حصه؛ محلی برای شوآف مسئولان

محمدمهدی کریمی، مدیر جوان و فرهنگی منطقه 14 شهرداری اصفهان در چهاردهمین گپ و گفت صمیمانه با مدیران شهری به باغ زرشک آمد تا روند برنامه‌های این منطقه را برای خبرنگاران روایت کند. او حاشیه‌نشینی را از مؤلفه‌های مهم موجود در منطقه 14 دانست و به شعری از قیصر امین‌پور در این زمینه اشاره کرد: «ما حاشيه‌نشين هستيم/مادرم می‌گوید: پدرت هم حاشيه‌نشين بود، در حاشيه به دنيا آمد، در حاشيه جان كند و در حاشيه مرد/ من هم در حاشيه به دنيا آمده‌ام/ ولی نمی‌خواهم در حاشيه بميرم.» او سپس ادامه داد: «در زمینه توسعه مناطق حاشیه‌ای دو نگاه وجود دارد، برخی معتقدند اگر مباحث توسعه در مناطق حاشیه شهر انجام شود، باعث پررنگ‌شدن مناطق حاشیه‌ای و افزایش جمعیت چشمگیر آن می‌شود؛ اما برخی دیگر اعتقاد دارند اگر منطقه‌ای جزو کلان‌شهر اصفهان است، باید همچون دیگر مناطق رسیدگی و توسعه یابد. منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان سابقه یک‌هزار‌ساله اسکان دارد و حتی  مادی سودان از عهد صفوی دارای حقابه بوده است. بسیاری از محله‌های کلان‌شهر اصفهان چه بسا پس از محله‌های منطقه ۱۴ شکل گرفته است؛ بنابراین انصاف نیست که به بهانه توسعه حاشیه‌نشینی از انجام پروژه‌های متعدد در این منطقه چشم پوشی کنیم.»
 
تاریخ انتشار: 08:44 - چهارشنبه 20 مهر 1401
مدت زمان مطالعه: 9 دقیقه
 موضوع پرداختن به محله‌ها جزو شعارهای کلیدی در همه ادوار بوده است
 اما با توجه به آسیب‌پذیر‌بودن برخی از محله‌های منطقه 14، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، موضوع مهمی بود که این مدیر جوان به آن اشاره کرد: «شعار پرداختن به مناطق محروم در همه ادوار، دولت‌ها و مدیریت‌های مختلف شهری مطرح بوده است. من در مصاحبه‌ای که داشتم، بیان کردم حصه محلی شده است برای شوآف مسئولان به طوری که می‌آیند، می‌نشینند، گریه می‌کنند، عکس می‌گیرند و می‌روند و در همه ادوار هم همین بوده و موضوع پرداختن به محله‌‌ها جزو شعارهای کلیدی بوده است. حتی در مقدمه برنامه اصفهان 1402 و اصفهان 1405 موضوع محله‌محوری آورده شده است؛ اما آنچه به عینه مشاهده می‌کنیم، موضوع دیگری است. در دوره جدید مدیریت شهری خدمت رسانی به مناطق محروم و کمتر برخوردار در اولویت برنامه‌ها قرار گرفته است.»
 
 اجرای دومین دیوارنگاره بزرگ کشور در حصه
به گفته کریمی، برای زیباسازی اجرای دیوارنگاری و تغییر کالبد ظاهری منطقه، برای ایجاد هویت آفرینی در محله حصه در دستور کار قرار گرفت: «اجرای بیش از ۱۱۵۰۰ متر دیوارنگاره و ۲۲ هزار متر پلاستر‌زنی از اقدامات مهم در این عرصه است.» مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان گفت: «دومین دیوارنگاره بزرگ کشور در حصه در حال اجراست، پیرایش نازیبایی‌ها، حذف نقاط بی‌دفاع شهری، نورپردازی، اصلاح فضاهای زیر پل‌ها از دیگر اقدامات انجام‌شده است. طی سال‌های گذشته محله‌های منطقه ۱۴ به‌ویژه محله حصه، محلی برای ته‌نشین‌شدن نازیبایی‌های کل شهر شده است. کودکان کار، معتادان متجاهر و کارتن‌خواب‌ها جزئی از این نازیبایی است که در منطقه ۱۴ قرار گرفته و ما وارث نازیبایی‌ها هستیم.
 
