جریان پایدار زایندهرود از سراب تا پایاب بسیار مهم است
مجید نادرالاصلی، رئیس کمیسیون ویژه آب و مناطق کمبرخوردار شورای اسلامی شهر: جریان پایدار زایندهرود از سراب تا پایاب بسیار مهم است؛ بنابراین در نظر داریم در طول عمر دوره ششم مدیریت شهری، یک جریان منطقی، اصولی و مطالبهگرایانه را درزمینه آب زایندهرود داشته باشیم. اصفهان امروز، تشنه است و این مسئلهای سیاسی و چالشی نیست. اگر قرار است زایندهرود زنده باشد، باید برای همه باشد و اگر آب نیست، برای همه نباشد. نقش شوراهای اسلامی بهعنوان نمایندگان مردم در پارلمانهای شهری در احقاق حق مردم درزمینه آب بسیار حائز اهمیت است. چراغ زندهبودن زایندهرود نباید خاموش شود. در این راستا، شورای اسلامی شهر اصفهان در یک سال گذشته همسو با مدیریت استان درزمینه آب زایندهرود و جریان دائمی آن، اقدامات خوبی را شکل داده است. همه شهرهای ساحلی زایندهرود را به یک چشم مینگریم. برای احقاق خواستههای بحق، عرفی و قانونی خود در خصوص زایندهرود، نیازمند یک ید واحد و همصدایی هستیم؛ بنابراین باید در این عرصه با هم مشورت کنیم تا به راهکاری مدون و هماهنگ برسیم. الگوی کشت در سطح استان باید تحول یابد؛ البته مردم استان اصفهان به لحاظ آماری جزو استانهای کممصرف درزمینه آب شرب هستند، اما اقداماتی را برای اصلاح روندهای نادرست گذشته درباره توسعه کشاورزی و صنعت از استان باید آغاز کنیم.
بیتوجهی وزارت نیرو به برداشتهای غیرمجاز در بالادست
مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی: مهمترین مشکل حوضههای آبریز زایندهرود، دریاچه ارومیه و حتی حوضه کارون، بارگذاریهای بدون توازن است. تاکنون تنها ۱۰درصد پروژه شفافیت زایندهرود اجرا شده است. یکی از مهمترین مسائل استان و بهویژه شهرهای ساحلی زایندهرود، جریان دائمی زایندهرود و موضوع آب است. مشکلات متعددی در حکمرانی آب در سطح کشور وجود دارد. در طول ۴۰ سال اخیر در عرصههای مختلف چون کشاورزی، صنعت و شرب توسعههایی ایجادشده که با میزان منابع آبی همخوانی نداشته است. سکونت و استقرار جمعیت زیاد مهاجر و به دنبال آن، توسعه صنعت و کشاورزی، زمینهساز عدم توسعه متوازن است. این شرایط تعادل محیطزیست و اکوسیستم را بههمریخته است. اگر ۱۰ سال قبل نگران وضعیت کشاورزی بودیم، امروز علاوه بر مشکلات این بخش، حیات سهمیلیون نفر جمعیت به دلیل کمبود شدید آب در خطر است. نرخ فرونشست در شهرستان دامنه، از توابع فریدونشهر، بالاست. میزان بارندگی در این شهر مطلوب بوده است؛ اما به دلیل اینکه توازن طبیعت بههمریخته و حکمرانی از مدل مردمی به دولتی تبدیل شده است، شاهد بههمریختگی این توازن هستیم. بارگذاریها و مجوزهای جدید از سوی دولت باعث ایجاد این مشکلات شده و تغییر اقلیم نیز مسائل را دوچندان کرده است؛ بنابراین مشکل امروز حوضههای آبریزی چون زایندهرود، دریاچه ارومیه و حتی حوضه کارون، بارگذاریهای بدون توازن است. ادامه بارگذاریهای جدید کشاورزی در بالادست خوزستان اشتباه است. بهزودی این استان نیز با مشکل کمآبی روبهرو خواهد شد؛ بنابراین لازم است یک دگرگونی در حکمرانی آب در کشور ایجاد شود. میزان برداشتها و مصارف در حوزه زایندهرود، شفاف نیست. اگر