کاهش زباله، شیرابه و پسماند نقطه هدف مدیریت شهری است
غلامرضا ساکتی تأکید کرد: «مردم باید نگاه زیستمحیطی به جمعآوری پسماند داشته باشند. ارائه پسماند یک رسالت اجتماعی از سوی مردم است و کمکهای مردمی در این خصوص هزینههای شهرداری را کاهش میدهد.» به گفته او، کاهش زباله، شیرابه و به طور کلی کاهش پسماند نقطه هدف مدیریت شهری است: «سازمان مدیریت پسماند زیرمجموعه شهرداری اصفهان با هدف حفظ محیط زیست و توسعه پایدار شهری راه اندازی شده است و شهرداری اصفهان درصدد به صفر رساندن دفن زباله است که در این راستا فرهنگسازی ضروری است.» به بیان مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان، «این مجموعه نخستین سازمان در شهرداری اصفهان است که دارای برنامه راهبردی ۱۴۰۵ است. این برنامه در واقع چشمانداز راهبردی و عملیاتی است که مجموعه مدیریت پسماند شهرداری را هدایت میکند.»
انتقال روزانه حدود ۹۰۰ تن پسماند تولیدی شهروندان به کارخانه کود آلی
در شهر اصفهان روزانه حدود ۹۰۰ تن پسماند تولیدی شهروندان به کارخانه کود آلی منتقل میشود. این گفته مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان است: «با پردازش حدود ۶۰۰ تن مواد آلی، کود کمپوست باکیفیت برای عرضه به کشاورزان و استفاده در فضای سبز شهری تولید میشود و که در یک خط آن روزانه ۱۵۰ تن کود کمپوست از مواد آلی تولید میشود و در خط دوم نیز مواد ریجکتی جمع آوری و دفن میشود.»
احداث کارخانه هاضم بیهوازی با استفاده از ظرفیت دانشبنیانها
مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان در ادامه اشارهای دارد به شعار سال مبنی بر تولید، دانشبنیان و اشتغال آفرین: «اغلب پروژههای مدیریت پسماند شهرداری اصفهان بر پایه استفاده از ظرفیت دانشبنیانها برنامهریزی شده است که از جمله مهمترین آنها احداث کارخانه هاضم بیهوازی است. سیستم هاضم بیهوازی مواد آلی که در حال حاضر به صورت هوازی به کمپوست تبدیل میشوند را در رآکتورهای سرپوشیده در فرایندهای یک ماه به کود کمپوست تبدیل میکند که خروجی نخست آن کود کمپوست باکیفیت و خروجی دوم گاز برای تولید انرژی است. تولید پنج متر مکعب بیوگاز به صورت روزانه، کاهش انتشار گازهای گلخانهای در راستای اهداف برنامه اصفهان ۱۴۰۵، دستیابی به دانش بهرهبرداری و بومیسازی کارخانه هاضم بیهوازی به روش خشک، تبدیل پسماند به انرژی در راستای توسعه پایدار مدیریت شهری از جمله مزایای اجرای این پروژه است.»
بیش از ۸۰ درصد جمعآوریکنندگان پسماندهای خشک اتباع بیگانه هستند
مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان معتقد است: «گاهی برخی از مردم با نگاه خیرخواهانه پسماند خشک را به کودکان کار و دورهگردها تحویل میدهند که این موضوع کاملا اشتباه است؛ چراکه ما نباید نگاه خیریهای و ترحمآمیز درباره این مسائل داشته باشیم.» به گفته ساکتی بیش از ۸۰ درصد افرادی که پسماندهای خشک را جمع آوری میکنند از اتباع بیگانه هستند: «مردم باید پسماندهای خشک را به ایستگاههای بازیافت تحویل دهند تا شهر متضرر نشود.»
