زاینده رود
سایه شوم خشکی رود بر سر نصفجهان
شاید نتوان اولویتبندی دقیق و منصفانهای میان معضلهایی که در یک دهه اخیر گریبان شهر اصفهان را گرفتهاند، اعمال کرد و مثلا گفت بحران آب، نخستین و آلودگی هوا، دومین معضل اصفهان است و سایر مشکلات در ردههای بعدی قرار دارند؛ اما بیشک به اذعان بسیاری از کارشناسان و متخصصان، در حال حاضر خشکی رودخانه زایندهرود اصلیترین و بزرگترین معضلی است که سایه شومش را بر سر استان اصفهان انداخته و این پهنه کویری را ساعتبهساعت به ورطه بحران و خطر نزدیکتر میکند. خطری که حالا تهدیدی برای مهاجرت گسترده طبقه خلاق و بافت بومی شهر اصفهان قلمداد میشود و معضل حاشیهنشینی و مهاجرتهای بیرویه و بیثمر به اصفهان را دوچندان میسازد.
حکمرانی ازهمگسیخته آب، زایندهرود را خشکاند
نشست تخصصی «احیای زایندهرود، راهکارها و چالشها» با حضور استادان دانشگاه، متخصصان، نمایندگان صنایع، نمایندگان مجلس و مسئولان به میزبانی دانشگاه پیام نور استان برگزار شد. در این نشست طولانی که ظهر تا عصر شنبه، 27 آذر 1400 برقرار بود، به مسائلی مانند احیای زایندهرود و بررسی راهکارهای عملیاتی حل مسائل این حوضه آبی، مسئلهشناسی حکمرانی آب در حوضه زایندهرود، اثرات زیستمحیطی برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی، احیای رودخانه زایندهرود، واکاوی راهکارهای بهبود هماهنگـی بینبخشی و بینمنطقهای، روند تغییرات خشکسالی در حوضه زایندهرود، ارزش اقتصادی رودخانه زایندهرود و تالاب گاوخونی پرداخته شد، به امید آنکه خشکی دشت اصفهان به مسئلهای ملی مبدل شود؛ در غیر این صورت، باید شاهد مهاجرتهای گسترده و نابودی اصفهان در سالهای آتی باشیم.
تبعات خشکی رود
بــررســی مـعضــلهــای فعلی شهر اصفهان درزمینه آب، آلودگی هوا، ترافیک، حــمــلونــقــل عــمــومــی و… مــوضـوع بیستودومین جلسه علنی ششمین شورای اسلامی شهر اصفهان در روز گذشته بود. در این جلسه، عباس مقتدایی، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، به ارائه گزارشی درباره دستاوردهای مطالعاتی نمایندگان مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی در حوزههای مختلف پرداخت و از اعضای شورای ششم خواست تا در خصوص حل برخی از معضلهای فعلی کمکرسان نمایندگان مجلس و سایر نــهــادهــا باشند.
زایندهرود فقط یک رودخانه نیست
ویا همین دیروز بود که زایندهرود خروشان جاری بود و صدای خندههای مردان، زنان و کودکان اصفهانی در کنار آن شنیده میشد. چه صفایی داشتیم… قایقهایی که بهسان قو روی رودخانه این سو و آن سو میرفتند، دستفروشی که کنار رود بلال می فروخت، آنسوتر بساط کاهو و سکنجبین برپا بود و سویی دیگر لبوهای داغ و قرمز و باقلاهای گرم و تازه … یکی دوربین به دست داشت و خندهها را ثبت میکرد، دیگری بر بوم نقاشی خود صفای زایندهرود را میکشید و البته که در این میان برای شنیدن آوازهای سنتی نیازی به گوشتیزکردن نبود، آنچه بود عیان بود، درست مانند زلالی رودخانه و همگی اینها وقتی بودند که زایندهرود هم بود.
طغیان رود مرده!
یکی از روزنامههای محلی اصفهان در خبری به تاریخ بیستم جمادیالاخر 1301 ه. ق آورده است: «در روز پنجشنبه بیستِ شهرِ (ماه) جمادیالاخر که جمعیت زیادی از رجال و نساء به تماشای سیلاب در بالای پلهای رودخانه ازدحام نموده بودند، یک زنی که طفل شیرخوارهای در بغل داشته، در یکی از غرفات بالای پلها رفته و نشسته، طفل خود را در دامن خود گذاشته، در حین آنکه سرگرم تماشا بوده از محـافظت طفل غفلت میکند.
