در هــفــت هـفـتـهای که از لـیـگ بیستویکم سپری شده، در مجموع 16 تیم لیگ برتری، 56 بازی برگزار کردهاند و میانگین گل 1.51 به ثبت رسیده است که البته این میانگین نیز مرهون چند بازی پرگل و نتیجه فنی سه بر صفر مس رفسنجان مقابل پدیده مشهد است.
لیگ جاری با نتایج نسبتا پرگلی آغاز شد و کمتر ردپای تساوی در دیدارها به جای مانده است؛ اما هر چه از لیگ سپری شد، عطش گلزنی تیمها فروکش کرد تا این میانگین ضعیف به ثبت برسد؛ هر چند این آمار نیز مدیون برد پر گل سه بر صفر تیمهای سپاهان، تراکتور و آلومینیم و برد سه بر یک پرسپولیس و پیروزی چهار بر یک گلگهر است.
بر اساس نتایجی که در دیدارهای لیگ برتر تا بدین جای کار و قبل از هفته هشتم به ثبت رسیده، از 56 بازی لیگ، 10 دیدار با تساوی بدون گل بوده که مجموع یک ششم بازیهای لیگ را در برمیگیرد.
به اعتقاد برخی از کارشـنـاســان، تساوی صـفـر_صــفـر در فـوتــبـال نشانهای از محتاط بازیکردن دو تیم و رضایت آنها به تکامتیاز بهدستآمده حاصل از تساوی است؛ اما تجربه ثابت کرده نتیجه صـفـر_صــفـر طــرفــداری در بــیـــن علاقهمندان به فوتبال ندارد.
کارشناسان چه میگویند؟
برخی معتقدند خروج مهاجمان گلزن از لیگ ایران و پیوستن آنها به تیمهای خارجی، باعث شده تا لیگ برتر ایران از حضور مهاجمان با کیفیت تهی شود؛ اما عدهای دیگر بر این باورند که پایینآمدن میانگین گلهای ردوبدلشده در فوتبال باشگاهی کشورمان، به سیستم انتخابشده از سوی کادر فنی تیمها وابسته است.
حسن شفیعی، دبیر کانون مربیان اصفهان، به ادوار پرگل لیگ اشارهای داشته و میگوید: در لیگ چند فصل قبل که تیم پرسپولیس به قهرمانی رسید، در مجموع 235 بازی لیگ، 500 بار توپ از خط دروازهها عبور کرد که میانگین ۲,۰۹ را به ثبت رساند و در این دوره نتایج پرگلی مانند پنج بر صفر و شش بر دو رقم خورد.
او با بیان اینکه برخی عوامل باعث کاهش آمار گلهای ثبتشده و افزایش مساویها شده، با طرح این پرسش که در گذشته چه کسانی گلزن بودهاند، تصریح میکند: در اولین دوره لیگ بازیکنی مانند رضا عنایتی 17 گل زده و سه دوره آقای گل میشود و مهدی طارمی هم دوبار آقای گل میشود، در لیگ فصل گذشته هم سجاد شهباززاده، مهاجم تیم سپاهان با 21 گل زده عنوان آقای گلی را کسب کرده؛ اما در هفت بازی گذشته دو گل به ثمر رسانده است.
آنطور که شفیعی میگوید، معایبی در کار است که بیشتر بازیهای لیگ به تساوی منتج میشود و شیوع کرونا تأثیرش را روی مسابقات لیگ گذاشته است.
به گفته او، یکی از تأثیرات منفی کرونا، حضور نیافتن تماشاگران در ورزشگاههاست؛ زیرا تماشاگر در ورزشگاه شور و هیجانی را به بازیکن انتقال میدهد که موجب تحرک بیشتر بازیکنان و انگیزهاش برای گلزنی میشود.
این کارشناس فوتبال، تعدد تغییر مربیان در تیمهای لیگی را نیز عامل دیگر کمگلشدن بازیهای لیگ میداند؛ زیرا با توجه به جابهجایی زیاد مربیان، تا بازیکن میخواهد در تیمی جا بیفتد، مربی تغییر کرده و بازیکن باید با تفکرات مربی جدید منطبق شود.
به نظر شفیعی، بهبود عملکرد دروازهبانهای لیگی و جاگیری بهتر آنها نسبت به سالهای گذشته باعث شده تا مهاجمان شانس کمتری برای گلزنی داشته باشند.
دبیر کانون مربیان استان اصفهان با بیان اینکه مربیان جوان دل و جرئت لازم برای انتخاب سیستم تهاجمی را ندارند، میگوید: جدا از محرم نویدکیا که خودش بازیکنی بوده که روبهجلو حرکت میکرده است، بیشتر مربیان جوان درگیر این موضوع هستند، برخی از این مربیان که در زمان فوتبال، تدافعی بازی میکردهاند، بیشتر روی دفاع تـیـمـشــان کـــار میکنند.
او معتقد است رسم بدی در فوتبال ما جا افتاده که تیمها در خانه خودشان به پیروزی برسند و در خانه حریف یک مساوی بگیرند؛ زیرا تیمها میتوانند در خانه حریف با ترفند و تاکتیکهایی برنده شوند.
