نقش کارورها در مدیریت مصرف انرژی

به گزارش اصفهان زیبا؛ طی سال‌های اخیر، ناترازی انرژی به یک چالش جدی در مسیر توسعه کشور تبدیل شده است. ناترازی در مفهوم خودش به تفاوت بین عرضه و مصرف انرژی اطلاق می‌شود.

هر اندازه این تفاوت بیشتر شود، ناترازی انرژی هم‌افزایش می‌یابد.کشور ما دومین ذخایر گاز و رتبه سوم تولید گاز در جهان را به خود اختصاص داده است. وضعیت تولید گاز، مناسب است؛ ولی رتبه چهارم در مصرف گاز نشان می‌دهد، افزایش بی‌رویه مصرف، نگران‌کننده است.

آنچه باعث عدم ناترازی می‌شود، عدم تناسب رشد مصرف با جایگاه نامناسب تولید به شمار می‌رود. در سال‌های گذشته، با رفع ناترازی، برعهده تولیدکنندگان انرژی گذاشته شد و این در حالی است که در حوزه مصرف، به اقدامات الگوی مصرف کمتر توجه شده و این باعث شده است تا حوزه‌های مصرف، مانند کشاورزی و ساختمان کمتر موردتوجه قرار گیرند. سازمان‌های مربوطه هم موضوع مدیریت مصرف انرژی را در حوزه خودشان کمتر موردتوجه قرار داده‌اند.

عدم تنوع در سبد مصرف انرژی، تهدیدزاست

بیش از ۷۵ درصد سبد مصرف انرژی مربوط به گاز هست. همین عدم تنوع در سبد مصرف انرژی، تهدیدزاست.
اگر وضعیت تولید و مصرف انرژی را بررسی کنیم، تولید انرژی در کشور ۹ میلیون بشکه معادل نفت خام، مصرف انرژی ۵ میلیون بشکه معادل نفت خام، صادرات انرژی ۲ میلیون بشکه معادل نفت خام است و حدود ۲ میلیون بشکه معادل نفت خام نیز در کشور هدر می‌رود.

طبق برنامه هفتم توسعه در طول برنامه 

اگر وضعیت کشور را در تولید و مصرف گاز مرور کنیم، متوجه می شویم که در کشور ما در فصل سرد سال 1404 بعضا 80 درصد مصرف گاز در بخش خانگی، اداری، تجاری و صنایع غیرعمده بوده است. وقتی مصرف گاز دراین بخش ها افزایش یابد، محدودیت های مصرف گاز در بخش نیروگاهی و صنعتی ایجاد می شود و این باعث چالش های اقتصادی برای بخش صنعت می شود.

در استان اصفهان حدود ۷۰ درصد گاز در متوسط سال در بخش صنعت و نیروگاهی مصرف می‌شود که در فصل تابستان بیشتر و در فصل زمستان کمتر است. همچنین بالای ۷۰ درصد گاز در بخش صنعتی و نیروگاهی مصرف می‌شود.

در نیمه دوم سال، مصرف اداری، خانگی و تجاری افزایش می‌یابد. برای اینکه توازن تولید و مصرف به هم نخورد و شبکه دچار افت فشار گاز نشود، بخشی از صنایع باید سوخت‌های جایگزین استفاده کنند. درحال حاضر طرح‌های مختلف برای بهینه‌سازی مصرف انرژی مطرح شده است.

مصوبات شورای اقتصاد یکی از این طرح‌هاست. در زمینه بهینه‌سازی موتورخانه‌ها در استان اصفهان اقدامات خوبی صورت گرفته است. طرح جایگزینی بخاری‌های راندمان بالا نیز مطرح هست. به تعداد مشخصی، بخاری‌های راندمان بالا توزیع می‌شود و این در دست اقدام است.

طرح دیگر، مربوط به مصوبات انرژی و محیط‌زیست است. اگر مجموعه یا سرمایه‌گذاری، طرح‌های خود را در نهاد مربوطه بتواند مصوب کند و اقدامی انجام دهد میزان صرفه‌جویی محقق شده گاز را می‌تواند در قالب گواهی گاز دریافت کند برای مصرف خودش در زمان محدود یا برای پرداخت جرایم عرضه در بورس ارائه کند. هر حوزه‌ای که بتواند کاهش مصرف گاز داشته باشد، معادل کاهش را در بورس صرفه‌جویی می‌کند. این دوره، بازگشت سرمایه خوبی دارد.

عملکرد کارورها چگونه است؟

شرکت‌های کارور یکی دیگر از طرح‌هایی هستند که برای مصرف بهینه انرژی مطرح شده است.

شرکت‌های خرده‌فروش گاز، گاز را از شرکت‌های گاز استان تحویل گرفته و به مشترکان عرضه می‌کنند. قبلا برخی توزیع‌کنندگان حامل انرژی مانند جایگاه بنزین و سی‌ان‌جی، حامل انرژی را دریافت کرده و در ازای توزیع آن حق‌العمل دریافت می‌کنند. براین‌اساس هراندازه فروش بیشتر داشته باشند، حق‌العمل بیشتر دریافت می‌کنند. اگر مصرف، بهینه شود؛ چون حق‌العمل کاهش پیدا می‌کند انگیزه‌ای برای کاهش بهینه نیز مطرح نیست.

کارورها با تحویل گاز، توزیع آن و اقداماتی که برنامه‌ریزی می‌کنند از طریق راهکارهای فرهنگی و مدیریتی برای مصرف بهینه اقدام می‌کنند. به میزانی که مصرف گاز، بهینه می‌شود، گواهی گاز دریافت می‌شود و در بورس عرضه می‌شود.

فعالیت کارورها، خرده‌فروشی گاز طبیعی وبه دست آمدن سود از محل بهینه‌سازی است که برای طرفین سود خوبی دارد. شرکت‌های کارور برای راهکارهای مدیریتی و فرهنگ‌سازی می‌توانند به مشترکین ارائه دهند تا مصرف کاهش یابد. کارورها از محل کاهش مصرف گاز می‌توانند سود داشته باشند.

حاکمیت هم به دلیل اینکه کاهش مصرف گاز اتفاق افتاده است، گاز را از بخش‌های غیرمولد به مولد هدایت می‌کنند. جهت‌گیری درباره کارورها بسیار هوشمندانه است و کمک می‌کنند تا مصرف، بهینه شود و به بخش تولید، بازدهی بالا تخصیص یابد. در استان ۴ شرکت کارور، قرارداد امضا کردند و ۳ قرارداد در این زمینه منعقد کردیم. هر اندازه کارورها توسعه یابند مصرف گاز طبیعی در استان بهینه می‌شود.