شهردار اصفهان آغازگر این جلسه شد: «اولین باغ گونه گیاهی انحصاری ایران و استان اصفهان با عنوان “ایرانزاد” بهصورت مشترک بین شهرداری و سازمان جهاد کشاورزی اصفهان راهاندازی میشود. در این باغ بیش از ۴۰۰ گونه گیاهی انحصاری ایران و استان اصفهان کاشت میشود.» علی قاسمزاده اشارهای هم داشت به تفاهمنامهای که در این زمینه به امضا رسید: «تفاهمنامه همکاری برای راهاندازی اولین باغ گونههای گیاهی اختصاصی ایران و استان اصفهان با عنوان ایرانزاد به امضا رسید. با راهاندازی باغ ایرانزاد بستر آشنایی مردم با گونههای مختلف گیاهی فراهم میشود؛ چهبسا اغلب گونههای گیاهی موجود نیز دارویی است.»
او معتقد است این تفاهمنامه باعث ایجاد همگرایی بین شهرداری اصفهان و سازمان جهاد کشاورزی میشود:«به دنبال انعقاد این تفاهمنامه همگرایی ایجاد میشود که میتواند الگویی برای اتفاقات مشابه باشد. اگر دستگاهها کنار یکدیگر قرار گیرند و همافزایی انجام شود، مسائل و مشکلات بسیار راحتتر و به نفع مردم رفع خواهد شد.»
دانشبنیان و دانشمحوربودن تفاهمنامه
در ادامــه، شهـــردار اصفهــان دربــاره ویژگیهای دانشبنیانی، دانشمحوری و مختصات اقتصادی این تفاهمنامه همصحبت کرد: «اولین باغ گونههای گیاهی اختصاصی ایران و استان اصفهان میتواند به فضایی گردشگری تبدیل شود تا اقشار مختلف مردم بتوانند در یک فضای طبیعی شاهد گونههای بومی مختص به استان و کشور خود باشند. در ادامه کار راهاندازی اولین باغ ایرانزاد با استقرار صنایع تبدیلی و ایجاد فرآوری، تجاریسازی محصولات دارویی نیز دنبال میشود. وجود اولین باغ گونههای گیاهی ایرانزاد در شهر و بازدید دانشپژوهان، دانشجویان و محققان این حوزه، خود یک منبع الهام علمی محسوب میشود که منجر به توسعه چنین فضاهایی در کشور خواهد شد.» «باغ ایرانزاد، دومین نمونه در سطح کشور است»؛ این جمله دیگر قاسمزاده است که در لابهلای سخنانش مینشیند: «اولین نمونه این باغ در پیکانشهر توسط مرکز تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی راهاندازی شده است؛ با این تفاوت که در آن باغ گیاهشناسی، ترکیبی از گونههای ایرانی و خارجی وجود دارد؛ اما در اصفهان قرار است برای نخستین بار تنها گونههای اختصاصی و انحصاری ایران و استان اصفهان کشت و پرورش یابد که در نوع خود اولین محسوب میشود. بر اساس تفاهمنامهای که با حضور معاون وزیر جهاد کشاورزی امضا شد، قرار است طبق پیشبینیها باغ ایرانزاد ظرف مدت یک سال به بهرهبرداری برسد.»
دید وسیع شهرداری اصفهان در اجرای اقدامات مشترک
در این جلسه سیدمجتبی خیام نکویی رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی نیز صحبت کرد: «بسیار خرسندیم که امروز در بدنه شهرداری اصفهان، این دید وسیع برای انجام اقدامات مشترک وجود دارد. دامنه مشارکت و همکاری جهاد کشاورزی با شهرداری اصفهان وسعت بیشتری خواهد داشت؛ بهطوریکه قصد داریم در آینده با شهرداری اصفهان برخی از گونههای گیاهی را که بسیار کمآببر هستند و قابلیت جایگزینی با دیگر گونههای گیاهی شهری دارند شناسایی و کشت کنیم.»
او خاطرنشان کرد: «بیش از هشتهزار گونه گیاهی در ایران وجود دارد که از این تعداد بیش از دوهزارو۲۰۰ گونه، گیاهان دارویی است و ۴۰۰ گونه از آنها در نخستین باغ ایرانزاد در اصفهان کشت میشود.»
به گفته خیام نکویی، استان اصفهان ازجمله استــانهــای غنـی در زمینــه گونههای گیاهی است.
او افزود: «بر ایناساس در اقدامی شایسته با همکاری شهرداری اصفهان و ســازمان پــارکها و فضــای سبــز، تفاهمنامه راهاندازی یک کار بدیع، نو و دانشبنیان امضا شد. این تفاهمنامه برای راهاندازی یک مجموعه اندمیک (بومی) برای گونههای گیاهی مختص ایران با عنوان باغ ایرانزاد است. طبق این تفاهمنامه قرار است ۴۰۰ گونه
گیاهی توسط مرکز تحقیقات و آموزش جهـــاد کشـــاورزی استـــان اصفهــان شنــاسـایــی، جمـعآوری و در وسعتـی حدود پنجهکتار با همکاری سازمان پــارکها و فضـای سبــز شهــرداری، کشت و پرورش یابد.» به بیان رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی پیشبینی میشود
حداکثر تا یکسال آینده، نخستین باغ گونههای گیاهی اندمیک (بومی) کشور در اصفهان راهاندازی شود.
