محمدمهدی کریمی، مدیر منطقه 14 شهرداری اصفهان، پاسخگوی ساکنان محله باطان است

سامان‌دهی بافت فرسوده

محله باطان در استان اصفهان و در محدوده‌ شمال شرقی شهر اصفهان واقع شده است. این محله از شمال با خیابان عاشق اصفهانی، از شرق با میدان عاشق اصفهانی، از جنوب با بلوار لاله شمالی و خیابان ابوریحان بیرونی شرقی و از غرب با بلوار بعثت محدود شده است و با محله‌های ‌برازنده، زینبیه، عمان سامانی، سودان زینبیه و دوطفلان مجاورت دارد.

تاریخ انتشار: ۱۵:۰۸ - دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
مدت زمان مطالعه: 7 دقیقه
سامان‌دهی بافت فرسوده

به گزارش اصفهان زیبا؛ محله باطان در استان اصفهان و در محدوده‌ شمال شرقی شهر اصفهان واقع شده است. این محله از شمال با خیابان عاشق اصفهانی، از شرق با میدان عاشق اصفهانی، از جنوب با بلوار لاله شمالی و خیابان ابوریحان بیرونی شرقی و از غرب با بلوار بعثت محدود شده است و با محله‌های ‌برازنده، زینبیه، عمان سامانی، سودان زینبیه و دوطفلان مجاورت دارد. مساحت این محله حدود ۲۶۰ هکتار، میزان بافت فرسوده آن حدود ۵۰ هکتار و میزان فضای سبز۵۰ هزار متر است. در این محله بافت تاریخی وجود ندارد. در محله باطان معضلاتی وجود دارد که ساکنان روایت کرده‌اند. محمد مهدی کریمی، مدیر منطقه 14 شهرداری، پاسخگوی پرسش‌های ساکنان است.

با توجه به عرض کم خیابان مهدیه و مشکلات ترافیکی و تصادفات ناشی از آن، علت عدم اجرای طرح تعریض این خیابان با وجود سال‌ها پیگیری چیست؟

پروژه‌های بازآفرینی شهری و سامان‌دهی بافت فرسوده در حوزه خیابان مهدیه و مناطق همجوار، با هدف بهبود دسترسی‌ها و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان نیازمند اجرای چند راهکار کلیدی است. مهم‌ترین اقدام در این منطقه، اجرای پروژه تعریض و آزادسازی خیابان مهدیه است که نقش بسزایی در روان‌سازی ترافیک و مشخص‌شدن مسیرهای دسترسی مناسب دارد. این پروژه که نزدیک به ۲۵ سال از تصویب طرح اولیه آن می‌گذرد، به دلیل مشکلات مالی و عدم تخصیص اعتبارات لازم در سال‌های گذشته نیمه‌کاره مانده بود. اگرچه بخشی از این طرح در گذشته به اجرا درآمده؛ اما تکمیل نهایی آن نیازمند اهتمام جدی مسئولان شهری است. در حال حاضر، با توجه به افتتاح بزرگراه شهید رحیمی و بازگشایی این مسیر ترافیکی، مقرر شده است ردیف بودجه مشخصی برای ادامه پروژه و اتصال آن به خیابان اصلی مهدیه اختصاص یابد تا با تأمین به موقع اعتبارات، این طرح کاملاً عملیاتی شود. از سوی دیگر، برای حل چالش ساخت‌وساز در محله‌های دارای بافت فرسوده، ساخت‌وسازهای تجمیعی و احداث بنا توسط چند همسایه در کنار یکدیگر به‌عنوان مؤثرترین راهکار نوسازی شناخته می‌شود؛ همچنین مجاورت این منطقه با فضای مادی شاه‌پسند ظرفیت بی‌نظیری ایجاد کرده است که بهسازی، زیباسازی و تعریض حریم این مادی در کنار اصلاح خیابان مهدیه می‌تواند این محدوده را به یکی از الگوهای شخصیت‌یافته و نمونه شهری در منطقه تبدیل کند.