از برداشتهای غیرمجاز بین سد تنظیمی زایندهرود و سد چمآسمان جلوگیری میشد، امروز جریان زایندهرود بهصورت دائمی برقرار بود؛ اما ارادهای از سوی وزارت نیرو برای جلوگیری از این برداشتهای غیرشفاف وجود ندارد. در طول ۲۰ سال گذشته برای شهر یزد، به اندازه یک سد زایندهرود آب، یعنی حدود ۱۴۰۰ میلیون مترمکعب، برداشتهشده، اما هیچ آوردهای که قول داده شده بود، به منابع آب استان اضافه نشده است. مدیریت غیرمنسجم درزمینه آب از دیگر مشکلات است. دستور ساخت سالانه ۸۰هزار واحد مسکونی جدید و صدور مجوزهای توسعهای برای کارگاههای تولیدی، دامپروری و تولید قارچ در سطح استان، همگی درنهایت منجر به بارگذاریهای جدید بر حوضه زایندهرود میشود. نگاه بخشینگری و تجزیهای به موضوع آب نادرست است. باید به شکل ترکیبی موضوعها را در سطح استان بررسی کنیم. در استان چهارمحال و بختیاری، قاضی دادگستری برای مدیرعامل شرکت آبمنطقهای به دلیل اختصاصندادن آب به ۳۳ طرح، حکم انفصالازخدمت دولتی صادر میکند؛ درحالیکه این اختصاص آب غیرقانونی است. شاید در زمان و شرایط کنونی لازم است پروژه انتقال آب از دریا اجرا شود؛ اما این نوع انتقال آب به فلات مرکزی، گران تمام میشود و تنها صنایع و آنهم برخی از صنایع از پس هزینه آن برمیآیند.
پیوست رسانهای پروژههای انتقال آب تهیه شود
علی صالحی، عضو هیئترئیسه شــورای اســلامــی شهر اصفهان: شوراهای اسلامی نقشی در مسئله آب ندارند؛ اما این نهاد، پیشانی مواجهه با مردم درزمینه مطالبهگری آب است. در جلسههای مختلف بالغبر ۸۰درصد ذینفعان در حوضه آب زایندهرود، مشکل اصلی آب استان را بحث نرمافزاری میدانستند. تضاد منافع بین ذینفعان در بخشهای مختلف، مانع پرداختن و اصلاح مسائل نرمافزاری در موضوع آب شده است. اگر میخواهیم در مسائل نرمافزاری آب تأثیرگذار باشیم، باید در مخاطب اقناع ایجاد شود که لازمه آن، اقدامات نظارتی در استان است. امیدوارم شوراها به مدیریت ارشد استان درزمینه آب کمک کنند و مطالبهگری خود را نیز در این زمینه داشته باشند؛ البته این مهم مستلزم انجام اقداماتی است. درعینحالی که باید تلاش کنیم تعارضهای دروناستانی را به حداقل برسانیم، مطالبهها نباید به یک یا دو پروژه انتقال آب تقلیل یابد؛ بلکه باید سبدی از مطالبهها را درزمینه آب در مقابل مسئولان کشوری در اختیار داشته باشیم. تجربه نشان داده تمرکز و تأکید بر یک پروژه در خصوص آب، موفقیت چندانی نداشته است؛ اما عدهای در تشدید تعارضهای سطح کشور و بیناستانی درصدد ایجاد حاشیه امن برای خود هستند. امروز عدهای نیاز اصفهان به آب را نیازی لوکس و مرتبط با رونق گردشگری میدانند؛ درحالیکه نیاز اصفهان به آب، نیازی حیاتی است. درواقع زایندهرود رگ حیاتی شهر است.اقدام قضایی و حقوقی درباره حقابه زایندهرود از دیگر موضوعهایی است که باید دنبال شود. از تمام ظرفیتهای خود برای موضوع آب زایندهرود استفاده خواهیم کرد؛ همچنین دولت و مدیران تصمیمگیر باید پیام تعاملی را دریافت کنند که منجر به رفع مسائل شود؛ همچنین پیوست رسانهای پروژههای انتقال آب نیز باید با ارائه اطلاعات کافی، درست و جامع تهیه شود. درواقع نباید اجازه دهیم محتواهای کذب، این موضوع را زیر سؤال ببرد.
اصلاح دیدگاه بدنه دولت در خصوص مشکلات آب استان
احمد شریعتی، عضو شورای اسلامی شهر اصفهان: فرونشست پدیدهای است که در سالهای ۹۱ و ۹۲ تنها در شهرستان دامنه آن را مشاهده میکردیم؛ اما امروز در کلانشهر اصفهان به آن دچار شدهایم؛ بنابراین در صورت تدبیرنکردن مسئولان، این معضل بهطورقطع به دیگر استانهای کشور نیز تسری خواهد یافت. قبول نواقص و کمکاریهای گذشته توسط شرکت آبمنطقهای در کنترل برداشت آب از ویژگیهای مدیریت این دوره است. در بدنه دولت نیز دیدگاه در خصوص اصفهان و مشکلات ناشی از بحران آب اصلاح شده است. امروز اصفهان میزبان جمعیت زیادی از استانهای همجوار است که همگی این افراد نیازمند آب شرب هستند؛ بنابراین برای رفع مشکل آب در اصفهان باید دیدگاهی فرااستانی داشت.
سالانه دومیلیارد مترمکعب آب از اصفهان به دیگر حوضههای آبریز انتقال مییابد
حسن ساسانی، مدیرعامل شرکت آبمنطقهای استان اصفهان: سالانه دومیلیارد مترمکعب آب از استان خارج میشود؛ بنابراین اصفهان، استانی کویری نیست. در پایان شهریورماه حجم آب سد زایندهرود ۱۷۶میلیون مترمکعب بوده، اما در حال حاضر به ۱۶۳میلیون مترمکعب رسیده است. در حال حاضر ۸,۵ مترمکعب بر ثانیه ورودی و ۲۱ مترمکعب بر ثانیه خروجی سد زایندهرود است. از این مقدار خروجی سد زایندهرود، حدود ۶۰۰ لیتر بر ثانیه آن برای خط لوله انتقال آب به کاشان میرود و اکنون هفت الی هشت مترمکعب بر ثانیه بین سد تنظیمی زایندهرود و سد چمآسمان، آب برداشت میشود که این رقم در فصل تابستان از ۱۲ تا ۱۴ مترمکعب متغیر است.جلوگیری و کنترل برداشتهای مجاز دو اقدامی است که باید بهصورت جدی انجام شود. وضعیت حوضه زایندهرود، در دهه اخیر به علت بارگذاریهای وزارت نیرو و مجوزهایی که در بالادست و پاییندست برای توسعه صنعت، کشاورزی و آب شرب صادرشده، مطلوب نیست. میزان حقابه حوضه زایندهرود به تفکیک در شورای عالی آب مشخص شده است. این میزان حقابهها بر اساس طومار شیخبهایی و قانون توزیع عادلانه آب در سال ۱۳۶۱، تعیین و تعریف شده است. ۱۷۶ میلیون مترمکعب برای محیطزیست، ۳۰ میلیون مترمکعب برای شرب اصفهان، ۴۰ میلیون مترمکعب برای صنعت که بهطور عمده فقط شرکت ذوبآهن بوده است و ۴۱۹ و ۶۰۵ میلیون مترمکعب برای حقابههای کشاورزان از سد زایندهرود در قانون مشخص شده است که مجموع آن ۱, ۲۷۰ میلیون مترمکعب میشود؛ اما منابع آبی ما در بهترین حالت ۱, ۱۳۸میلیون مترمکعب است که با کمبود بیش از ۱۰۰میلیون مترمکعب منابع در بحث حقابه روبهرو هستیم. متأسفانه هیچ منابع جدید آبی افزوده نشده و این در حالی است که مصارف در بخشهای مختلف ازجمله صنعت و آب شرب اصفهان طی این سالها بهشدت افزایش یافته