 برخی از گروه‌های جهادی نمی‌خواهند ویژگی‌های مثبت و مزیت‌های حصه را نشان دهند
مدیر منطقه 14 شهرداری اصفهان گفت: «اخیرا بیش از پنج بار مدیران، مسئولان، انجیوها، گروه‌های جهادی و ادارات مختلف و علوم پزشکی را پای میز بررسی مشکلات حصه نشانده‌ایم و برخی از اقدامات را مصوب کرده‌ایم؛ اما متأسفانه آسیب‌های اجتماعی در دوره‌های گذشته به دلیل ناکارآمدی برخی از دستگاه‌ها همچنان برقرار است. وظیفه ذاتی جمع‌آوری و ساماندهی کارتن‌خواب‌ها و معتادان متجاهر وظیفه ذاتی شهرداری نیست. حوزه آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی موضوعات چند وجهی دارد که باید دستگاه‌های مرتبط به میدان بیایند؛ اما من اگر بخواهم از معضلات حصه بگویم، باید چراغ‌ها را خاموش کنید و همه گریه کنند. آوردن دستگاه‌های متولی بر سر کار، موضوعی است که انجام شده است؛ اما زور ما به بهزیستی نمی‌رسد که بتواند همه آسیب‌های اجتماعی این منطقه را حل کند.» کریمی با بیان اینکه برخی از گروه‌های جهادی نمی‌خواهند ویژگی‌های مثبت و مزیت‌های حصه را نشان دهند و می‌خواهند ماهیت حصه محروم بماند، گفت: «رگ ارتزاق برخی‌ها در این است که حصه سیاه بماند. ما از بی‌بابایی رنج نمی‌بریم ما از چند بابایی رنج می‌بریم؛ چراکه بیش از 80 تا 90 گروه خیریه و انجیو در این منطقه وجود دارد و اگر هر کدام از این‌ها پنج خانواده را تحت پوشش قرار داده بودند، هم‌اکنون وضعیت حصه این‌گونه نبود.» مدیر منطقه 14 شهرداری اصفهان گفت: «اتفاقات ویژه‌ای که در حصه افتاده است، هیچ‌کدام از بلاگرها منعکس نکردند و این نشان می‌دهد که سیاه‌ماندن حصه به نفع آن‌هاست.»
 
اراده جدی مدیریت شهری برای حل موضوع وقف محله حصه
مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان، شهرداری را به عنوان تسهیلگر برنامه‌های اجرایی در منطقه دانست و گفت: «مردم باید بازیگر اصلی این صحنه فرهنگی باشند. نقش حاکمیت و دستگاه‌های حاکمیتی در امور مذهبی و فرهنگی همچون برگزاری جشن‌ها و اعیاد یک نقش تسهیلگری و سیاست‌گذاری است و من معتقدم برگزاری جشن‌هایی همچون غدیر، نباید توسط شهرداری انجام گیرد.» موقوفی‌بودن حصه از موضوعاتی است که سال‌ها نقل محافل شده است. کریمی این مسئله را از مشکلات عمده منطقه حصه دانست و تصریح کرد: «در سال ۹۵ سندی مبتنی بر به رسمیت شناختن وقف منطقه حصه صادر شد که باعث بروز مشکلاتی شده است. مسئله وقف و حوزه شهرداری، فقط ناظر به منطقه ۱۴ نیست؛ اما این موضوع در محله حصه پررنگ شده است. جلسات منظمی در سطح کلان به صورت هفتگی در دوره ششم مدیریت شهری با حضور مدیرکل اوقاف و شهردار اصفهان و معاونان مربوطه در حال برگزاری است. مسئله وقف محله حصه در این جلسات مطرح و چند پیشنهاد برای رفع این معضل ارائه شده است. اراده جدی برای حل موضوع وقف محله حصه در این دوره مدیریت شهری وجود دارد و اوقاف در این زمینه اعتقاد دارد که افراد ساکن فقط مالک عیان هستند و مالکیت عرصه در اختیار اوقاف است، اما عیان خاصی در این منطقه وجود ندارد.»
 