چرا طرح احداث مجموعه ورزشی در جوار امامزاده محله باطان تاکنون به مرحله اجرا نرسیده است؟

پروژه احداث مجموعه ورزشی در منطقه زینبیه که به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های مهم ورزشی محله تعریف شده، به دلیل نداشتن سند رسمی با توقف در فرایند جذب سرمایه‌گذار مواجه شده است. سند مالکیت ضرورت پیگیری دارد و شرط لازم برای انتشار فراخوان سرمایه‌گذاری و فرایند مشارکت، اخذ و تثبیت سند مالکیت زمین است که به نام شهرداری است. شهرداری به تنهایی توان مالی احداث این پروژه ورزشی را ندارد و تحقق آن کاملاً نیازمند ورود سرمایه‌گذار بخش خصوصی در قالب مدل‌های مشارکتی است. در صورت حل مشکل سند و جذب سرمایه‌گذار، این مکان می‌تواند به یک مجموعه ورزشی مجلل مانند استخر یا ورزشگاه مجهز برای استفاده شهروندان منطقه زینبیه تبدیل شود.

با توجه به تراکم بالای جمعیت در محله باطان و کمبود شدید فضای بازی و بوستان برای کودکان و نوجوانان، چه برنامه‌ای برای رفع این کمبود وجود دارد؟

بر اساس گزارش‌های مطرح‌شده، مجموعه اقدامات و برنامه‌های پیشنهادی برای مدیریت و عمران این منطقه به شرح زیر تشریح می‌شود: یکی از مهم‌ترین مطالبات و پروژه‌های منطقه، موضوع تعریض و آزادسازی خیابان مهدیه است که با وجود گذشت نزدیک به ۲۵ سال از تصویب طرح اولیه، به دلیل مشکلات مالی و عدم تخصیص اعتبارات لازم، به صورت نیمه‌کاره رها شده است. اگرچه بخش‌هایی از این پروژه در گذشته به اجرا درآمده؛ اما تحقق کامل آن نیازمند عزم جدی و همت واقعی مسئولان شهری است. در شرایط کنونی و با توجه به افتتاح بزرگراه شهید رحیمی و بازگشایی این مسیر ترافیکی، مقرر شده است ردیف بودجه مشخصی برای ادامه پروژه و اتصال آن به خیابان اصلی مهدیه اختصاص یابد. اجرای پروژه تعریض خیابان مهدیه نقش بسزایی در روان‌سازی ترافیک و تعیین مسیرهای دسترسی مناسب ایفا می‌کند؛ همچنین در کنار این اقدام، اجرای طرح‌های نوسازی بافت فرسوده از طریق ساخت‌وسازهای تجمیعی (احداث بنا توسط چند همسایه در کنار یکدیگر) به عنوان مؤثرترین راهکار برای سامان‌دهی املاک مجاور پیشنهاد شده است. از سوی دیگر، مجاورت این محدوده با فضای مادی شاه‌پسند ظرفیت بی‌نظیری ایجاد کرده که در صورت بهسازی، زیباسازی و تعریض حریم این مادی هم‌زمان با اصلاح خیابان مهدیه، این منطقه می‌تواند به یکی از الگوها و نمونه‌های موفق شهری تبدیل شود. در حوزه فضاهای ورزشی و تفریحی، پروژه احداث مجموعه ورزشی در منطقه زینبیه نیز به دلیل عدم اخذ سند رسمی مالکیت با توقف در روند جذب سرمایه‌گذار مواجه شده است. از آنجا که شهرداری توان مالی لازم برای احداث مستقل این مجموعه را ندارد، اخذ و تثبیت سند مالکیت زمین به نام شهرداری شرط لازم برای انتشار فراخوان و جلب مشارکتی بخش خصوصی است تا در صورت تحقق، مجموعه‌ای مجهز نظیر استخر یا ورزشگاه در اختیار شهروندان قرار گیرد؛ همچنین در بخش فضاهای سبز، با توجه به کفایت وسعت بوستان‌های موجود شامل بوستان سلمان (در محدوده باطان)، بوستان شهیدان خطیبی و بوستان احمدرضا، اولویت اصلی به جای توسعه کمی، بر ارتقای کیفی و تجهیز این بوستان‌ها به امکانات ورزشی و تفریحی معطوف شده است.

