۴۳ آرامستان محلی در اصفهان

با توجه به اینکه یکی از وظایف اصلی شهرداری اصفهان، حفظ و نگهداری تخت‌فولاد به‌عنوان سومین آرامستان بزرگ جهان تشیع است که گنجینه‌ای گران‌بها از مشاهیر و معاریف در آن آرمیده‌اند،  این نهاد در سال ۱۳۶۳ برای احداث آرامستان جدید در شرق شهر به‌نام باغ رضوان اقدام کرد و با این کار گام استواری در سامان‌دهی اماکن و دامنه‌های شهری برداشت. این آرامستان در ۱۲کیلومتری شرق شهر اصفهان قرار دارد و خدمات دفن اموات در زمینی با مساحتی بالغ‌بر ۱۳۰۰ هکتار در آن ارائه می‌شود. سازمان آرامستان‌های شهرداری اصفهان یکی از سازمان‌های تابعه شهرداری به‌شمار می‌رود و خدمات آن مشتمل بر امور اجرایی و فرهنگی برای شهروندان هنگام از دست دادن وابستگان و پس از آن است که این سازمان از زمان تأسیس تاکنون خدمات ویژه‌ای را به شهروندان ارائه کرده است.
 
تاریخ انتشار: 02:03 - پنجشنبه 30 تیر 1401
مدت زمان مطالعه: 5 دقیقه
این سازمان متولی ارائه خدمات مربوط به حمل، کفن‌ودفن و ارائه خدمات پس از خاک‌سپاری اموات، در شهر اصفهان است که زمینه‌ساز تسلی‌خاطر بازماندگان، ترحیم متوفیات و تذکر و تنبه زائران قبور است و در این مسیر با هدف کسب رضای الهی و رعایت اصول دین اسلام و همگام با فرهنگ و آداب‌ورسوم شهروندان درصدد انجام و اجرای دقیق امور شرعی متوفیات، افزایش سطح رفاه بازماندگان هنگام مراجعه به آرامستان باغ رضوان و ایجاد بستری مناسب و مؤثر به‌منظور عبرت‌پذیری زائران از این محیط و تجلی یاد معاد در زندگی روزمره مراجعه‌کنندگان است. به‌منظور آگاهی هرچه بیشتر از فعالیت‌ها و برنامه‌های این سازمان، گفت‌وگویی با علی حاجیان، مدیرعامل سازمان آرامستان‌های شهرداری اصفهان، انجام شده است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:
با توجه به اینکه از زمان آغاز مدیریت خود بر موضوع «شفافیت» و «عدالت‌محوری» سازمان آرامستان‌های شهرداری اصفهان تأکید داشتید، چه اقداماتی در این راستا انجام شده است؟
با توجه به سیاست‌گذاری‌ها و خط‌مشی سازمان آرامستان‌ها در دوره ششم مدیریت شهری با محوریت شفافیت و عدالت‌خواهی، می‌توان انتظار اقدامات خوبی را در این مجموعه داشت که در این زمینه اتاق فکرهای مختلفی برای تحقق این موضوع‌ها تشکیل شده است. ازجمله اقدامات انجام‌شده در این راستا، ارائه تعرفه شفاف خدمات آرامستان باغ رضوان است. ازجمله ارکان فعالیت سازمان آرامستان‌ها، شهروندان و متوفیان هستند که نباید برای آن‌ها بی‌برنامه باشیم؛ لذا بر اساس هندسه حرکتی این سازمان برنامه‌ها و پروژه‌های متعددی احصا و اجرا خواهیم کرد.سیاست این سازمان پس از ۳۷ سال، برای نخستین‌بار شفافیت تعرفه‌های خدمات مختلف به تفکیک قطعات است که در اختیار شهروندان قرار گرفته است. تمام تعرفه‌های سازمان آرامستان‌های شهرداری اصفهان قانونی و مورد تأیید مراجع ذی‌ربط است. از شهروندان می‌خواهیم هیچ مسیر دیگری را جز مسیرهای مشخص‌شده از سوی سازمان آرامستان‌ها در پیش نگیرند و حتی ریالی مازاد بر تعرفه‌ها، نپردازند. تاکنون شهروندانی که برای طی مراحل خاک‌سپاری به باغ رضوان مراجعه می‌کردند، به‌طور