وجود ۷۲ ایستگاه ثابت و سیار جمع آوری پسماند خشک در شهر اصفهان
شهر اصفهان ۷۲ ایستگاه ثابت و سیار جمع آوری پسماند خشک دارد. این خبر را مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان اعلام کرد و گفت: «روزانه حدود ۷۵ تن پسماند خشک از طریق ایستگاههای بازیافت در شهر اصفهان جمعآوری و به محل پردازش کارخانه پسماند تحویل داده میشود. میزان پسماند خشک در شهر اصفهان قطعا بیش از مقداری است که تحویل داده میشود. تفکیک پسماند در مبدأ یکی از چالشهای این مجموعه است؛ زیرا برخی از مردم پسماندهای خشک را تفکیک نمیکنند یا به مکانهای غیر مجاز یا دورهگردها تحویل میدهند.»ساکتی در ادامه به موضوعات فرهنگی و آموزشی در این مجموعه اشاره کرد: «امسال تمام اقدامات فرهنگی و آموزشی در حوزه تفکیک از مبدأ متمرکز شده است تا روند جداسازی صحیح پسماند خشک از مبدأ و تحویل آن را به شهروندان آموزش دهیم. در این راستا اپلیکیشنی با محوریت تفکیک از مبدأ طراحی کردهایم که فاز اول آن از آبان امسال آغاز به کار میکند؛ بر این اساس از شهروندان درباره روند تحویل پسماند خشک نظرسنجی میشود تا جزئیات این فرایند برای ما روشن و اصلاحات لازم اعمال شود.»
راه اندازی هشت ایستگاه دریافت پسماند خشک در شهر
در حال حاضر مردم برای ارائه پسماند خشک کمتر به غرفههای بازیافت مراجعه میکنند و این موضوعی است که در لابهلای صحبتهای ساکتی هم مینشیند: «در برخی کشورها شهرداری برای دریافت پسماندهای خشک هزینه دریافت میکنند، اما در کشور ما این یک رسالت اجتماعی است که نباید به آن نگاه اقتصادی داشته باشیم و مردم باید به صورت خودجوش برای انجام این اقدام وارد عمل شوند.»
او در ادامه از راه اندازی هشت ایستگاه دریافت پسماند خشک در شهر اصفهان خبر داد و اعلام کرد که بر این اساس تعداد ایستگاههای ثابت و سیار به ۸۰ ایستگاه خواهد رسید. مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان در ادامه از انعقاد قراردادهایی با دوهزار مجتمع تجاری و مسکونی در شهر برای تحویل پسماند خشک خبر داد: «با توجه به این قراردادها مشوق همکاری این مجموعهها با شهرداری افزایش پیدا میکند.»
یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان مشوق بیمه آتشسوزی منازل
ساکتی با اشاره به اینکه موضوعات تشویقی برای ارائه پسماندهای خشک از سوی مردم را در دستور کار قرار دادهایم، خاطرنشان کرد: «بیمه آتشسوزی منازل به ارزش یکمیلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان را به عنوان مشوقی برای ارائه پسماند خشک پیشبینی کردهایم.» بهرهمندی از پروژههای دانش بنیان نیز در دستور کار این مجموعه قرار دارد. مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان در این خصوص گفت: «این پروژهها بر اساس مطالعات جهانی تهیه شده است؛ اما باید توجه داشت پروژههای کاربردی در مدیریت پسماند در دنیا متناسب با اقلیم، فرهنگ و شرایط اجتماعی متفاوت تعریف میشوند و در شهر اصفهان نیز این شاخصهها در نظر گرفته شده است. در این راستا دو پروژه RDf و پیرولیز حرارتی با توجه به اقلیم اصفهان و با بهکارگیری بهروزترین تکنولوژیهای مدیریت پسماند در حال اجراست.»
مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان خبر دیگری را هم اعلام کرد: «پروژه موزه علوم و فنون به منظور آموزش دانشآموزان در منطقه 6 شهرداری، راهاندازی شده است. این مرکز، مسئول آموزش تخصصی به دانشآموزان در حوزه مدیریت پسماند است. سالانه ۳۰هزار دانشآموز از این موزه بازدید میکنند. این نمایشگاه کاملا هوشمند و در قالب مولتی مدیاست و آموزش کامل مدیریت پسماند در قالب فیلم عرضه میشود.»