محله حصه نیازمند زیرساخت‌هایی است که معاونت شهری شهرداری اصفهان پیگیر انجام آن است
او معتقد است محله حصه نیازمند زیرساخت‌هایی است که معاونت شهری شهرداری اصفهان پیگیر انجام آن است: «ارزنان و دارک دو محله جدید منطقه ۱۴ برای توسعه در سال ۱۴۰۱ تعریف شده است. این منطقه با توجه به نظر ویژه شهردار اصفهان در عرصه ارتقای سطح محله‌ها نسبت به دیگر مناطق شهری، پیشگام است و اجرای پروژه تقاطع غیرهم‌سطح آیت الله غفاری با مبلغ ۱۲۲میلیارد تومان، تقاطع ورزشگاه ورودی شهر اصفهان به دولت آباد با مبلغ ۸۵ میلیارد تومان، احداث سالن رزمی ورزشگاه امام خمینی با مبلغ ۱۷ میلیارد تومان از جمله پروژه‌هایی است که تا پایان سال در این منطقه تکمیل می‌شود.»
 
 اصلاح جاده مرگ از مطالبات ۴۰ ساله مردم منطقه 14
 اما اصلاح جاده عاشق شرقی در منطقه ۱۴ به نام «جاده مرگ» که به طور متوسط هر ماه یک نفر در آن کشته می‌شود، موضوع دیگری بود که کریمی به آن اشاره کرد: «اصلاح این جاده از مطالبات ۴۰ ساله مردم این منطقه بود که دلیل واقع شدن این جاده در حریم شهری، مشکلات آن تاکنون رفع نشده بود؛ اما با پیگیری شهرداری منطقه ۱۴، حمایت استانداری و توجه ویژه این دوره ششم مدیریت شهری با مبلغ ۷۰میلیارد تومان در کمتر از شش ماه، جاده عاشق شرقی و جاده جلوان تا پایان سال آسفالت، تکمیل و تحویل مردم می‌شود که در نوع خود، رفع مشکل ۴۰ ساله مردم توسط مدیریت شهری بی‌نظیر است.
 
 منطقه 14 کلکسیونی از «ترین‌ها»‌ست
او با اشاره به اینکه این منطقه کلکسیونی از «ترین‌ها»ست، اضافه کرد: «بیشترین میزان بافت فرسوده با ۳۱۲ هکتار، بیشترین تعداد نیروی کار، بیشترین تعداد هیئت‌های مذهبی و کمترین میزان فضای سبز تفرجگاهی در منطقه ۱۴ قرار دارد؛ البته این منطقه جوان‌ترین‌ منطقه اصفهان است.»
 
 حرم زینبیه (س)، محور توسعه منطقه ۱۴ و ظرفیت گردشگری مذهبی است
به گفته مدیریت منطقه 14 شهرداری اصفهان «محور توسعه منطقه ۱۴ حرم زینبیه (س) و ظرفیت گردشگری مذهبی است که قادر است همه شاخص‌های شهری این منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و اصفهان را به پنجمین مرکز گردشگری مذهبی در کشور تبدیل کند. علی‌رغم اینکه بستر مناسبی برای پذیرایی از گردشگران در منطقه ۱۴ وجود ندارد، اما هرساله تعداد قابل‌توجهی گردشگر داخلی و خارجی برای زیارت حرم زینبیه(س) به این منطقه مراجعه می‌کنند. تمام شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، محیط زیستی و تفریحی باید بر محور توسعه گردشگری مذهبی در این منطقه تعریف شود. گردشگری مذهبی خصوصیات متمایز از دیگر گردشگران دارد؛ به عنوان مثال گردشگر مذهبی برای حضور در منطقه مذهبی، برخلاف دیگر گردشگران، حضوری دائمی و مستمر دارد.» مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان گفت: «در حال حاضر از ۱۵ کشور جهان به قصد زیارت حرم حضرت زینبیه (س) در این منطقه حضور می‌یابند و این امر می‌تواند اقتصاد منطقه ۱۴ را متحول می‌کند؛ لذا توسعه حرم زینبیه و ایجاد سومین میدان بزرگ شهری در دوره مدیریت جدید شهری، منشأ تحولات عظیم در این منطقه خواهد بود.»
 
