب فاضلاب در زمینهای کشاورزی گفت: «تصفیهخانه جنوب اصفهان از تصفیهخانههای بسیار قدیمی اصفهان است که سابقه تأسیس آن به سال 1345 برمیگردد. ظرفیت اولیه این تصفیهخانه حدود 700 هزار متر مکعب در شبانهروز بوده است؛ ولی هماکنون میزان دبی ورودی آن بالای دو میلیون متر مکعب است که عدد قابل توجهی است.» او ادامه داد: «در نتیجه در مواردی پسابهایی وارد رودخانه میشود که قابل بررسی توسط ما نیست، منتها وقتی پساب خارج میشود، تحویلگیرنده دیگر شرکت آب و فاضلاب نیست، بلکه شرکت آب منطقهای است که باید بررسی کند این پساب برای چه کسی و به کجا میرود و چطور مصرف میشود.»
حمیرا صفی قلی خانی افزود: «بنابراین شرکت آب منطقهای در خصوص کیفیت این پساب از ما استعلام میگیرد، ولی ما درجایگاه سازمان محیطزیست که دستگاهی نظارتی و حاکمیتی است، کیفیت آب را از شرکت آب و فاضلاب سؤال میکنیم. چنانچه این پساب کیفیتِ استاندارد را نداشته باشد، مسئول آن شرکت آب و فاضلاب است.» معاون فنی ادارهکل حفاظت محیطزیست استان در پاسخ به این سؤال که آیا کیفیت پساب مورد بحث توسط اداره محیطزیست تأیید شده یانه، گفت: «استانداردهای تخلیه پساب در رودخانه سختگیرانهتر از استانداردهای رهاسازی پساب در زمینهای کشاورزی غیرمثمر است. در این مورد که فیلم آن نیز به دست من رسیده، در نمونهبرداری مشخص شد که کیفیت این پساب غیراستاندارد است. اقدام اولیه ما نیز در این زمینه صدور اخطار است و چنانچه وقعی گذاشته نشد، پس از پانزده روز با پیگیری قضایی به این مسئله میپردازیم.» او ادامه داد: «اما چنانچه با این پساب “زمینهای کشاورزی با محصولات مثمر” آبیاری شود، در حیطه مسئولیت شرکت آب منطقهای، سازمان غذا و دارو و علومپزشکی که مسئول چرخه محصولات غذایی است، قرار میگیرد.» او افزود: «امروز برای متخلفان اخطار صادر میشود.»
جهاد کشاورزی: از توضیح تلفنی معذوریم
معاون تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی در گفتوگو با اصفهان زیبا در مورد ویدئوی منتشرشده گفت: «ما هم این ویدئو را دیدهایم. دستگاههای مختلف از جمله محیطزیست متولی این موضوع هستند. پیگیریهای لازم دستگاهی و هماهنگی بین دستگاههای مربوط نیز انجام و مقرر شد هماهنگیهای لازم به عمل آید.» او که هیچ توضیحی در رابطه با موضع جهاد کشاورزی و اقدامات این نهاد در رابطه با موضوع مورد بحث نداد، افزود: «پیش از این هم از دیگر خبرگزاریها پیگیر این مسئله بودهاند. این موضوع مستقیما به جهاد کشاورزی برنمیگردد، زیرا ماده 688 قانون مجازات اسلامی میگوید مسئولیت این قضیه مستقیما با محیطزیست، علومپزشکی، دامپزشکی و آب منطقهای است و چنانچه ضرورتی باشد، ما نیز پاسخگو خواهیم بود. این، واقعیتی است که در جامعه وجود دارد و متولیان امر باید پاسخگو باشند. فعلا نمیتوانم توضیحات بیشتری در این زمینه ارائه دهم.» این در حالی است که مشخص نیست ضرورت مورد نظر این مقام مسئول، چه زمانی است و چه موضوعاتی را در بر میگیرد.
علوم پزشکی: موضوع جدیدی نیست!
سخنگــــــوی دانشگاه علومپزشـــــکی اصفهان نیز در گفتوگوی بسیار کوتاه خود با اصفهان زیبا ضمن اظهار بیاطلاعی از ویدئوی آبیاری محصولات کشاورزی با پساب فاضلاب گفت: «من هم از همکارانم شنیدهام اما ندیدهام!» او اما بااشاره به رهاسازی پساب در محیطزیست استان افزود: «پساب که سالهاست وارد بستر رودخانه میشد و حالا چون آب رودخانه کم است، بههر حال این پساب وارد همان کانالی میشود که قبلا هم میشد و چیز جدیدی نیست.» پرسیدم: «میدانید چه مشکلاتی برای سلامتی شهروندان ایجاد میکند؟» آرش نجیمی پاسخ داد: «این پساب اصلا برای مصارف کشاورزی استفاده نمیشود. ویدئوهایش را ندیدهام و فقط ویدیویی را دیدهام که وسعت پسابی را نشان میدهد که برای زمینهای شرق اصفهان میرود.»
