به گزارش اصفهان زیبا؛ میثم نیلی، هنرمند نقاش و نگارگر، این روزها بخش بسیاری از وقت و انرژی خود را صرف آموزش این هنر به نوجوانان و نسل جدید میکند. او همواره با این نسل در ارتباط بوده و با چالشهای آموزش به آنها نیز آشنایی کامل دارد.
نگارگری ایرانی بهنوعی نقاشی ظریف ایرانی گفته میشود که در گذشته بیشتر برای کتابآرایی ادبی و علمی ساخته میشد. نگارگری ایرانی در بنیاد فلسفی و زیباشناختی با مینیاتورهای چین و ژاپن و از نگاه فنی با مینیاتورهای اروپا تفاوت دارد و تنها از دید اندازه و کوچکی با آنها یکی است.میثم نیلی، هنرمند نقاش و نگارگر اصفهانی، به «اصفهانزیبا» میگوید: «همیشه باید مدارس زمینه را برای ارتباط میان نسل جدید دانشآموزان و هنرهای اصیل فراهم کنند؛ یعنی زمانی برای ایجاد کلاس تخصصی هنر اختصاص دهند؛ همچنین امکانات اولیه سختافزاری (کارگاه هنر) و آشنایی پایه با هنرهای اصیل را ایجاد کنند.»
او توضیح میدهد: «متأسفانه بدون وجود این بستر در بسیاری از مراکز آموزشی، تعداد زیادی از دانشآموزان اصلا با این هنرها روبهرو نمیشوند. مدارس، برند و استادان متخصص نقش اصلی در جذاب و عمیقکردن هنر برای نسل جدید دارند؛ در عمل مدرسه این فرصت را میدهد و استاد متخصص نیز انگیزه و مهارت را میسازد و بهترین نتیجه هنگامی است که همکاری بین مدرسه و استاد وجود داشته باشد.»
معلم یک پل فرهنگی است
میثم نیلی میگوید: «انتخاب آموزش نقاشی و نگارگری برای نوجوانها، به این دلیل است که میتواند اثرگذاری عمیق و ماندگار داشته باشد؛ چراکه هنر دقیقا همانجایی است که شخصیت، احساسات و نگاه نسل جدید شکل میگیرد. در هنرهای کلاسیک ایرانی، دانش فقط مهارت نیست، بلکه یک هویت فرهنگی است و نوجوانها معمولا از طریق هنر، زنجیره ارتباطی با ریشههای خود را پیدا میکنند؛ این کار معلم را به یک پُل فرهنگی تبدیل میکند. فکر میکنم نسل نوجوان به دنبال معناست. نوجوان امروز فقط بهدنبال یادگیری مهارت نیست؛ بلکه بهدنبال هویت، جایگاه و بیان احساساتش است. هنر بهترین زبان برای این کار است.»
او ادامه میدهد: «یک معلم هنری خوب میتواند مسیر فکری یک نوجوان را تغییر دهد، دید او را باز کند، خلاقیتش را فعال کند و حتی او را از بحرانهای روحی عبور دهد؛ این نقش کوچک نیست و همانند یک چراغ راه عمل میکند. برای مثال میتوانیم هنگام آموزش قلمگیری، درباره فلسفه خط صحبت کنیم و هنگام آموزش رنگآمیزی، داستان رنگها در نگارگری ایرانی را بازگو کنیم.»
این هنرمند بیان میکند: «نوجوانها از چراها بیشتر از چگونهها یاد میگیرند و چه خوب که بستر آن را در یک فضای آرام، بدون قضاوت، با موسیقی ملایم و آزادی انتخاب فراهم کنیم. گاهی هنرجو برای هنر نمیآید، بلکه برای فرار از فشار مدرسه، خانواده یا جامعه میآید؛ شاید بهترین جای امن یک آتلیه هنری باشد. نگارگری همچون معنویت روی بوم است و داستان همیشه بهتر از تئوری در ذهن میماند. باید در یک جمله بگویم که ما فقط مدرس نیستیم، بلکه آینده هنری و یا حتی بخشی از شخصیت یک نسل را شکل میدهیم.»
