مسجد جامع اردستان، ۸۹۰ ساله است و این بنا، اولین مسجد دوطبقه و دومین مسجد چهار ایوانه جهان اسلام محسوب میشود.
روزهای تاسوعا و عاشورا خیابانهای منتهی به این خانه (حسینیه کوچک) بسته میشوند. هیئتهای مختلف از مسیرهای منتهی به طالقانی خودشان را به خانه حاجزرگرباشی میرسانند تا در سنت عزاداری این خانه شریک باشند. زنان حضور پررنگی در این مراسم دارند و رسم نذریاش هم ویژه است؛ نذر میکنند و استکان و نعلبکی را با خود میبرند. سال بعد، وقتی به حاجتشان رسیدند استکان و نعلبکی نو میخرند و به روضه میآورند. حالا البته وقتی از یکی از متولیان درباره این نذر میپرسیم، میگوید: «حتما نباید استکان و نعلبکی بیارید! قوری، قند، چای… هر چیزی میتوانید نذر کنید. توی زیرزمین این خونه تا سقفش پر از استکان و نعلبکی شده.» روضهاش در پانزده روز ابتدای هر محرم برگزار میشود؛ از 6 صبح تا 11 ظهر. البته خیلی وقتها تا پیش از یک ساعت بعد، هم مردم حضور دارند.
چرا رسانهایترین وزیر میراث اینهمه طی مدت کوتاه فعالیتش، اشتباه رسانهای داشته است؟ آنهم اشتباههایی که منبع انتشارشان تیم رسانهای وزارتخانه بوده است.
روایت عشق در اشعار حافظ بود که باعث شد گونتر اوکر، هنرمند شهیر آلمانی، چنان دلداده این شاعر پارسی شود که مجموعهای از آثار ارزشمند چاپ دستی را ملهم از منتخب این اشعار خلق و با عنوان کرنش به حافظ (Homage to Hafez) نامگذاری کند. برای این مجموعه، یک تور نمایشگاهی هم تعریف شد که مقصد سومش موزه هنرهای معاصر اصفهان بود و حالا این روزها به مقصد شانزدهم، مقر اصلی یونسکو در پاریس، رسیده و میزبان علاقهمندان هنر معاصر اروپا و میراث ادبیات کهن ایران است.
«تار» نام دریاچهای در منطقه دماوند تهران است و «طار» نام روستای جذاب، اما بکری در منطقه نطنز اصفهان؛ من سفر به مقصد تار را سالها پیش طی یک تور دوروزه از مبدأ تهران، تجربه کردم و تازه همین هفته متوجه شدم که روستایی به نام طار در فاصله یکساعتی اصفهان وجود دارد که هوای بسیار خنک، بافت معماری جذاب، موزهروستایی حیرتانگیز و اقامتگاه بومگردی منحصربهفردش ارزش سفرکردن دارد. در گزارش پیش رو، سعی کردهام همراه با روایت تجربهام از حضور در این روستا، راهنمایی برای سفر به طار ارائه بدهم و توصیهام این است که برای فرار از گرما و آلودگی هوای شدید این روزهای اصفهان، سفر یکی دو روزه به طار را تجربه و از غذاهای محلی خوشمزه و جاذبههای طبیعی و معماری این روستای بکر لذت ببرید.
تمام شهر را آذین بستیم. قدم به قدم تابلو زدیم: «به سمت مسجد جامع اصفهان (میراث جهانی بشر)». ده روز تمام از 7 صبح تا 12 شب، دستهدسته شهروندان اصفهان و گردشگران ایرانی و خارجی به دیدن مسجد جامع اصفهان آمدند و راهنمایان گردشگری مستقر به ده زبان زنده دنیا برای هر گروه دهنفره گردشگران، جذابیتهای این بنا را روایت کردند. تصمیمگیران آب دستشان بود، زمین گذاشتند و گفتند که ورود موتورسیکلتها به مسجد جامع ممنوع است و پنجاه چشمه سرویس بهداشتی در سه محوطه میدان امام علی (ع) و محلههای اطراف برای استفاده شهروندان و گردشگران ساختند تا دیگر کسی فقط به خاطر این موضوع وارد مسجد نشود و دیگر بوی تعفنی از دستشوییهای مسجد به مشام نرسد! هیچ صدای گوشخراش بلندگویی در فضای مسجد نپیچید؛ به جایش سه نوبت در روز مکبرهای خوشصوت، اذان زنده گفتند. کالبد گرانقدر این بنای 1100 ساله آب و جارو شد و شلختگیهایش را زدودند. خجالت میکشم بگویم میتوانستیم همه این کارها را انجام دهیم، توان و امکاناتش را هم داریم؛ اما هیچکدام را انجام ندادیم و مهمترین میراث اصفهان، کالبد ارجمندی که میراث جهانی بشر است، در سکوت و غربت، دهمین سالگرد جهانیشدنش را جشن گرفت. فقط چند ده میراثدوستِ اهلدل از جمله معاون میراث فرهنگی استان اصفهان، صبح دهم تیرماه را به حضور در «تور شاهکارنمایی مسجد جامع عتیق اصفهان» و گفتوگو درباره برخی از شاهکارهای این بنا گذراندند. در متن پیش رو، روایتی از این روز و گفتوگو با عبدالرضا کارگر (سرپرست مسجد جامع اصفهان) و لیلا میرقدر (پژوهشگر حوزه موزه و گردشگری و استاد مدعو دانشگاه هنر اصفهان) را بخوانید.