بارانگردی در رکاب تاریخ
حالا که چـشـم اصـفــهـانـیهـا بـه جمال باران پاییزی در برج عقرب روشن شده، گشتوگذار در میان صفحات خیسخورده تاریخ و مرور روزهای بارانی شهر در قدیم خالی از لطف نیست. باران برای شهری که نماد تاریخیاش (زایچه برج قوس) نبرد ابدی خشکسالی و حاصلخیزی است، همیشه یک اتفاق محسوب میشده است؛ اتفاقی که میتوانسته شیرین و خاطرهانگیز باشد یا در برخی موارد به یک فاجعه تبدیل شود.
همه قربانیان زایندهرود!
زایندهرود همانند بیماری رو به احتضار است و شاید در حال کشیدن نفسهای آخر. این موضوع را بهتازگی محمد شفائی، مسئول روابط عمومی شرکت آب منطقهای اصفهان، در گفتوگو با رسانهها بیان کرده و از خالیبودن 88درصدی ذخیره این سد سخن به میان آورده: «این سد قوسیشکل با حجم کنونی ۱۷۹ میلیون مترمکعب وارد مرحله بحرانی شده است.» این درحالی است که حجم سد زایندهرود در استان اصفهان یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون مترمکعب است و حالا تنها ۱۲درصد از این سد آب دارد؛ وضعیتی که آژیر بحران را در این استان به صدا درآورده است.
زمین اصفهان در حال بلعیده شدن است
«فرونشست»؛ پدیدهای مخاطرهآمیز و در حال پیشروی در دشتهای اصفهان است که این روزها هشدار و اخطار در رابطه با آن بیشتر از هر زمان دیگری فزونی گرفته و به محلی برای بحث، چه در استان و چه در کشور، بدل شده است. این پدیده که محصول مرگ آبخوانهاست در سالهای اخیر شرایطی بحرانی را برای اصفهان بهوجود آورده است؛ بهطوری که فرونشست در حال حاضر به مرکز شهر رسیده و زیرساختهای شهری و سازههای مهمی همچون پل خواجو و میدان نقش جهان را تحت تأثیر قرار داده است. به گزارش «اصفهانزیبا» از 35 دشت و محدوده مطالعاتی در استان اصفهان، 27 دشت، ممنوعه اعلام شدند که از بین آنها 10 دشت، ممنوعه بحرانی هستند.
حل مشکلات اصفهان مجمع میخواهد
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان با ابراز آمادگی همکاری همهجانبه شورای اسلامی شهر با سایر ارگانها برای رفع مشکلات، پیشنهاد داد که مجمع ویژهای برای گفتوگو و ارائه راهبردهای کلان و با حضور استاندار، نمایندگان در مجلس و شورای شهر، شهردار و نماینده ولیفقیه تشکیل شده و سایر مسئولان نیز به فراخور موضوعهای مختلف در قالب کارگروه به این مجمع افزوده شوند.
ردپای خشکی رود بر تن درختان خزانزده
قدمزدن روی بــرگهــای زرد و خشکیده، حس دلپذیری است؛ اما نه در فصل تــابــستــان. انتظاری که از درختان در فصل تابستان داریم، سایهای گسترده و خنک است تا زیر چتر سبز و خنک آنها اندکی دور از دود و گرما، آرامش بگیریم. حالا اما چند سالی است که تابستانهای شهر اصفهان بوی پاییز میدهد. کافی است سری به بوستانهای حاشیه زایندهرود، بهخصوص اطراف بیشه ناژوان، بزنیم. چشــمانــداز اینجا بهگونهای است که میتوان خود را در روزهای ابتدایی مهرماه تصور کرد؛ اما اشتباه نکنیم، هنوز در میانه تابستانیم. مشاهدههای میدانی نشان میدهد از نیمه دوم تیرماه سال جاری زردشدن برگ درختان در برخی بوستانهای شهر اصفهان آغاز شد؛ واقعه نگرانکنندهای که در ســالهــای قبــل هم اتــفــاق افتاده بود، اما امسال پررنگتر ظاهر شد و علاوه بر نگرانی دوستداران محیطزیست، حیرت شهروندان را هم برانگیخت.
مرگ خاموش فرزندان زندهرود
فاتحه میراثــــــی مولد، کهنســــال و تمدنساز را بخوانید؛ به وقت اضافه رسیدهایم و اگر زودتر دست به کار حل مشکل نشویم، کارش و کارمان تمام است! هم «زایندهرود» به عنوان میراث طبیعی ملی ایران و هم بناهای تاریخی مهمی که بر این کالبد ساختهشدهاند و هر کدام از منظر کاربری و معماری منحصر به فرد هستند، همه در معرض نابودی کامل قرار گرفتهاند.
شرکت پیام اصفهان زیبا
آرشیو کامل روزنامه