بوستان امامزاده نیازمند حصارکشی و افزایش امکانات رفاهی است. علت بی‌توجهی به این موضوع چیست و چه زمانی اقدامات لازم انجام خواهد شد؟

در ادامه بررسی پروژه‌های عمرانی و شهری منطقه، طرح سامان‌دهی محدوده مجاور امامزاده و پارک همجوار نیز به‌عنوان یکی از برنامه‌های مصوب شهرداری مطرح است که تحقق کامل آن نیازمند همکاری و تعامل بیشتر سازمان اوقاف است. بر اساس این طرح، مقرر شده بود قسمتی از زمین‌های موردنظر آزادسازی شده و جهت حصارکشی در اختیار شهرداری قرار گیرد؛ اما به دلیل عدم همراهی و تعامل لازم از سوی مجموعه اوقاف، این امر تاکنون به نتیجه نرسیده؛ این در حالی است که مدیریت منطقه بر اجرای این پروژه تأکید داشته و معتقد است حصارکشی و تعیین حدود این محدوده، نقش بسزایی در ارتقای امنیت پارک و مجموعه امامزاده ایفا خواهد کرد. علاوه بر این، نگارش و مدیریت این فضاهای سامان‌دهی‌شده می‌تواند به آستان امامزاده واگذار شود که این موضوع موقعیت بسیار مناسبی را برای محله و مجاورت این آستان مقدس ایجاد می‌کند. با وجود اینکه این طرح جزو برنامه‌های اولویت‌دار منطقه به شمار می‌رود؛ اما در حال حاضر اعتبارات مالی لازم برای آن تأمین نشده و در صورت تخصیص به‌موقع اعتبارات و شکل‌گیری تعامل میان‌دستگاهی، عملیات اجرایی آن به‌سرعت آغاز خواهد شد.

زمین‌های بایر متعدد در اطراف محله باطان موجب گردوغبار و تخلیه زباله و نخاله شده است. برنامه سازمان مربوط برای سامان‌دهی این زمین‌ها چیست؟

در ادامه سامان‌دهی و تعیین‌تکلیف زمین‌های منطقه، موضوع اراضی بایر و رهاشده به‌عنوان یکی از محورهای مهم توسعه شهری مطرح است. یکی از تحولات مثبتی که اخیراً در این راستا رخ داده، احداث و بازگشایی خیابان شهید رحیمی است؛ پروژه‌ای که نقش کلیدی در مشخص‌شدن راه‌های دسترسی به این زمین‌های بایر ایفا می‌کند. تعیین وضعیت این مسیرها، زمینه را برای تفکیک قانونی اراضی و در نهایت ورود مالکان و سرمایه‌گذاران به فاز ساخت‌وساز فراهم می‌کند. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، تا زمانی که مسیرهای دسترسی به‌طوردقیق مشخص نشوند و مراحل تفکیک این زمین‌ها صورت نگیرد، این اراضی همچنان بلاتکلیف و بایر باقی خواهند ماند و امکان رونق ساخت‌وساز در آن‌ها وجود نخواهد داشت.

وجود کوچه‌های باریک و غیرقابل دسترس در محله باطان، توسعه محله و تردد شهروندان را با مشکل مواجه کرده است. برای رفع این معضل چه طرحی در دست اجراست؟

درخصوص وضعیت معابر و کوچه‌های محله باطان نیز بررسی‌ها نشان می‌دهد که بافت ساختمانی و معابر این محله شکل‌گرفته و تثبیت‌شده است. در حال حاضر تعداد محدودی کوچه با عرض نامناسب وجود دارد؛ اما به دلیل ریزدانه‌بودن پلاک‌ها و ساختار شهری موجود، از جمله وجود خانه‌های ۵۰ تا ۷۰ متری، امکان عقب‌نشینی یا تعریض مجزای این کوچه‌ها عملاً غیرممکن و توجیه‌ناپذیر است. تنها راهکار منطقی و مؤثر برای بهبود وضعیت معابر و سامان‌دهی زمین‌های فرسوده محله باطان، اجرای طرح‌های تجمیع پلاک است؛ بدین صورت که چند خانه مجاور (به‌عنوان‌مثال ۵ یا ۶ پلاک فرسوده) با یکدیگر تجمیع شده و پس از بازسازی و تعریف برهای جدید، هم روند نوسازی بافت سرعت گیرد و هم تعریض معابر به صورت اصولی محقق شود.

