طنز مقاوم

بامداد شب گذشته بود که رژیم اسرائیل حملاتی به خاک «جمهوری اسلامی ایران» داشت. از همان دقایق اولیه خبرها و گمانه‌زنی‌ها درباره شدت و خسارات واردشده، منتشر شد.

تاریخ انتشار: 12:36 - یکشنبه 6 آبان 1403
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه
طنز مقاوم

به گزارش اصفهان زیبا؛ بامداد شب گذشته بود که رژیم اسرائیل حملاتی به خاک «جمهوری اسلامی ایران» داشت. از همان دقایق اولیه خبرها و گمانه‌زنی‌ها درباره شدت و خسارات واردشده، منتشر شد. اما علاوه بر سایت‌ها و کانال‌های خبری، تنور طنازی شهروندان هم داغ شد و در بسترهای مختلف مجازی، جُک‌هایی من‌باب تمسخر شدت حمله این رژیم دست‌به‌دست چرخید. درمقابل این واکنش، در ساعات اولیه روز، گروهی دیگر، کم‌انگاشتن شدت حمله به خاک کشور توسط رژیم اسرائیل را تقبیح کردند و بر جنبه امنیتی و روانی آن تأکید کردند.

در میان تقابل شکل‌گرفته، نکته‌ای که باید به آن دقت کنیم معنایی است که پشت این طنزپردازی ایرانیان نهفته است. به‌طورمعمول شهروندان ایرانی نخستین واکنشی که در بحران‌ها از خود نشان می‌دهند، طنز است؛ اما چرا؟

یک نگاه این است که بگوییم جامعه ایرانی زمانی که هیچ مکانیزم دفاعی در مقابل فشارهای واردشده ندارد، به‌وسیله فکاهی و طنز شدت فشار روانی مسئله را کم می‌کند؛ یعنی ترجیح می‌دهد دست‌کم به موضوع بخندد.

نگاه دیگر، جنبه فرهنگی این کنش جمعی را در نظر می‌گیرد؛ یعنی به یاد می‌آورد که «ایران» با تاریخی ۲۵۰۰ساله، بارها با هجمه‌های مختلف دشمنانش مواجه شده و حتی در زمان‌هایی «ایران» به معنی کشوری مستقل به‌طور کامل موجودیتش زیر سؤال رفته است؛ بااین‌حال در مواجهه با چنین موقعیت‌هایی نه‌تنها توانسته موجودیتش را احیا کند؛ بلکه گروه متخاصم را هم درون خود هضم کرده است. بر این اساس شهروند ایرانی آن کسی نیست که بگوییم 40 سال است طعم جنگ را نچشیده و هیچ‌گونه آمادگی درمقابل تحولات اخیر ندارد؛ بلکه برعکس، مردم این سرزمین از هویتی فرهنگی برخوردارند که اگرچه در زمان‌هایی به‌ظاهر از مقاومت فیزیکی دور شده باشند؛ ولی روحیه تاب‌آوری و مقاومت از ویژگی‌های ذاتی‌شان است. با این حساب طنزپردازی ایرانیان دست‌کم در وهله اول نشان از نوع روحیه دفاعی‌شان دارد؛ اما بی‌شک لازم است جنبه حماسی و وطن خواهانه آن نیز تقویت شود و این انرژی صرفا در چنین قالبی بروز پیدا نکند.