آموزش و فرهنگسازی، دو رکن اساسی برای تحول در مسائل زیست محیطی
او آموزش و فرهنگسازی را دو رکن اساسی برای تحول در مسائل زیستمحیطی قلمداد کرد: «تولید ۱۶ کتاب نقاشی آموزشی، توزیع هشتهزار کارتن پلاست از ابتدای مهرماه در داخل مدارس، ایجاد پویشهای مختلف آموزشمحور با همکاری انجمنها و سمنها، تولید گستردهای از مجموعه بروشورهای آموزشی، همچنین ارائه محصولات صوتی و تصویری در قالب محصولات دیجیتال و تولید مجموعه پادکستها در رادیو بومرنگ شهر برای ارائه معضلات مدیریت پسماند، از جمله اقدامات این سازمان در راستای فرهنگسازی است. همچنین 17 مهر همزمان با روز کودک و محیط زیست، محصولات دیجیتال و کتابهای دیجیتالی متناسب با موضوع آموزش در سازمان رونمایی خواهد شد، در این راستا پویش “مدیرشو” شامل مجموعه پوسترهایی در رابطه با کاهش و تفکیک پسماند طراحی شده و آماده توزیع است.»
ساکتی معتقد است: «بهکارگیری تکنولوژیهای پسماند به شدت گران است. بهطور مثال سیستم هاضم بیهوازی پسماند حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد؛ بنابراین اجرای چنین پروژههایی هرگز در قالب بودجههای شهرداری ممکن نبوده و باید بخش خصوصی و سرمایهگذاری خصوصی وارد شود.» او در ادامه گفت: «بودجه سازمان مدیریت پسماند در سال ۱۴۰۱، ۱۰۲ میلیارد تومان بوده است که 54 درصد از این بودجه مربوط به پروژههای عمرانی و مابقی آن به بودجه جاری است؛ البته ۳۰ میلیارد تومان نیز از سوی شهرداری مرکزی برای بهکارگیری تکنولوژیهای نوین و فناوریهای جدید در سازمان مدیریت پسماند اختصاص یافته است.»
انتقال روزانه ۳۵۰۰ تن از نخالههای ساختمانی به سایت گردنه زینل
مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان اشارهای هم داشت به مدیریت پسماندهای ساختمانی: «روزانه ۳۵۰۰ تن از نخالههای ساختمانی به سایت گردنه زینل منتقل میشود. راهاندازی سامانه یکپارچه مدیریت پسماندهای ساختمانی و احداث مجموعه مدیریت پسماند ساختمانی هم از جمله پروژههای شاخص این سازمان است. سامانه هوشمند یکپارچه مدیریت پسماندهای ساختمانی شامل مدیریت و کنترل پسماند ساختمانی از مبدأ تا مقصد است.» ساکتی گفت: «از ابتدای خرداد امسال طی تفاهمنامهای که با سازمان حمل و نقل بار منعقد شده برای هرگونه خاکبرداری و حمل نخاله باید به کارگزاریها مراجعه کرده و مقدار خاکبرداری و نخاله به صورت دقیق از مبدأ تا مقصد مشخص و ثبت شود. طبق برآورد کارشناسان سایت گردنه زینل تا ۵۰سال آینده ظرفیت تخلیه نخالههای ساختمانی را دارد؛ اما طی مکاتباتی با استانداری درخواست تعیین زمینی در غرب شهر اصفهان برای تخلیه نخاله ساختمانی را کردیم تا بخشی از نخالههایی را که به صورت غیرقانونی در مکانهای متعدد شهر تخلیه میشود، کنترل کنیم. از مشکلات سایت گردنه زینل مشترکبودن ورودی و خروجی این سایت بود که طی یک پروژه عمرانی با هزینه ۳,۵ میلیارد تومانی ورودی وخروجی این سایت دوبانده شده است.»
ساکتی تصریح کرد: «ایجاد و راهاندازی فاز 1000 تنی بازیافت نخالههای ساختمانی تا پایان امسال در دستور کار قرار گرفته است. در این راستا پیمانکار آن انتخاب شده و قرار است بر اساس آن، نخالههای ساختمانی که قابلیت بازیافت دارند، برای مصرف مجدد در چرخه بازیافت قرار بگیرند. در بخش هاضمبیهوازی هم به دو خط جدید نیاز داشتیم. این خطوط برای افزایش مواد آلی ضروری است که در حال حاضر درصدد رفع نواقص آن هستیم. این خطوط منحصر به فرد است که امیدواریم تا پایان سال به بهره برداری برسد تا خطوط داخل کارخانه کمپوست به پنج خط برسد.»
