تا پایان یافتن این همهگیری راه دورودرازی در پیش داریم. صحنههایی که در هند شاهد هستیم، جایی که کووید 19 همچنان نظامهای سلامت و درمان را در هم میشکند و اقتصاد را به نابودی میکشاند، تکاندهنده و دلخراش هستند. در بسیاری از کشورها، بیمارستانها پر شدهاند و با کمبود امکانات و تجهیزات پزشکی حیاتی مواجه هستند.
در سطح جهانی، نگرانی من این است که بدترین وضعیت ممکن هنوز اتفاق نیفتاده و قرار است از این به بعد پیش بیاید. در 10 روزِ پس از زمانی که تعداد کل مرگومیر در جهان مرز 3 میلیون نفر را هم رد کرد، نزدیک به 100.000 مورد مرگ جدید در سرتاسر کره زمین گزارش شده است. به دلیل نبود امکان جمعآوری دقیق اطلاعات، عدد واقعی بهاحتمالزیاد بسیار بالاتر است. هر مرگ یک تراژدی است، از دست دادن یک عزیز، یک قصه ناگفته.
حالا که برای این بیماری واکسن و روشهای درمانی داریم، چرا همچنان شاهد این گزارشهای تکاندهنده و وحشتناک هستیم و ویروس کرونا هنوز هم با این سرعت در جوامع مختلف در حال انتشار و تاختوتاز است؟ مسئولیت این موضوع، متوجه و به عهده رهبران سیاسی جهان است. درحالیکه علم پیشرفت قابلملاحظهای داشته است و توانسته در مدتزمانی بیسابقه، برای این بیماری تست، روشهای درمانی و واکسن تولید کند، سران گروه 20 هنوز نتوانستهاند دستبهدست هم دهند و از یک پاسخ جهانی طولانیمدت و پایدار به این مسئله که بهشدت نیز نیازمند آن هستیم، حمایت و پشتیبانی کنند.
این موضوع، پیشرفتهای پزشکی ما را که پس از سختیهای بسیار به دست آمدهاند نیز در معرض خطر قرار میدهد. علم تنها وقتی میتواند مفید واقع شود که در خدمت جامعه قرار بگیرد. تا زمانی که تست و واکسن کووید در دسترس همه افراد قرار نگیرد، نمیتوانیم این همهگیری و عواقب فاجعهبار و ویرانگر آن را متوقف کنیم. اطمینان حاصل کردن از این موضوع که کل جمعیت جهان به این امکانات دسترسی پیدا کنند، بهترین راه برای کاهش میزان انتقال ویروس کرونا، پایین آوردن نرخ مرگومیر و همچنین جلوگیری از بروز و ظهور انواع و گونههای جدید و خطرناک این ویروس است.
اصلاً قابلقبول نیست که درحالیکه در کشورهای با درآمد بالا، بهطور تخمینی از هر چهار نفر یکی واکسن کووید را دریافت کرده است؛ اما در کشورهای کمدرآمد فقط یکی از هر 500 نفر توانسته واکسن بزند یا اینکه در کشورهای فقیر، بیمارستانها همچنان در حال تقلا برای دسترسی به امکانات و تجهیزات ابتدایی مثل اکسیژن، داروهای آرامبخش و لباسها و تجهیزات حفاظت شخصی هستند. کادر درمان در تمام کشورها، یعنی همان کسانی که جان خود را به خطر میاندازند تا از همه ما محافظت کنند، باید اولین نفرات در صف واکسیناسیون باشند.
در حال حاضر، رهبران سیاسی جهان تنها کسانی هستند که میتوانند کاری کنند که این منابع و ذخایر ضروری در دسترس همگان قرار بگیرد. کشورهای ثروتمند ازجمله بریتانیا و ایالات متحده آمریکا بیشترین سهم از ذخایر واکسن موجود را خریداری کردهاند. لازم و ضروری است که این کشورها بلادرنگ این واکسنها را در اختیار سایر کشورهای جهان نیز قرار دهند، همزمان با اینکه برنامههای واکسیناسیون را در داخل مرزهای خودشان و همچنین از طریق برنامه کوواکس سازمان بهداشت جهانی انجام میدهند. همچنین، این کشورها باید برنامهای زمانی نیز تدوین کنند و بهوسیله آن مشخص کنند که اهدای این واکسنها چطور همزمان با اینکه جمعیت بیشتری را در سطح داخلی خودشان واکسینه میکنند، افزایش خواهد یافت.