ایجاد سومین میدان بزرگ شهری منشأ تحول در منطقه ۱۴ اصفهان
به گفته مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان، «توسعه حرم زینبیه و ایجاد سومین میدان بزرگ شهری در دوره مدیریت جدید شهری، منشأ تحولات عظیم در منطقه ۱۴ خواهد بود؛ چراکه در حال حاضر از ۱۵ کشور جهان به قصد زیارت حرم حضرت زینبیه (س) به این منطقه می‌آیند و این موضوع می‌تواند اقتصاد منطقه را متحول ‌کند.» کریمی تصریح کرد: «حضور اقوام و ملیت‌های مختلف در منطقه ۱۴ از دیگر ویژگی‌های منطقه است و این حضور اقوام و اقشار مختلف می‌توانند در این منطقه هم تهدید و حتی یک فرصت تلقی شود.»
 
وجود پرتراکم‌ترین خیابان شهر و استان در منطقه ۱۴
منطقه 14 به وجود خیابان‌های شلوغ و جمعیت زیاد معروف شده است؛ به‌طوری‌که به گفته کریمی: «۱۷۵ نفر در هکتار، متوسط تراکم جمعیت در منطقه ۱۴ است؛ همچنین پرتراکم‌ترین خیابان شهر و حتی شاید استان به نام خیابان عمان سامانی با ۲۰۸ نفر بر هکتار در این منطقه واقع شده است. به گفته کریمی، منطقه ۱۴ دارای ۱۲ محله شامل محله‌های دو طفلان، شهرک امام خمینی(ره)، الهیه، سودان، ارزنان، جلوان، حصه، شاه‌پسند، شهرک امام‌حسین (ع)، دارک و عمان سامانی است.»اما با همه این تفاسیر منطقه ۱۴ از بعد نکات منفی و مثبت، دارای بیشترین‌ها و کمترین‌هاست. مدیر منطقه در این زمینه بیان کرد: «به عنوان مثال بیشترین میزان بافت فرسوده شهر اصفهان با ۳۱۲ هکتار، کمترین میزان فضای سبز تفرجگاهی در بین مناطق شهری اصفهان، جوان‌ترین منطقه شهری، کمترین میزان افراد بالای ۶۵ سال، بیشترین میزان افراد بالای ۱۵ سال، بیشترین میزان مساجد و هیئت‌های فعال، بیشترین میزان نیروی کار در منطقه ۱۴ قرار دارد. همچنین وجود قهرمانان ورزشی و هنری متعدد با مقام‌های جهانی و آسیایی در این منطقه قرار دارد؛ به عنوان‌مثال سجاد صالح پور، کشتی‌گیر، حامد حق‌شناس تکواندوکار و رسول جزینی مربی تیم ملی کشتی فرنگی از جمله ورزشکاران سرشناس با رتبه جهانی ساکن منطقه هستند.»
 
فرصت‌های کم‌نظیر سرمایه‌گذاری در منطقه 14
مجاوربودن این منطقه با فرودگاه فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای این منطقه ایجاد کرده است. مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان به این نکته هم اشاره کرد و گفت: «حضور فرودگاه در ورودی شهر اصفهان که در منطقه ۱۴ قرار دارد، فرصت‌های کم‌نظیر سرمایه‌گذاری در این منطقه و مردم بسیار نجیب، قانع و مهربان از جمله امتیازات منطقه است.»
 
 ایجاد یک فضای سبز تفرجگاهی به مثابه یک باغ غدیر کوچک در منطقه 14
قرار است در منطقه 14 شهرداری اصفهان یک فضای سبز تفرجگاهی همانند باغ‌غدیر اما در ابعاد کوچک ایجاد شود. مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان در این زمینه گفت: «در صحرای محله سودان زمینی به وسعت ۴,۵ هکتار با مبلغ ۳۵میلیارد تومان برای ایجاد یک فضای سبز تفرجگاهی به مثابه یک باغ غدیر کوچک، تملک شده است که افزایش سرانه فضای سبز تفرجگاهی منطقه از کلان پروژه‌هایی است که در دوره چهارساله مدیریت شهری انجام خواهد شد؛ همچنین برای تأمین آب این فضای سبز منبع آب یک‌هزار متر مکعبی با مبلغ ۱۰میلیارد تومان به بهره‌برداری رسیده است و درصدد اجرای خط انتقال پساب شمال شرق اصفهان هستیم.»
 