واضح از جزئیات کار و هزینه‌های مربوط به آن اطلاعی نداشتند؛ اما در این دوره تمام این اطلاعات به‌طور واضح در سایت سازمان آرامستان‌ها و رسانه‌ها منتشر شده است که شهروندان از تمام مراحل کار و خدمات ارائه‌شده مطلع خواهند شد. با توجه به اینکه باید با مردم صداقت داشته باشیم، آن‌ها باید بدانند مدیریت سازمان آرامستان‌ها شیشه‌ای بوده و همه‌چیز شفاف است. این موضوع را به معنای واقعی کلمه نشان دادیم؛ زیرا معتقدیم باید با شهروندان صادق باشیم تا آن‌ها به مدیریت این سازمان اعتماد کنند. چنانچه شهروندان در این دوره مدیریت شهری احساس کردند که در آرامستان‌های شهرداری حقی از آن‌ها پایمال‌شده است، موضوع‌ها را اطلاع دهند. ما همواره حاضر به پاسخ‌گویی هستیم؛ زیرا بر این باوریم که سازمانی موفق عمل می‌کند که پاسخ‌گو باشد. از دیگر ارکان این سازمان تشییع، تغسیل، تکفین و خاک‌سپاری اموات و خدمات پس از دفن است که شهروندان باید از آن مطلع شوند. شهروندان زمانی که به آرامستان مراجعه می‌کنند، در بدترین شرایط روحی قرار دارند؛ لذا وظیفه داریم شرایط آن‌ها را درک کنیم و شفاف و صادق همه موارد را در اختیارشان قرار دهیم. در چهار ماه گذشته بخش «از من بپرس» در قسمت امور متوفیان ایجاد شد. شهروندان بلافاصله پس از ورود به آرامستان با این بخش مواجه خواهند شد و در صورت داشتن پرسش از سوی کارکنان این بخش راهنمایی و مشاوره لازم را دریافت خواهند کرد. در این قسمت پس از یک هفته از دفن متوفی، با خانواده او تماس گرفته می‌شود و ضمن نظرسنجی ارائه خدمات سازمان آرامستان‌ها، ضوابط و قوانین عمومی آرامستان، به‌ویژه برای نصب سنگ و کتیبه، برگزاری جلسه‌ها و قاری و مداح را گوشزد می‌کنیم.باید بدانیم رضایت متوفی در چیست؛ زیرا آن‌ها ناظر بر اعمال و رفتار ما هستند و با توجه به اینکه خودمان را در قبال آن‌ها نیز مسئول می‌دانیم، ضمن انجام اعمال واجب، بعضی از مستحبات را نیز برای متوفی انجام می‌دهیم که ازجمله آن‌ها می‌توان به پخش قرآن در اتاق وداع با متوفی در آرامستان باغ رضوان، پاشیدن گلاب روی کفن متوفی برای خوش‌بوشدن و تحویل متوفی به خانواده او با تکریم و عزت اشاره کرد و در مراحل دفن متوفی نیز باید تمام مسائل رعایت شود. در سازمان آرامستان‌های شهرداری، اصلاح آیین و فرهنگ سوگ را موردتوجه قرار دادیم و به خانواده متوفی راهنمایی‌های لازم را ارائه می‌کنیم که چه اقداماتی برای متوفی باید انجام دهند تا برای او اثرگذار باشد. درصدد برقراری عدالت و دوری از تبعیض هستیم و بین شهروندان و خانواده آن‌ها، با کسانی که منصبی دارند، تفاوت و تبعیض قائل نمی‌شویم؛ زیرا اینجا خانه آخرت است و باید بهترین خدمات به شهروندان ارائه شود. نصب چادرها، خیمه‌ها، صندلی و میزها برای برگزاری جلسات باید در شأن شهروندان و خانواده متوفیان باشد؛ لذا تغییراتی در آن‌ها ایجاد شده است و شهروندان می‌توانند این تغییرات را احساس کنند. در حال حاضر چادرها با چهارپایه زیبا و شکیل تهیه و با فاصله مناسب از یکدیگر نصب شده است و طرح‌ها و برنامه‌های زیادی ازجمله توسعه سامانه الکترونیکی نیز موردتوجه شهروندان قرار گرفته است.