اجرای پروژه تصفیه شیرابه با مشارکت بخش خصوصی
مدیر سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان با اشاره به تولید شیرابه اظهار کرد: «شیرابه زبالهها در فرایندهای مختلف نقل و انتقال پسماند، تبدیل مواد آلی به کود کمپوست، در سالن پسماند یا در حالت تبخیر وجود دارد؛ اما نباید وجود شیرابه در حالت تبخیر را در آمار و ارقام محسوب کرد. اینکه گفته میشود ۳۵۰ تن روزانه شیرابه تولید میشود، عدد صحیحی نیست. در حقیقت روزانه در کارخانه کود آلی حدود ۴۰ تن شیرابه حاصل از پسماندهای شهری اصفهان تولید میشود. در سال گذشته برای اولینبار بحث مدیریت شیرابه انجام و تمامی بخشهای کارخانه کانالکشی شد تا شیرابهها به لاگنهای تبخیری منتقل شود؛ بنابراین اکنون دفن شیرابه نداشته و به روش تبخیری عمل میکنیم. این اقدام دستاورد بسیار مهمی در زمینه جلوگیری از آلودگی منابع آبی و خاک است.»
ساکتی در ادامه اشارهای هم داشت به اجرای پروژه تصفیه پسماند: «اجرای پروژه تصفیه شیرابه با مشارکت بخش خصوصی از پروژههای امسال است که اکنون در مرحله فنی برای عقد قرارداد است، با اجرای این پروژه، به عدد ۱۰ مترمکعب تصفیه شیرابه میرسیم که از این آب در چرخه حوزه پسماند استفاده خواهیم کرد. اگر شهروندان در تولید پسماند شهری برخی مسائل را در مبدأ کنترل کنند، بسیاری از مشکلات را در مقصد نخواهیم داشت.»
تبدیل سالانه ۳۵۰۰ تن زباله غیربازیافتی به سوخت
ساکتی، پیرولیز یا تجزیه حرارتی را دیگر پروژه شاخص سازمان مدیریت پسماند قلمداد کرد و گفت: «در این خصوص قراردادی با بخش خصوصی منعقد کردهایم تا مواد غیر آلی به سوخت تبدیل شود. در این راستا در مرحله آزمایشی ۱۰ تن از زبالههای غیر بازیافتی با استفاده از تکنولوژی حرارتی به سوخت تبدیل میشود. تمام اقدامات برای تبدیل ضایعات پسماند به سوخت انجام شده و اکنون در مرحله تست سرد قرار دارد؛ پس از آزمایش نهایی در اوایل آبان سوخت پیرولیزی تولید خواهد شد که گام مؤثری در امحای مواد غیر بازیافتی و غیر آلی است.»
تبدیل سالانه ۳۵۰۰ تن زباله غیربازیافتی به سوخت
او افزود: «تبدیل سالانه ۳۵۰۰ تن زباله غیر بازیافتی به سوخت علاوه بر اینکه از دفن آنها جلوگیری میکند، ارزشافزوده زیادی در راستای حفظ محیط زیست دارد. اقدامات اجرایی و عملیاتی ایجاد واحد سوخت پیرولیز در سه ماهه پایانی سال ۱۴۰۰ آغاز و اکنون به صورت کامل زیرسازی آن شامل تهیه تجهیزات و امکانات انجام شده است. دو خط تولیدی پیرولیز جدا از یکدیگر بوده است. در این خطوط مواد بازیافتی در کورهها حرارت داده و به سوخت تبدیل میشود؛ البته این سوخت قابلیت صادرات را نیز دارد. این پروژه تا پایان مهر یا اوایل آبان امسال بهره برداری میشود و پس از طراحیهای اولیه پروژه به فاز ۳۰۰ تن میرسد که با احداث آن دیگر دفن پسماند نخواهیم داشت.»