گونههای گیاهی اندمیکی به گونههای گیاهی گفته میشود که در ایران رشد و پرورشیافته و اختصاص به ایران و استان اصفهان دارد. خیامنکویی ویژگیها و امتیازات راهاندازی این باغ در اصفهان را تشریح کرد: «با راهاندازی باغ ایرانزاد، مردم اصفهان متوجه ذخایر منحصربهفرد استان درزمینه گونههای گیاهی میشوند؛ چراکه برخی از این گونههای گیاهی در حال انقراض هستند. درواقع با راهاندازی این باغ از انقراض گونههای گیاهی بومی جلوگیری میشود. راهاندازی باغ ایرانزاد فرصتی بیبدیل برای دانشجویان، محققان و دانشپژوهان در زمینه گونههای گیاهی است که از این ظرفیت ذخایر ژنتیکی برای تحقیقات خود بهرهمند شوند؛ همچنین این بــاغ میتــوانــد بــه یک فضــای گردشگری تبدیل شود تا شهروندان ضمن لذتبردن از فضای محیطی باغ، با گونههای گیاهی دارویی آشنا شوند.»
باغ ایرانزاد از انقراض گونههای گیاهی بومی جلوگیری میکند
سپس نوبت رسید به مجید عرفانمنش مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان تا درباره این مجموعه سخن بگوید: «راهاندازی اولین باغ ایرانزاد بهصورت متمرکز و با نگاه حفظ ژنتیک گونههای گیاهی با همکاری مشترک شهرداری اصفهان و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج جهاد کشاورزی استان رقم میخورد.این اقدام مشترک دانشبنیانی، کاری نو و بدیع است که میتواند بهعنوان الگویی برای سایر شهرهای ایران مطرح باشد. در این پروژه بهنوعی حفظ ژنتیکی گونههای گیاهی بومی انجام میشود. باغ ایرانزاد درواقع یک بانک ژن است و از انقراض گونههای گیاهی نادر جلوگیری میکند. حفظ ژنتیکی گونههای گیاهی نادر استان از جمله اقداماتی است که سازمان پارکها از سالهای قبل آغاز کرده است.»
به گفته مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان، شهر اصفهان شاید اولین شهری در کشور باشد که اغلب باغچههای شهری آن دارای گونههای گیاهی دارویی است و درواقع بهنوعی چندین سال است که گونههای گیاهی ایرانزاد در سطح شهر پراکنده است.
او اشارهای هم داشت به وظایف و اختیارات سازمان پارکها و فضای سبز در خصوص تفاهمنامه امضا شده:
«بر اساس تفاهمنامهای که امروز مابین سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری اصفهان و مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی استان امضا شد، سازمان پارکها موظف است که گونههای نادر و بذرهای گونههای گیاهی را شناسایی و جمعآوری کند؛ سپس زیرساختها را برای کارشناسان مربوط فراهم کند تا بذرها در مرکز تحقیقات سازمان پارکها کشت و شود و گونههای تکثیر پیدا کرده در زمینی که مرکز تحقیقات کشاورزی در اختیار گذاشته شده است، کاشت شوند.»
رونمایی از پوستر «رویداد استارتآپی سرمایهگذاری در حوزه فضای سبز شهری و محیط زیست»
تفاهمنامه احداث اولین باغ ایرانزاد شنبه، دوم مهرماه با حضور معاون وزیر جهاد کشاورزی و شهردار اصفهان امضا شد. در این تفاهمنامه موضوع همکاری و مشارکت سازمان پارکها و فضای سبز شهرداری و مرکز تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی استان در حوزه فضای سبز و محیطزیست و برنامه اقدام احداث باغ ایرانزاد (گونههای انحصاری در ایران) آمده است.
حمایت از ایجاد و توسعه واحدهای فناور باهدف توسعه اقتصاددانش بنیان در بخش فضای سبز و محیطزیست شهری، کمک به حل مسائل و چالشهای مرتبط با زوال تنوع زیستی ناشی از تغییر اقلیم و خشکسالی، افزایش آگاهی عمومی بهویژه دانشجویان و محققان، برگزاری نشستهای تخصصی با رویکرد دانشبنیان در حوزه فضای سبز، انعقاد قراردادهای مشارکت، همکاری طرفین در تولید و تکثیر و توسعه گونههای گیاهی مقاوم به کمآبی از جمله اهداف این تفاهمنامه است.
در ادامه امضای این تفاهمنامه از پوستر «رویداد استارت آپی سرمایهگذاری در حوزه فضای سبز شهری و محیطزیست» رونمایی شد. محورهای این رویداد شامل نهادهها، تغذیه گیاهی، بسترهای کشت، آفت و بیماریها، طراحی ماشینهای فضای سبز، استفاده از ربات در عملیات هرس درختان، اینترنت اشیا در فضای سبز و محیطزیست و هوشمندسازی و پیادهسازی روشهای نوین آبیاری است.
این رویداد استارت آپی با همکاری شهرداری اصفهان و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان در آبان ماه ۱۴۰۱ برگزار میشود.