بریتانیا به دلیل ریاست بر گروه 7 در موقعیتی ایدئال برای رهبری این تلاشها قرار گرفته است. نیمی از جمعیت این کشور، ازجمله افرادی که بیشتر از همه در معرض خطر ابتلا به کووید هستند، حداقل یک دوز از واکسن را دریافت کردهاند. در حقیقت، بریتانیا تقریباً به همان اندازهای به شهروندان خود واکسن داده است که برنامه کوواکس توانسته به 120 کشوری که بهشدت نیازمند این واکسنها هستند، ارسال کند. کوواکس و برنامه شتابدهنده ACT (تسریعکننده دسترسی به ابزارهای موردنیاز کووید 19) آماده هستند که واکسن و اقلام پزشکی حیاتی را در جاهایی که بیشترین نیاز به این منابع احساس میشود، در دسترس قرار دهند؛ اما این برنامهها تنها با حمایت و پشتیبانی واقعی از سوی رهبران سیاسی میتوانند این کار را انجام دهند.
واکسینه کردن کل جمعیت جهان نهتنها ازنظر اخلاقی کار درستی است، بلکه همسو با سلامت عمومی و منافع علمی و اقتصادی تمام ملتها نیز هست. سواحلی که کووید هماکنون در آنها مشغول تاختوتاز است، ممکن است برای بعضی دور به نظر برسند؛ اما واقعیت این است که تا زمانی که این ویروس به انتشار در کشورهای دیگر ادامه میدهد، همچنان تهدیدی برای همه خواهد بود. اگر اجازه دهیم که کووید همچنان بیشتر و بیشتر شیوع پیدا کند، آنوقت این ویروس هم به رشد و نمو ادامه خواهد داد و بدین ترتیب خطر بروز گونههای جدیدی که میتوانند از مرزها عبور کنند و در مقابل واکسن و روشهای درمانی نیز مقاومت نشان دهند، افزایش خواهد یافت. حال که میزان عفونت در جهان به بالاترین سطح خود رسیده است، چنین خطری بسیار واقعی و نزدیک به نظر میرسد. ما داریم با آتش بازی میکنیم. اولین واکسنها نباید در انحصار ثروتمندان باقی بمانند.
همزمان، لازم است که علم با ویروسِ در حال تکامل همگام باشد و نسل بعدی واکسنها را ابداع کند تا بتوان از ملتها در برابر گونهها و موجهای آینده محافظت کرد. چنین چیزی نیازمند افزایش ظرفیت تولید در سطح جهان و همچنین بهکارگیری و ترکیب تمام ابزارهای موردنیاز برای مقابله با ویروس خواهد بود: سلامت عمومی، اطلاعرسانی صادقانه، تستهای کرونا، توالییابی، اکسیژن، لباسها و تجهیزات حفاظت شخصی، روشهای درمانی و واکسن. در طول سال گذشته درزمینه تولید تستها، روشهای درمانی و واکسنهای حیاتی اولیه پیشرفت قابلتوجهی داشتهایم و این تا حد زیادی به لطف فعالیتهای برنامه شتابدهنده ACT ممکن شده است. این برنامه همچنان به 19 میلیارد دلار (13.5 میلیارد پوند) برای پیشبرد علم و اطمینان حاصل کردن از این موضوع که این عواید به طرز منصفانه و عادلانهای در سرتاسر جهان توزیع شوند، نیازمند است؛ این در مقایسه با تریلیونها دلاری که دولتها برای بستههای انگیزشی با هدف رسیدگی به عواقب اقتصادی کرونا خرج میکنند، مقدار ناچیزی است.
اگر کشورهایی که استطاعت آن را دارند که واکسن را در اختیار دیگران قرار دهند، تصمیم بگیرند که این کار را نکنند، آنوقت این همهگیری برای مدتهای طولانی ادامه خواهد یافت و به مرگومیر، درد و رنج، و سختیهای اقتصادی بیشتر منتهی خواهد شد. ما در خطر خلق جهانی نابرابر و چندپاره از فقرا و اغنیا هستیم، جهانی که در آن، همراه شدن با یکدیگر و مواجهه با چالشهای مشترک این قرن بسیار دشوارتر خواهد بود.
ما میتوانیم در سال 2021 از این بحران خارج شویم و کووید را به یک بیماری درمانپذیر و قابلپیشگیری تبدیل کنیم؛ اما این تنها در صورتی امکانپذیر است که همه کشورها بهطور برابر و عادلانه از پیشرفتهای پزشکی برای مواجهه با این بیماری سود ببرند و همچنین درصورتیکه همگام با رشد و نمو این ویروس، علم نیز از حمایت کافی برای ادامه دادن مسیر و پیشرفتهای بیشتر برخوردار باشد. بیش از این دیگر هیچ تأخیر یا بهانهای قابلقبول نیست. هرچقدر بیشتر تعلل کنیم، شرایط هم برای همه ما بدتر خواهد شد. لازم است که رهبران سیاسی جهان در این مورد تصمیمی بگیرند. این باید تصمیم راحتی باشد.