چه اقــدام‌هــایــی در ســازمــان آرامستان‌ها انجام‌شده است؟
یکی از پروژه‌هایی که در سازمان آرامستان‌های شهرداری اصفهان انجام شده است، حذف فیزیک سند قبور بوده که در جهت استفاده بهینه منابع بسیار اثرگذار است. نسخه فیزیکی اسناد پیش‌خرید قبر و پیش‌مجوز دفن به‌صورت کامل حذف و به ‌صورت الکترونیکی در سایت سازمان آرامستان‌ها قابل‌مشاهده و دریافت است که با یک پیامک به افراد منتقل می‌شود. تمام دسترسی‌ها را برای احراز هویت در ثبت‌احوال و بنیاد شهید داریم و در حال تلاش هستیم دسترسی به سامانه کمیته امداد را نیز برقرار کنیم تا معرفی‌نامه‌هایی که باید از طرف سایر دستگاه‌ها ارسال شود، از طریق سامانه انجام شود. در سال جاری پیش‌فروش قبر، خیرات نیمکت، سفارش برگزاری مراسم ترحیم، سفارش سنگ‌قبر، رزرو قاری و مداح به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. شهروندان می‌توانند زندگی‌نامه متوفیان را در اپلیکیشن سازمان آرامستان‌ها ثبت و رصد کنند که متوفی در کدام بلوک یا ردیف دفن شده است؛ همچنین مسیریابی از منزل تا قبر متوفی از طریق نرم‌افزار امکان‌پذیر است. در بخش متوفیان روزانه نیز خانواده متوفیان می‌توانند از مراحل تغسیل، تکفین و تدفین متوفی اطلاع یابند. با توجه به راه‌اندازی تصفیه‌خانه آب سالن تطهیر، روزانه شش هزار مترمکعب آب که در گذشته دفع می‌شد، تصفیه می‌شود و پس از انجام آزمایش، برای آبیاری درختان غیرمثمر استفاده می‌شود. سامانه خیرات نیز به‌زودی راه‌اندازی می‌شود که به‌صورت کامل شفاف است و با همکاری شورای اسلامی شهر، یک حساب جدا از مباحث درآمدی سازمان آرامستان‌ها با مشخص‌شدن مصداق‌های خیرات در نظر گرفته شده است که افراد می‌توانند از طریق سایت یا به‌صورت حضوری مصداق خیرات را انتخاب و برای پرداخت آن اقدام کنند. می‌توانیم شفاف گزارش دهیم که چه کسی چه مبلغی را برای کدام بخش خیرات کرده و هزینه‌کرد خیرات چگونه توسط سازمان آرامستان‌ها انجام شده است.با توجه به اینکه برای قطعات ۷۰ تا ۹۰ باید خیابان‌سازی، جدول‌گذاری و فضای سبز ایجاد شود، در تلاش هستیم این اقدامات را تا پایان سال انجام دهیم. از خردادماه سال گذشته تا خردادماه امسال با توجه به بهینه‌سازی تأسیسات و راه‌اندازی بخش تعمیر و نگهداری، بالغ بر ۵۰ درصد کاهش مصرف آب شرب داشتیم که درزمینه بهینه‌سازی منابع نیز اقدام خواهیم کرد. در راستای بهینه‌سازی کالبدی سالن تطهیر نیز اقداماتی انجام شده است و به دلیل اینکه در گذشته توجه زیادی به نمازخانه‌ها نشده بود، در حال حاضر برای موضوع بهینه‌سازی و زیباسازی محیط آن اقدام شده است.
در سازمان آرامستان‌های محلی شهر مدیریت چگونه است؟
در این دوره مدیریت شهری برای سامان‌دهی و احیای آرامستان‌های محلی برنامه داریم. این موضوع به معنای راه‌اندازی یک آرامستان جدید نیست. در حال حاضر ۴۳ آرامستان محلی داریم. ۱۸ مورد از این آرامستان‌های محلی ازجمله رهنان، عاشق‌آباد، کوجان، بهرام‌آباد و امین‌آباد فعال است که دفن اموات در آن انجام شده و مردمی اداره می‌شود. به‌تازگی کارگاه آموزشی آشنایی با آداب و آیین‌های خاک‌سپاری در هنرسرای خورشید با حضور تمام کارکنان آرامستان باغ رضوان و متولیان آرامستان‌های محلی و شهر اصفهان و شهرستان‌های استان برگزار و مباحث شرعی آموزش داده شد. با توجه به ارتباط خوب با متولیان آرامستان‌های محلی، زیباسازی و مناسب‌سازی‌هایی در این آرامستان‌ها انجام می‌شود. در این آرامستان‌ها شانه‌به‌شانه هیئت‌امنا و شهروندان هستیم؛ اما قصد دخالت در امور را نداریم.
چه طرح یا ایده‌ای برای آرامستان‌های شهرداری دارید؟
طرح جذب خادمان افتخاری در آرامستان باغ رضوان از مراسم دعای عرفه آغاز شد. در آینده می‌توانیم از خدمات خادمان افتخاری بر اساس استعداد و توانایی‌ها و خدماتی که افراد داوطلب قادر به انجام آن هستند، استفاده کنیم؛ البته افراد بنا بر خدمت مورد درخواست با این سازمان همکاری خواهند کرد. این طرح برای نخستین‌بار اجرا می‌شود. امیدواریم شهروندان مشارکت خوبی داشته باشند. در همین راستا با افراد علاقه‌مند جلسه‌هایی خواهیم داشت تا بر اساس استعدادشان در بخش‌های مرتبط از آن‌ها استفاده کنیم و بسیاری اقدامات را در آرامستان‌ها به‌صورت خیرات و به یاد اموات آن‌ها انجام دهیم.افراد علاقه‌مند برای فعالیت در آرامستان باغ رضوان به‌عنوان خادم افتخاری، می‌توانند از طریق شماره تلفن ۰۹۱۳۰۳۹۸۱۴۴ یا شماره تلفن‌های سازمان آرامستان‌های شهرداری ۳۵۷۲۳۰۳۰ با روابط‌عمومی این سازمان ارتباط داشته باشند.