است؛ بهعنوانمثال، میزان مصرف آب شرب اصفهان امروز حدود ۳۵۰میلیون مترمکعب است و این باعث شده با ۹۳۶میلیون مترمکعب کمبود منابع آبی در حوضه زایندهرود مواجه باشیم که یا باید مدیریت مصرف کرد یا تأمین منابع جدید انجام شود. کمبودهای منابع باعث برداشت از آبهای زیرزمینی شده که پدیده فرونشست ناشی از آن است. امروز فاجعهای در زیر زمین در حال وقوع است. بر این اساس، اعتقاد داریم مسئله آب، موضوعی چندوجهی است و تنها یک ارگان قادر به حل آن نیست.
برخلاف تصور مردم، استان اصفهان، استانی کویری نیست. سالانه بالغبر دومیلیارد مترمکعب آب از جنوب و غرب استان اصفهان به دیگر حوضههای آبریز انتقال مییابد که عدد چشمگیری است. خبرهای خوشی از پروژههای انتقال آب از منابع جدید به اصفهان در راه است که بخشی از کمبودها را جبران خواهد کرد. هماکنون شاهد توسعه روزافزون اراضی کشاورزی در دو استان چهارمحالوبختیاری و اصفهان هستیم. میزان بارش طی سالهای اخیر در استان اصفهان نزدیک به خشکسالی نبوده است؛ اما فقط کشتوکار و کشاورزی را از یک دشت حاصلخیز و باثبات در شرق اصفهان به منطقهای دیگر از استان که زمینهای سنگلاخی دارد، در غرب استان بردهایم.
تحقق انتقال آب دریای عمان به اصفهان تا دو سال آینده
سیدفرهاد قادریان، رئیس قرارگاه آب استان اصفهان: پروژه انتقال آب از دریای عمان و خلیجفارس با جدیت در حال پیگیری است و در کمتر از دو سال آینده وصول این آب محقق خواهد شد. امروز مدیریت استان با همراهی اعضای شورای اسلامی شهر، نمایندگان مجلس و متولیان امر، مجدانه در حال پیگیری رفع مشکلات آب استان هستند. باید از همافزایی استان در موضوع آب تقدیر کرد. امروز گزینه بسیار قابلقبولی در امر تولید و تأمین آب در دستورکار مدیریت استان است و بر این اساس مقدمات اولیه انتقال آب از دریای عمان با دستور و موافقت مسئولان کشوری انجام شده است. این طرح مزایایی دارد. انتقال آب از سرچشمه بهصورت مستقیم به اصفهان انجام میشود؛ اما پروژههایی چون بهشتآباد، کوهرنگ و خرسان از ادامه مصرف آب دیگر استانهاست. پروژه جدید انتقال آب یک منبع آبی جدید است که به فلات مرکزی اضافه میشود و با احتساب ضریب چرخش و بازچرخانی، حدود ۲,۵ برابر ضریب خواهد داشت. پروژه انتقال آب از دریای عمان، یک آبگیر مستقل، پایدار و توسعهپذیر با آب مرغوبتر را نسبت به خلیجفارس در اختیار استان اصفهان قرار میدهد. رفع مشکل آب اصفهان پاسخ تکگزینهای ندارد و از هر جایی که امکان تأمین و انتقال فراهم باشد، باید پیگیری شود. تأمین انتقال آب از دریا به فلات مرکزی از پروژههای راهبردی و موردتأکید همراه با پیگیری ویژه از سوی رهبر معظم انقلاب است.
کسری آب زایندهرود بین سه بخش کشاورزی، صنعت و شرب تقسیم شود
قدرتالله هاشمی، عضو شورای اسلامی شهرستان هرند: مشکلات متعدد ناشی از کمبود آب زایندهرود را بهخوبی درک کردهایم؛ اما باید به دنبال یافتن راهکاری مناسب و عاجل برای آن باشیم. پیشنهاد این است که کسری موجودی آب زایندهرود باید بین سه بخش کشاورزی، صنعت و شرب به یک میزان تقسیم شود.
روستاهای چادگان از نعمت آب شرب محروم هستند
مجتبی کرمی، رئیس شورای اسلامی شهرستان چادگان: این شهرستان در سرچشمه و در کنار سد زایندهرود قرار دارد؛ اما روستاهای آن تشنه است و حتی از نعمت آب شرب نیز برخوردار نیست. در سالهای گذشته توازنی بین افزایش جمعیت و توسعه کشاورزی و صنعت در استان و منابع آبی وجود نداشته و این باعث بروز مشکلات امروز شده است.
برخورد قانونی با متخلفان حقیقی و حقوقی در مسیر زایندهرود
سیدامین موسوی، رئیس شورای اسلامی شهرستان مبارکه: کشاورزان این منطقه از نبود کشت محصول به دلیل تخصیصنیافتن آب، خسارات زیادی را متحمل شدهاند. اگر قرار است آبی به کشاورزان اختصاص نیابد، شرکت آبمنطقهای باید اطلاعرسانی صحیح و جامعی در سطح شهرستان داشته باشد. برخورد قانونی و قضایی با متخلفان حقیقی و حقوقی در مسیر زایندهرود و التزام همه به اجرای قانون تنهاراهکار رفع مشکلات آب است.
سایه خشکسالی بر آسمان استان اصفهان افزونتر شده است
فاطمه محمدی، رئیس شورای اسلامی شهرستان فلاورجان: سایه خشکسالی بر آسمان استان اصفهان افزونتر شده و این حاصل بیتدبیری مدیران گذشته است. استان اصفهان نقش و سهم خود را درزمینه صنعت کشور ایفا کرده است و بارگذاریهای جدید صنعتی در این استان نباید به هیچ بهانهای رقم بخورد.وحید پارسافر، رئیس شورای اسلامی شهرستان فریدونشهر: امروز مردم فریدونشهر در کنار چشمه، اما تشنه هستند. باید تدابیر و پاسخی ویژه برای کشاورزان این منطقه داشت که نمیتوانند از آبی که از شهر خود میگذرد، بهره ببرند.قربانعلی مؤمنی، از شورای اسلامی شهر نجفآباد: امروز بحران آب در این شهر بهاندازهای است که حتی در آب شرب مردم نیز با مشکلات عدیدهای مواجه هستیم. علی سلیمیان، رئیس شورای اسلامی زرینشهر: جهاد کشاورزی باید ورود جدی درزمینه ارائه الگوی کشت مناسب با اقلیم به کشاورزان داشته باشد که تاکنون این مهم اتفاق نیفتاده است.محمدرضا محمدی، عضو شورای اسلامی شهرستان داران: به علت بحران آبهای زیرزمینی امروز با پدیده فرونشست در ۴۰۰ واحد مسکونی شهرستان دامنه مواجه هستیم.سعید حیدرزاده، رئیس شورای اسلامی شهرستان ورزنه: مشکل اصلی حوضه زایندهرود در وزارت نیرو است. امروز بر اساس اسناد و مدارک، شاهد هرزرفتن آب تصفیهشده و گوارای زایندهرود در دیگر استانها هستیم؛ این در حالی است که در استان اصفهان کشاورزان تشنه هستند.