در رابطه با ویدئو توضیحات کامل ارائه شد و سخنگوی دانشگاه علومپزشکی درخواست کرد ویدئوی مذکور را برای ایشان ارسال کنیم؛ اما تماسهای مکرر خبرنگار اصفهان زیبا پاسخ داده نشد. او تنها به این مسئله اشاره کرد که «این موضوع بیشتر به آبفا، جهاد کشاورزی و محیط زیست برمیگردد.» آرش نجیمی تأکید داشته و معتقد بود که «دانشگاه علومپزشکی و بهداشت محیط در این زمینه ناظر هستند.» روابطعمومی بهداشت محیط نیز در این زمینه پاسخگو نبود و سخنان سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی را فصل الخطاب عنوان کرد.
منبع آگاه: همه مقصر هستند
یک منبع آگاه در یکی از سازمانهای ذیربط در گفتوگو با اصفهان زیبا با تأکید بر اینکه نمیخواهد نامش فاش شود، در خصوص آبیاری زمینهای کشاورزی با پساب به اصفهان زیبا گفت: «متاسفانه این اتفاق در حال رخدادن است، همه هم میدانند و مربوط به امروز و دیروز نیست. واقعیت این است که در این میان همه مقصر هستند و کاری است که حلشدنی هم نیست.»
او ادامه داد: «در این زمینه اول از همه آبفا مسئول است؛ زیرا باید تصفیه را در حدی انجام دهد که آب به رودخانه برسد، ولی این اتفاق نمیافتد. این مسئله نیز مربوط به گذشته است، زیرا زمانی که تصفیهخانه تأسیس شده و همه چیز آزاد بوده و تحریم هم نبودهایم، این تصفیهخانه اینجا مستقر نشده و حالا که دیگر هیچ؛ هم تحریم هستیم و هم پول نداریم. به همین خاطر این اتفاق میافتد و پساب فاضلاب با یک تصفیه اولیه در رودخانه جاری میشود.»
این منبع آگاه افزود: «همچنین اداره جهاد کشاورزی، اداره بهداشت محیط و آب منطقهای در این زمینه باید کنترل داشته باشند؛ ولی چون کشاورزها آب ندارند، بارها دیده شده که یگان حفاظت آبفا به هنگام جمعکردن ادوات آبیاری پساب، کتک خوردهاند و حتی گزارشهایش در رسانهها نیز منتشر شده است. بنابراین کشاورزی که آب ندارد اگر کسی به سراغش برود، انگار که به ملکش وارد شده است.»
او در پایان تأکید کرد: «قسمت دیگر ماجرا به خود شورای میرابها که جزو نیروهای حفاظت زایندهرود هستند برمیگردد؛ چون برخی از آنها برای خودشان چانه میزنند و معتقدند که این آب باید به سمت تالاب برود؛ زیرا در پایین دست کشاورزی دارند، اما در نهایت اگر این موضوع پیگیری شود، مطمئنا متوجه خواهید شد که در جاهایی این کار در حال انجام است.» گفتنی است شرکت آب منطقهای اصفهان در این خصوص به تماسهای مکرر خبرنگار اصفهان زیبا هیچ پاسخی نداد! این درحالی است که ایسنا روز گذشته ساعت 9 و 17 دقیقه روی خروجی رسانه خود تکذیبیه سرپرست شرکت آب منطقهای اصفهان را مبنی بر «عدم صحت آبیاری محصولات کشاورزی با پساب در شرق اصفهان» قرار داد. به گزارش ایسنا،سرپرست شرکت آب منطقهای اصفهان در پی انتشار فیلم در فضای مجازی مبنی بر کشت صیفیجات با پساب، گفت: «هیچ برداشت مستقیمی از تصفیهخانه جنوب اصفهان برای مصارف کشاورزی انجام نمیشود.» حسن ساسانی در این باره توضیح داد: «پساب تصفیهخانه جنوب اصفهان پس از تصفیه توسط شرکت آب و فاضلاب در پاییندست بند آبشار و به قصد انتقال به تالاب گاوخونی به منظور تأمین نیاز زیستمحیطی آن و نه استفاده کشاورزی رهاسازی میشود.» او با بیان اینکه همواره با برداشتکنندگان مستقیم که غیرمجاز تلقی میشوند، برخورد قانونی میشود، افزود: «صحت فیلم منتشر شده در فضای مجازی تکذیب میشود و هیچ برداشت مستقیمی از این پساب برای مصارف کشاورزی انجام نمیشود.» سرپرست شرکت آب منطقهای اصفهان با تأکید بر اینکه سامانه تلفنی ۳۸۴۸ به صورت شبانهروزی آماده دریافت گزارشهای مردمی است، خاطرنشان کرد: «همواره با برداشتکنندگان مستقیم که غیرمجاز تلقی میشوند، برخورد قانونی انجام و در صورت مشاهده یا گزارش مردمی، پس از اخذ دستور دادستان ادوات آنها جمعآوری میشود.»