شفیعی به بازی آلومینیم و ذوبآهن اشاره دارد که هر دو تیم تمرکزشان روی دفاع بود و میخواستند روی اتفاق گل بزنند؛ اما برنامهای برای رسیدن به گل نداشتند.
این مربی فوتبال تأکید میکند: زمانی که تیمها با تفکر دفاعی به میدان میروند، بازیکنان وظیفه دارند وقتی تیم مقابل صاحب توپ شد، باید تمام مسیرها را ببندند، در این مواقع مربی در تمرینات روزهای قبل، روی گل نخوردن متمرکز شده است؛ اما وقتی تیم گل میخورد، تعداد مهاجمان زیاد شده و تیم حریف در لاک دفاعی فرو میرود.
آنطور که شفیعی میگوید، مربیان در فوتبال ایران تفکر حفظ موقعیت دارند؛ اما در لیگهای آلمان، اسپانیا و ایتالیا، فوتبال ساکن نیست و مربی تفکر فوتبال زیبا دارد؛ زیرا در این کشورها به فوتبال زیبا بها میدهند؛ ولی مربیان ما برای اینکه در گردونه بمانند، فوتبال تدافعی را در دستور کار قرار میدهند.
او با بیان اینکه زمینهای ناهموار باعث میشود بازیکنان نتوانند تکینکشان را با توپ پیاده کنند، تصریح میکند: بـازیـکنانی که تکنیک فردی و مهارت داشته باشند، کم داریم، پس از ســالهــا مـهـدی قائدی در فوتبال ایران ظهور کرد که دریبلینگ خوبی داشت؛ اما لیگهای همسایه خلیجفارس خیلی زود او را جذب کردند.
به باور شفیعی، باید در تیمهای نوجوانان و جوانان اختیار عمل بیشتری به بازیکنان داده شود که در 18 قدم حریف از خلاقیتشان برای گلزنی استفاده کنند.
او معتقد است در فوتبال ما راه رسیدن به گل تمرین نمیشود یا اشتباه تمرین میکنند، درصورتیکه تیمها باید برای حضور در یک سوم میانی رقبا برنامه داشته باشند و روزنههای گلزنی را باز کنند.
به گفته او، فوتبال 90 دقیقه است و تیمها فرصت دارند با استفاده از پلنهای مـخـتـلـف گـل بـزنـنـد؛ اما وقتی بـرنـامـه نـدارنـد، وقتی میگویند اگر فلان تیم تا دقیقه 15 گل نزند، دیگر نمیتواند گلزنی کند، به بازیکنان آن تیم فشار وارد میشود. سعید جهانگیری، مدرس AFC نیز بر این باور است که چون برخی هفتههای لیگ پرگل بوده و برخی دیگر کمگل، نمیتوان اظهارنظر قطعی درباره دلایل کمگلشدن بازیهای لیگ داشت.
به گفته او، در هفت هفته سپریشده از لیگ، هفتههایی وجود داشته که 20 گل بین تیمها ردوبدل شده و وجود برخی هفتههای کمگل طبیعی است.
به نظر جهانگیری، ضعف گلزنی به نبود مهاجمان کارآمد در تیمها و عدم علاقه تیمها به کارهای هجومی و قدرتمند شدن ساختار دفاع تیمها مرتبط است.
این مربی فوتبال معتقد است که در ادامه لیگ و با شناخت بیشتر تیمها نسبت به هم، کادر فنی استراتژی متناسب را برای هر بازی انتخاب میکنند که روی آمار گلهای زده تأثیرگذار است.
مقایسه میانگین گلزنی با لیگهای همسایه
مقایسه آماری گلهای ردوبدلشده در لیگ ایران و کشورهای همسایه نشان میدهد که روند گلزنی در لیگ کشورمان با کاهش قابلتوجهی مواجه شده است.
در فصل نوزدهم، در لیگ ایران، ۵۰۳ گل در ۲۴۰ بازی به ثمر رسید. در همین سال در لیگ امارات، ۳۸۵ گل در ۱۳۳ بازی، در لیگ ستارگان قطر ۳۵۰ گل در ۱۳۲ بازی و در لیگ عربستان نیز ۶۹۰ گل در ۲۴۰ بازی ثبت شد که میانگین ۲,۸۹ گل در لیگ امارات، عدد جالبی را نشان میدهد.
در لیگ بیستم، ۴۷۶ گل در ۲۴۰ بازی لیگ کشورمان از خط دروازهها عبور کرد که میانگین ۱,۹۸ گل در هر بازی رقم خورد. در این فصل در لیگ امارات، ۵۶۷ گل در ۱۸۲ بازی، در لیگ ستارگان قطر ۳۷۶ گل در ۱۳۲ بازی و در لیگ عربستان، ۷۴۶ گل در ۲۴۰ وارد دروازهها شد که میانگین ۳,۱۱ گل در هر بازی حاوی پیامهای زیادی است.