تجربه نقاشی و هنرهای تجسمی هوش فضایی نوجوان را تقویت میکند
نیلی اضافه میکند: «نوجوانی که با دنیای مجازی، اینترنت و هوش مصنوعی وقت خود را سپری میکند، بسیار دشوار است که با شوق و علاقه خوراک هنر را به او داد، اما بسیاری از خانواده با پیگیریها و وقتگذاری اختصاصی، سعی در بهتر شدن رؤیاها و آینده فرزندان خود دارند. نوجوانها در عمل کردن، بهتر خودشان را نشان میدهند و تجربه نقاشی، خط و هنرهای تجسمی هم دید واضحی از استعداد میدهد و هوش سهبعدی یا هوش فضایی را تقویت میکند. پس هرچه در نونهالی و نوجوانی پیگیرتر باشند و زودتر شروع کنند، استعداد آنها نیز سریعتر روشن میشود و در رفتار و پیشرفت آنها در کلاسهای آموزشی، میتوان نشانه واقعی توانایی را مشاهده کرد.»
او در خصوص ویژگیهای اساتید هنرهای سنتی برای ارتباط با هنرجویان نسل جدید مطرح میکند: «از کوزه همان برون تراود که در اوست. تخصص، صبوری و انعطاف، نظم و انضباط، سختکوشی، هوش دیداری در جزییات و رویکرد معنوی اساتید در روش آموزش، الگوی بارز یک استاد است که همانا الگوپذیری در نونهالان و نوجوانان نیز خواهد بود. البته آشنایی با زبان و علایق نسل جدید، استفاده از تکنولوژی در کنار روشهای سنتی، توانایی الهامبخشی و ایجاد انگیزه، آزاد گذاشتن خلاقیت هنرجو، نهفقط تکرار سنتها بلکه ارتباط دوستانه و محترمانه و ارائه بازخورد سریع و واضح همگی المانهایی هستند که روابط بین استاد و شاگرد را رقم میزند.»
باید از تکنیکهای جدید در هنر استفاده کنیم
نیلی تصریح میکند: «بچهها همواره همان کاری را انجام میدهند که در خانواده خود مشاهده میکنند. اگر خانواده کمی باذوق، سلیقه و احساس حتی در موارد پیرامون خود عمل کند، صبر را به بچهها هدیه میدهد که ابزار اولیه در هنر است، اما با ابزارهای کمکآموزشی و استفاده از ویدئو، انیمیشن، دیجیتالآرت و نرمافزارها در کنار تکنیکهای سنتی، میتوانیم در آموزش رنگ و لعاب خاصی را به هنرهای سنتی بدهیم. نمونههای الهامبخش آثار هنرمندان جوانِ موفق در این رشتهها را حتی در نشان دادن کاربردها در طراحی، گرافیک، پاپآرت، صنایعدستی، nft و… هم میتوان مشاهده کرد.»
نسل جدید موفقیت سریع میخواهد
این هنرمند در ارتباط با جدال سنت و مدرنیته در هنر خاطرنشان میکند: «برای ترغیب نسل جدید به هنرهای سنتی، چند نکته کلیدی وجود دارد: همیشه و تا آخرالزمان جنگ بین تجدد و سنتگرا بوده و هست، اما “جهان چون زلف و خط و خال و ابروست / که هر چیز بهجای خویش نیکوست”. ترکیب سنت و مدرن در جای خود در تعالی این هنر آسمانی نقش بسزایی دارد.»
