به گزارش اصفهان زیبا؛ گریه نوزاد تنها راه ارتباطی او با دنیای اطراف است. بسیاری از والدین تصور میکنند هر بار گریه کودک، به معنی گرسنگی اوست. این تصور اشتباه میتواند روند تغذیه نوزاد را با مشکل روبهرو کند؛ زیرا کودک برای دلایل مختلف گریه میکند.
گاهی خستگی، نیاز به آغوش، گرما، سرما، خیس بودن پوشک یا دردهای گوارشی باعث بیقراری نوزاد میشود. پاسخ دادن به همه این نشانهها با شیر دادن، مادر را دچار خستگی جسمی میکند. از طرفی، تغذیه بیش از نیاز میتواند مشکلاتی مانند نفخ، کولیک و رفلاکس را افزایش دهد.
چگونه نشانههای گرسنگی نوزاد را بشناسیم؟
والدین با شناخت علائم گرسنگی میتوانند نیاز واقعی کودک را بهتر تشخیص دهند. حرکت دادن دهان، مکیدن دست، جستوجوی سینه و بیقراریهای اولیه از نشانههایی هستند که تمایل نوزاد به شیر خوردن را نشان میدهند.
رعایت وضعیت درست بدن کودک هنگام شیردهی اهمیت زیادی دارد. مادر باید نوزاد را در شرایط مناسبی در آغوش بگیرد تا کودک بتواند بهدرستی شیر بخورد. گرفتن آروغ پس از پایان تغذیه نیز به کاهش نفخ و دلدرد کمک میکند.
آموزش این مهارتها به والدین، کیفیت تغذیه نوزاد را بهتر میکند. چنین آموزشهایی همچنین مراجعههای غیرضروری به مراکز درمانی را کاهش میدهد.
شیر مادر؛ تغذیهای منحصربهفرد برای نوزاد
اما شیرخشک با وجود تنوع زیاد، نمیتواند تمام ویژگیهای شیر مادر را بازسازی کند. شیر مادر ترکیبی زنده و پویاست و با رشد کودک تغییر میکند. حتی ترکیبات آن در وعدههای مختلف شیردهی نیز متفاوت است.
سلولهای ایمنی و آنتیبادیهای موجود در شیر مادر، قدرت دفاعی بدن نوزاد را افزایش میدهند. این ترکیبات از کودک در برابر بسیاری از عفونتهای تنفسی و بیماریهای باکتریایی محافظت میکنند.
تأثیر شیر مادر بر سلامت آینده کودک
پژوهشهای علمی نشان میدهد تغذیه با شیر مادر میتواند سلامت کودک را در سالهای آینده تقویت کند. کودکانی که از شیر مادر استفاده میکنند، احتمال کمتری برای ابتلا به برخی بیماریهای غیرواگیر دارند.
این نوع تغذیه خطر ابتلا به چاقی، دیابت، فشار خون بالا، بیماریهای قلبی و برخی بیماریهای خودایمنی مانند اماس، لوپوس و بیماریهای روماتیسمی را کاهش میدهد.
تماس پوست با پوست مادر و نوزاد از نخستین لحظات تولد نیز اهمیت زیادی دارد. این ارتباط نزدیک، احساس امنیت را در کودک افزایش میدهد و پیوند عاطفی میان مادر و نوزاد را تقویت میکند.
شیر مادر فقط یک ماده غذایی نیست؛ بلکه در رشد جسمی و روانی کودک نقش مهمی دارد. برخی مطالعات نشان دادهاند کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند، در آینده تعادل روانی بهتری دارند و کمتر با برخی مشکلات خلقی مواجه میشوند.
دکتر «محسن رستگار»
رئیس گروه سلامت نوزادان و کودکان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز
