از آغاز طرحهای فروش خودروسازان در قالب فروش فوقالعاده با موعد تحویل حداکثر 90روزه و پیشفروشهای یکساله کمیته خودرو باهدف دست پیداکردن به مشتریان واقعی خودرو و حذف تقاضای کاذب محدویتهایی لحاظ کرده است.
به تازگی براساس مصوبه کمیته خودرو که تعیینکننده شرایط ثبتنام و محدودیتها برای ثبتهای فروش خودروسازان هستند،
دو شرط از شرایطی که تاکنون اعمال میشده، در طرحهای پیشفروش حذف خواهد شد.
براساس مصوبه این کمیته الزام در رهنبودن یکساله سند خودروها و ممنوعیت ثبتنام و صدور فاکتور در مجموعههای سایپا و ایران خودرو در 48 ماه گذشته
دو شرطی است که قرار است حذف شوند. حالا اگر شخصی در دوسال گذشته برنده شده باشد بازهم شانس برنده شدن دارد.
این شروط تا پیش از این با هدف ساماندهی بازار خودرو توسط متولیان تعیین و اعلام شد تا خودرو به دست مصرفکننده واقعی برسد
حالا اما گویا ناکارآمدی این شروط متولیان امر را بر آن داشته تا تصمیم به حذف آنها از شرایط اعلام شده برای پیشفروش خودرو بگیرند.
طرح بی تاثیر در بازار خودرو
تابستان سال گذشته بود که وزارت صنعت، معدن و تجارت برای کنترل قیمت خودرو و کوتاهکردن دست دلالان از این بازار، تصمیم گرفت خودرو را به صورت قرعهکشی پیشفروش کند.
برای فروش به روش قرعهکشی شرایطی مانند هر خودرو به یک کد ملی، عدم اجازه فروش خودرو تا یک سال،
داشتن گواهینامه، شرکتنکردن در طرحهای قبلی ایرانخودرو و سایپا، نداشتن پلاک فعال به اسم شخص و… را نیز وجود داشت.
سیاستگذاران با اجرای قرعهکشی اصلیترین هدفشان را عرضه خودرو به متقاضیان واقعی و برقراری عدالت در توزیع خودرو اعلام کردند؛
بااینحال دلالان و واسطهها تلاش کردند تا با هر ترفندی شانس خود را در طرح امتحان کنند.
دلالان با کارتهای ملی اجارهای اقدام به ثبتنام کردند و این مسئله باعث افزایش شمار متقاضیان در این طرح شد.
شرایط جدید فروش خودروها، بیانگر آن بود که سند خودروهای پیشفروش شده تا یک سال در رهن خودروسازان خواهد بود و امکان انتقال وجود نخواهد داشت.
بااینحال افرادی که به دنبال کسب سود بهواسطه خریدوفروش خودرو هستند، راههای دورزدن را خوب بلد بودند.
تا جایی که شاهد بودیم پس از پیشفروشها به روش قرعهکشی آگهی حوالههای خودروهای جدید جهت فروش در فضای مجازی قوت گرفت.
تعیین شرایط جدید برای پیشفروش خودرو نهتنها در نحوه توزیع و عرضه خودرو ناکارآمد بود
بلکه در قیمت خودروها و شرایط بازار خودرو نیز تاثیرگذار نبود.
زمان قرعهکشی، قیمتها در بازار خودرو آرام میشد و بهمحض اینکه تبوتاب قرعهکشیها خاموش و نتایج قرعهکشی مشخص شد، آشفتگی و نوسان به بازار خودرو باز میگشت.
شرایط تعیینشده برای پیشفروش خودرو درواقع یک روش کاملاً منسوخ و قدیمی است.
تاکنون این طرحها نتوانسته اند بازار خودرو را سامان دهی کنند اما همچنان براجرایی کردنشان پافشاری می شود.
