شرق‌شناسی همچنان ادامه دارد!

سید نیما ذاکرعاملی، پژوهشگر تاریخ مقیم آلمان گفت: همچنان در مطالعات تاریخی دانشگاه‌های غربی، چهارچوب‌های شرق‌شناسانه وجود دارد.

تاریخ انتشار: 12:51 - چهارشنبه 30 اردیبهشت 1405
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه
شرق‌شناسی همچنان ادامه دارد!

به گزارش اصفهان زیبا؛ سید نیما ذاکرعاملی، پژوهشگر تاریخ مقیم آلمان گفت: همچنان در مطالعات تاریخی دانشگاه‌های غربی، چهارچوب‌های شرق‌شناسانه وجود دارد.

قسمت ششم از فصل دوم برنامه تلویزیونی رستا با موضوع «نگاه دانشگاه‌های اروپا به جنگ رمضان و ارتباط آن با شرق‌شناسی» جمعه گذشته روی آنتن شبکه اصفهان رفت.در ابتدای این برنامه، سیدنیما ذاکرعاملی، پژوهشگر دکتری تاریخ قرون وسطا مقیم آلمان، واکنش دانشگاه‌های آلمان به کشتار مردم غزه و همچنین تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را کمتر از انتظار توصیف کرد و دلیل آن را وجود ارعاب و سرکوب ساختاری در دانشگاه‌ها دانست.

ذاکرعاملی درباره انفعال استادان دانشگاه‌های غربی اضافه کرد: انفعال در استادان دانشگاه پررنگ‌تر است؛ چراکه در غرب رقابت برای به‌دست‌آوردن شغل، به‌خصوص در میان استادان علوم انسانی بسیار زیاد است و همین باعث می‌شود مراقبت برای حفظ آن بیشتر باشد.

این پژوهشگر تاریخ مقیم آلمان، دلیل اصلی فقدان کنشگری در بعضی از کشورهای اروپایی را سیاست‌زدوده‌شدن جوامع آنان و دورنگه‌داشته شدن از اطرافشان دانست و درباره آنچه تحرکات طرف‌داران پهلوی در خارج از کشور نامیده می‌شود، گفت: این افراد در میان طبقه نخبگان به صورت کلی، مقبولیت ندارند؛ خصوصا با دعوت برای حمله به کشور هیچ گاه به آنان اقبال نمی‌شود؛ چرا که همواره برای مردم تقدس سرزمینی، مهم بوده است.

در ادامه این برنامه، ذاکرعاملی با نگاهی به تاریخ شرق‌شناسی در قرون 12 تا 19 میلادی، به ریشه‌های استعماری این پدیده پرداخت و از ابعاد سیاسی آن گفت: در قرن 19 میلادی به‌مرور شرق‌شناسانی روی کار می‌آیند که در اصل، کارمندان وزارتخارجه بوده‌اند و درواقع نقش کامل سیاسی به‌عهده داشتند.

این اشخاص در عین مطالعه تاریخ و فرهنگ، به‌دنبال نفوذ در ساختارهای سیاسی بودند تا بتوانند اهدافشان را دنبال کنند؛به‌خصوص در ایران این موضوع اهمیت دارد؛ چون ایران جزو کشورهایی است که هیچ موقع به‌طور مستقیم مستعمره نبوده و این شرق‌شناسی یکی از سازوکارهایی بود که امکان شبه‌استعمارشدن را برای ایران فراهم می‌کرد.

این پژوهشگر در پاسخ به این پرسش که «آیا با پایان کار کنگره‌های شرق‌شناسی در قرن بیستم، همچنان چهارچوب‌های شرق‌شناسانه در مطالعات منطقه‌ای وجود دارد؟»، بیان کرد: برای پاسخ به این پرسش باید به این سؤال بپردازیم که چرا آن‌ها می‌خواستند تاریخ ما را بشناسند؟ درواقع نمی‌توان قبول کرد که آن‌ها فقط علاقه‌مند تاریخ بوده‌اند. اکنون نیز همین مسئله وجود دارد.

ذاکرعاملی با بیان مثالی درباره تمرکز مطالعات تاریخی دانشجویان غربی درباره بازتعریف مرزهای اروپا و اوکراین در 15سال گذشته گفت: علوم انسانی در غرب برای مطالعه زندگی بهتر نبوده و حسن‌نیت در کار نیست؛ بلکه دانشگاه هدایتگر مطالعات برای منویات اقتصادی و سیاسی است.

برنامه تلویزیونی رستا هر هفته جمعه‌ها از ساعت21 به‌صورت زنده از شبکه اصفهان پخش می‌شود.