دسترسی خیابان شهید رحیمی در محله باطان نیمه‌کاره رها شده است. برنامه تکمیل این پروژه چیست و تاکنون چه اقداماتی انجام شده است؟

در خصوص تملک اراضی انتهای مسیر پروژه نیز خوشبختانه مباحث حقوقی و قانونی به مراحل پایانی خود رسیده است. هزینه و اعتبار موردنیاز برای تملک این زمین در انتهای کار به دادگستری پرداخت شده و روال قانونی آن در حال طی‌شدن است. با توجه به انجام کامل تشریفات قانونی و واریز وجوه مربوط، پیش‌بینی می‌شود طی یکی‌دو ماه آینده عملیات آزادسازی و ادامه احداث خیابان به طور کامل به پایان برسد.

وضعیت آسفالت خیابان مهدیه و سایر معابر محله باطان نامناسب است. زمان‌بندی اجرای آسفالت این معابر چه زمانی است؟

درخصوص مشکلات و نیازمندی‌های جزئی در معابر و کوچه‌های محله‌ها نیز این مسائل در اکثر نقاط شهری وجود دارد و پیگیری آن‌ها از مسیرهای ارتباطی مشخص دنبال می‌شود. بهترین و سریع‌ترین راهکار برای انعکاس این‌گونه مشکلات معابر، تماس شهروندان با سامانه ۱۳۷ و ثبت درخواست‌های مرتبط است تا پس از بررسی و پیگیری‌های لازم، شهرداری نسبت به ترمیم و بهسازی آسفالت یا لکه‌گیری کوچه‌ها و معابر اقدام کند.

بوستان‌های محله باطان نیازمند رسیدگی و افزایش امکانات هستند. چه اقداماتی در این خصوص صورت گرفته یا برنامه‌ریزی شده است؟

در ادامه سامان‌دهی و تجهیز فضاهای سبز منطقه، برنامه‌ریزی‌های متفاوتی برای سه بوستان اصلی اجرا یا پیش‌بینی شده است. در بوستان سلمان واقع در مجاورت محله باطان، عملیات احداث زمین چمن مصنوعی و حصارکشی اطراف آن در حال انجام است که با تکمیل آن، فضایی استاندارد و مناسب برای فعالیت‌های ورزشی شهروندان فراهم می‌شود. اما در بوستان شهیدان خطیبی به دلیل قرارگیری در مرکز محله و میان منازل مسکونی، نصب تجهیزات جدید بازی و تفریحی با ممانعت و نارضایتی اهالی روبه‌رو شده است؛ چراکه تجمع افراد و شلوغی حاصل از این وسایل، سلب آسایش خانواده‌های ساکن در اطراف پارک را به دنبال دارد؛ از این رو مناسب‌ترین گزینه برای توسعه تجهیزات بازی و وسایل تفریحی، بوستان امامزاده احمدرضا است. این بوستان به دلیل قرارگیری در انتهای محله، ظرفیت بالاتری دارد و در صورت اجرای پروژه حصارکشی، تقویت زیرساخت‌های تفریحی در آن می‌تواند پاسخگوی نیازهای اوقات فراغت شهروندان باشد.

با توجه به وجود بافت فرسوده گسترده در محله باطان، چه طرح‌ها و تسهیلاتی برای نوسازی، سامان‌دهی و ایجاد معابر استاندارد در این محله در نظر گرفته شده است؟

در جمع‌بندی نهایی راهکارهای توسعه و سامان‌دهی منطقه، تعریض خیابان مهدیه همچنان به‌عنوان کلیدی‌ترین اقدام مطرح است. اجرای این پروژه و مشخص‌شدن مسیرهای دسترسی مناسب، زمینه را برای بازآفرینی بافت فرسوده محله باطان از طریق ساخت‌وسازهای تجمیعی (احداث بنا توسط چند همسایه در کنار یکدیگر) فراهم می‌کند. از سوی دیگر، مجاورت این محدوده با فضای مادی شاه‌پسند یک ظرفیت بی‌نظیر شهری ایجاد کرده است؛ بدین ترتیب که همزمان با تعریض خیابان مهدیه، اجرای پروژه‌های زیباسازی و بهسازی در امتداد این مادی می‌تواند این منطقه را به یکی از نمونه‌ها و الگوهای موفق شهری تبدیل کند.