«آقا روزنامه روز رسیده است؟» زمانی کیوسکداران باید پاسخ این پرسشها را به مراجعهکنندگان میدادند؛ ولی اوضاع کیوسکهای مطبوعاتی تغییر کرده است و این روزها هر چیزی در دکههای روزنامه پیدا میشود، بهجز روزنامه!
در کیوسکهای مطبوعاتی از سیگار گرفته تا سفته و آبمعدنی، کیک، شکلات، کبریت، کارت شارژ، آبمیوه، تنقلات، آب جوش، قهوه، چای و… به فروش میرسد
و کمترین سهم به روزنامه اختصاص مییابد؛ البته روزنامه باطله در بساط کیوسکداران پیدا میشود، ولی با قیمت بالا!
زمانی کیوسکداران مطبوعاتی فقط با فروش روزنامه معیشت خود را تأمین میکردند و مردم برای اطلاع از اخباری مانند
اسامی قبولشدگان دانشگاه سراسری، حتی در نیمهشب جلوی درب دکههای روزنامه صف میکشیدند؛
ولی فضای مجازی و اخبار آنلاین، کسبوکار دکهداران را کساد کرد.
روزنامههای ازرونقافتاده
کمرونقشدن بازار روزنامه در سالهای اخیر موجب شده است کیوسکداران برای گذراندن زندگی خود اقلام خوراکی و دخانیات عرضه کنند.
کرونا و فضای مجازی نیز در کسادی کسبوکار دکههای مطبوعاتی بیتأثیر نبود؛
زیرا شیوع این ویروس باعث شده روزنامههای کاغذی جای خود را به آنلاین و مجازی دهند.
بعضی از کیوسکهای روزنامهفروشی به سوپرمارکت تبدیلشدهاند و گهگداری روزنامههای پرفروش در بساط آنها پیدا میشود.
حسن، صاحب یک کیوسک مطبوعاتی در اصفهان، با گلایه از وضعیت کسبوکار خود میگوید:
«روزانه بیش از 10 ساعت در این دکه فلزی کار میکنم و در حالت خوشبینانه ماهی دو میلیون تومان دستم را میگیرد.
روزنامه که اصلا مثل گذشته چاپ نمیشود. سفته هم نیست. من درآمدم از فروش تنقلات، آبجوش و دخانیات است.»
کاغذ بزرگ «سفته موجود است» هنوز روی دیوار فلزی بعضی از دکهها به چشم میخورد؛
ولی خبری از عرضه سفته در این دکهها نیست؛ سفته از یکی دو سال گذشته به دلیل کاهش عرضه، از بساط کیوسکداران حذف شد
و درنهایت الکترونیکی شدن سفته تیر خلاص را به سفتهفروشان زد.
کیوسکهای باطلهفروشی!
تــعــداد کیــوســکهــای مطبوعاتی در چهارباغ بیشتر از سایر مناطق شهر است.
مردی سالخورده در یکی از دکههای چهارباغ به اصفهان زیبا توضیح میدهد:
«شما که خودتان تو کار روزنامهاید، میدانید خبری از فروش روزنامه کاغذی نیست. همهچیز شده اینترنت!
من که سواد خواندن و نوشتن ندارم؛ ولی حدود 30 سال است که روزنامه میفروشم.
البته این روزها روزنامه باطله میفروشم و مردم برای اسبابکشی، روزنامه باطله زیاد میخرند.»
رونق بازار روزنامه باطله
در حال حاضر بازار روزنامه باطله رونق خوبی پیدا کرده است؛ ولی قیمت روزنامه باطله درپی کاهش توزیع روزنامههای کاغذی، بسیار بالاست؛
برای نمونه، قیمت یک روزنامه باطله به پنج هزار تومان هم میرسد.
بسیاری از مالکان دکههای فلزی در نصفجهان برای حفظ ظاهر کیوسک مطبوعاتشان، تعدادی از مجلهها و نشریات تاریخ گذشته را روی میز چیدهاند؛
برای مثال، بعضی از این مجلات و روزنامهها متعلق به قبل از دهه 90 است.
ولی در کنار این نشریات قدیمی میتوان انواع تنقلات مانند آبنبات، بیسکویت، چیپس، پفک و… را مشاهده کرد.
کیوسکداران حتی آبجوش، قهوه، چای و… نیز به فروش میرسانند.
فرهاد، دکهداری در چهارباغ، با گلایه از کسادی بازار روزنامه میگوید: «زمانی در طول روز چندین نفر به بررسی تیتر اول روزنامهها میپرداختند
و دستکم یکیدوتا روزنامه میخریدند؛ ولی اکنون مردم حتی یک دقیقه هم برای مرور روزنامهها وقت نمیگذارند.
البته روزنامه کم شده و همه اخبار این روزها در موبایل دستبهدست میشود.
من هم با فروش تنقلات امرارمعاش میکنم.» آبنباتهای رنگارنگ با قیمت دو تا ششهزار تومان در دکه دیگری نیز چشم رهگذران را به خود جلب کرده
و هرازگاهی کودکی به والدین خود برای خرید آبنبات اصرار میکند.
وضعیت کسبوکار دکهداران
مالک این دکه وضعیت کسبوکار را اینگونه توصیف میکند:
«نیمی از عمر خود را برای فروش روزنامه صرف کردهام؛ ولی دیگر روزنامه مشتری ندارد و از کیوسک مطبوعاتی به سوپرمارکت تغییر شغل دادهام.»
فروش دخانیات یکی دیگر از راههای کسب درآمد در کیوسکهای مطبوعاتی است.
بررسیها نشان میدهد که دخانیات سود خوبی را برای فعالان این صنف به همراه دارد؛
زیرا یک پاکت سیگار و کبریت گاهی با بهای بیش از 30 هزار تومان به فروش میرسد.
اصغر، یکی از دکهداران در اصفهان، در رابطه با شرایط کسبوکار خود توضیح میدهد:
«سیگار را با هر قیمتی عرضه کنیم، مشتری پیر و جوان دارد. فکر میکنید اگر دخانیات لعنتی و کبریت نبود،
چرخ زندگی ما با فروش روزنامه میچرخید؟!» درمجموع فضای مجازی و کرونا باعث شده است
شرایط کسبوکار دکههای فلزی تغییر کند. شاید در آینده نزدیک شاهد کنار رفتن کیوسکهای مطبوعاتی از بازار باشیم.