نیلی بیان میکند: «هنگامیکه نوجوان میبیند که نگارگری یا تذهیب فقط قدیمی نیست و میتوان آن را با ویدئو، انیمیشن، طراحی دیجیتال، پوستر، گیمآرت یا حتی جلد کتابهای امروزی ترکیب کرد، جذابیتش چند برابر میشود و این پیوند باعث میشود هنر سنتی برای او کاربردی و معاصر به نظر برسد. همواره نسل جدید نتیجه سریع میخواهد. کارگاههای کوتاه عملی (ورکشاپ هنر)، ساخت یک طرح ساده هنری، یا نوشتن نام خودشان با یک ترکیببندی کوچک، احساس موفقیت فوری به آنها داده و اشتیاق و انگیزه ایجاد میکند.»
درآمد برای نسل جدید، هنر را جذاب میکند
این هنرمند ادامه میدهد: «نمایش الگوهای موفق در رزومه اساتید و دیدن هنرمندان جوانِ موفق در این حوزه (در اینستاگرام، گالریها، مسابقات، افتخارات) نیز نشان میدهد که این هنرها فقط متعلق به گذشته نیست. وقتی نوجوان ببیند همسنهای او با نگارگری یا خط، درآمد و مخاطب دارند، مسیر برای او جذابتر میشود. همیشه هویت و معنا به نسل جدید نشان میدهد که کدام فرهنگ و تمدن همواره در صدر دنیا بوده و اگر بفهمند که این هنرها بخشی از هویت، فرهنگ، اساطیر و داستانهای ما هستند، ارتباط عمیقتری با آن برقرار میکنند و هنگامیکه آثارشان در یک مکان به استیکر، کارتپستال، پوستر اتاق، جلد دفتر، کاور موبایل یا دیجیتالآرت تبدیل شود، هنر نیز برایشان زنده و قابلاستفاده میشود.»
چالش اصلی در آموزش هنر کمحوصلگی هنرجوست
او در خصوص چالشهای آموزش به نسل جدید میگوید: «چالشهای آموزش نسل جدید با نسلهای گذشته تفاوتهای واضحی دارد. در دنیایی که فرد فقط با یک جستجوی چندثانیهای به نتیجه دلخواه میرسد، دیگر صبر و حوصله برای آنها قابلهضم نیست. بنابراین حوصله کم و انتظار نتیجه سریع، چالش بزرگی برای آموزش هنرهای اصیل ایرانی است. نسل امروز با محتوای کوتاه و فوری بزرگشده است. بنابراین تمرکز طولانی و کارهای زمانبرِ هنری، برای آنها دشوارتر است.»
رقابت با دنیای دیجیتال و موبایل
نیلی بیان میکنند: «سرگرمیهای پرزرقوبرق دیجیتال، توجه نسل جدید را از فعالیتهای عمیقتر مانند نقاشی و نگارگری دور میکند. اگر آموزش خیلی سنتی یا خشک باشد، آنها بهسرعت دلزده میشوند و دوست دارند سبک خودشان را وارد کار کنند.»
این نقاش ادامه میدهد: «نوجوان امروز میپرسد این به چه درد من میخورد؟ اگر هنر سنتی کاربردهای امروزی نداشته باشد، نسل جدید با آن ارتباط برقرار نمیکند. همچنین نسل جدید بسیار به احترام، مشارکت و لحن دوستانه حساس است و روشهای معلم محور قدیمی برایشان جذاب نیست. نسل قدیم بر پایه صبر و تمرین طولانی فعالیتهای خود را پیش میبرد و هنر سنتی با تمرین مداوم رشد میکرد. »
او اذعان میکند: «نسلهای گذشته این روند را طبیعی میدانستند و شاهکارهایی خلق میشد که امروزه در موزها شاهد آن هستیم؛ اما نسل جدید طالب نتیجه سریع و تنوع است. امروز نوجوانان میخواهند سریع پیشرفت کنند و احترام به ساختارهای سنتی بسیار کمرنگتر شده و دستورات معلم، نظم و انضباط شخصی و جمعی، چارچوبها و قواعد کمتر پذیرفته شده است.»
استاد میثم نیلی فوق العاده هستند .