کاهش تولید خودرو
براساس گزارش پژوهشکده پولی و بانکی در سه ماهه اول 1400 موجودی انباری خودروسازان و قطعه سازان 27.3 درصد افت داشته است
و این میزان برای ماه اردیبهشت هم منفی 26.9 درصد است.
از اسفندماه سال گذشته رشد تولید کمتر از رشد فروش شده است و تولید اردیبهشت نسبت به فروردین ماه افت 24.3درصدی را تجربه کرده است.
تولید محصولات پرتیراژ خودروسازان در اردیبهشت امسال نسبت به بازه زمانی سال ۹۹ با میانگین افت ۹۲درصدی همراه شده است.
محصولاتی همچون پژو ۲۰۶ تیپ ۵ یا پژو ۴۰۵ به همراه پنج خودروی پرتیراژ دیگر،
در اردیبهشتماه نسبت به بازه زمانی سال گذشته با افت تولید میانگین ۹۲ درصدی روبهرو بودهاند،
این در شرایطی است که خط تولید برخی خودروها همچون پژو تیپ ۲ و رانا نیز متوقف شده است.
بااین وضعیت میزان عرضه خودرو وارد فاز جدیدی شده و به نظر میرسد با کاهش عرضه طی ماههای اینده مواجه باشیم.
پیش بینی وضعیت بازار خودرو
در حالی که پیش از این اعلام شده بود افرادی که در قرعهکشی خودرو شرکت کنند
اگر بعد از برنده شدن وجه را واریز نکنند تا ۲ سال از خرید خودرو در طرحهای پیشفروش و فروش فوق العاده ایران خودرو و سایپا محروم میشوند
اما این شرط توسط وزارت صنعت حذف شده است.
فربد زاوه، کارشناس بازار خودرو به اصفهان زیباآنلاین میگوید:
اعلام این شرایط کمیته خودرو متاثر از شرایط روز بازار است و نشان میدهد شایعاتی مبنی برعدم واریز وجه برندگان دورههای اخر صحت دارد
و نشاندهنده این است که انگیره مردم برای خرید برخی خودروها رو به کاهش است،
تفاوت قیمت بین کارخانه و بازار وجود ندارد و بازار خودرو به تعادل رسیده است.
ورود خودروهای پارکینگی به بازار تدریجی است
زاوه تصریح میکند: اعلام این شرایط تاثیری برای قانعکردن مردم برای خرید خودرو ندارد و شروع مشکلات اساسی شرکتهای خودروسازی خواهد بود.
این کارشناس بازار خودرو درباره پیش بینی بازار خودرو عنوان میکند: ورود خودروهای پارکینگی به بازار به تدریج اتفاق میافتد
و اگر برجام هم برقرارشود و افایتیاف تصویب شود این روند ورود خودروهای پارکینگی به بازار شدت می گیرد.
زاوه عنوان میکند: همزمان با ورود خودروهای پارکینگی و خودروهای سندنخورده ای که نزد مردم نگهداری میشود به بازار، قیمتها شروع به ریزش میکند
ولی از سوی دیگر تورم روی قیمت خودرو در مبدا یعنی کارخانه اثر می گذارد و قیمت را افزایش میدهد یعنی بازار با دوگانگی فشار تورمی و نبود تقاضا مواجه میشود.
این کارشناس بازار خودرو اذعان میکند: پیش بینی می شود که نبود تقاضا در بازار خودرو برای سال آینده قویتر عمل میکند
و قیمتها در بازار خودروها روبه کاهش خواهد بود از سوی دیگر افزایش تورم تولید در سال اینده منجر به برقراری رکود در بازار خودروهای داخلی خواهد شد.
زاوه درباره پیش بینی بازار خودروهای خارجی خاطرنشان میکند: در بازار خودروهای وارداتی رنج قیمتها کاهشی است و با آزادشدن واردات خودرو قیمت خودروهای خارجی کاهش بیشتری پیدا میکند.