۲۵۰ میلیارد تومان بودجه مصوب منطقه 14
موضوع مهم بودجه‌ریزی در منطقه هم در لابه‌لای صحبت‌های کریمی جا گرفت: «بودجه منطقه ۱۴ شهرداری در سال ۱۴۰۱، ۲۵۰ میلیارد تومان است. با توجه ویژه شهردار اصفهان، در حال حاضر به میزان سه برابر بودجه عمرانی منطقه، پروژه‌های عمرانی برای توسعه منطقه ۱۴ تعریف و در حال اجراست. این عملکرد نشان از اهمیت مناطق محروم و توسعه آن در نگاه این دوره مدیریت شهری است.
 
 اجرای شش تا هفت کلان‌پروژه تا پایان سال در منطقه
 علاوه بر فعالیت‌های فرهنگی که در این منطقه انجام شده است، قرار است تا پایان سال پروژه‌های عمرانی هم در این منطقه به ثمر بنشیند؛ به طوری که کریمی بیان کرد: «نزدیک به شش تا هفت کلان پروژه با اعتباری بالغ بر ۳۰۰ میلیارد تومان تا پایان سال در منطقه ۱۴ افتتاح می‌شود.»
 
نگاه ما از صدور پروانه درآمدی نیست
مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان در ادامه درباره دیگر اقدامات انجام‌شده در منطقه سخن گفت: «نصب ۱۸ دوربین نظارتی و تصویری در یک سال گذشته در منطقه ۱۴، یکی از اقدامات مؤثر برای امور ترافیکی منطقه است؛ همچنین در یک سال گذشته ۳۵۰ زمین با ارزش بالغ بر ۱۴۴ میلیارد تومان برای دپوی خط دو مترو اصفهان تملک شده است.»تولید بافت ناکارآمد و خریدوفروش زمین‌ها به صورت قولنامه‌ای و املاکی که بدون توجه به قوانین شهرداری، تفکیک می‌شود، باعث شده است نرخ رشد زمین در این منطقه همچون دیگر مناطق افزایش چشمگیر نداشته باشد. این مطلب دیگری است که کریمی بیان کرد و ادامه داد: «سیاست شهرداری منطقه ۱۴ در حوزه شهرسازی و ساخت‌وساز صرفا کمک به مردم برای ایجاد یک سرپناه ایمن و مناسب است و هرگز نگاه درآمدی از صدور پروانه در این منطقه نداشته‌ایم.»
 
برگزاری اولین نمایشگاه توانمندی اتباع بیگانه در منطقه 14
او با اشاره به حضور اتباع بیگانه و فرهنگ‌های مختلف آن‌ها در منطقه ۱۴ گفت: جلسه‌ای با حضور سران و بزرگان این اتباع برگزار کردیم که استقبال خوبی هم از سوی آن‌ها شد. در بین اتباع بیگانه حاضر در منطقه14، افراد تحصیل‌کرده، نخبگان، تاجرهای موفق، کارگران ماهر، پزشک و حتی دانشجوها و ورزشکاران موفق نیز وجود دارد که بر این اساس اولین نمایشگاه توانمندی اتباع بیگانه در این منطقه برگزار شد. کریمی با بیان اینکه حمایت از اتباع با مدیریت و کنترل ماحصل جلسات تعاملات ماست، در منطقه ۱۴ با تعامل و ارتباطات تلاش کردیم بسیاری از مشکلات اتباع بیگانه را رفع کنیم، گفت: شعار پرداختن به مناطق محروم در همه ادوار گذشته داده شده است؛ محرومیت‌زدایی در همه سال‌های گذشته نیز داده شده، اما در مقام عمل چیز دیگری شاهدیم. او تصریح کرد: دوره مدیریت شهری ناظر به یکسری ارزش‌های خاص از جمله پرداختن به مناطق کمتر برخوردار است؛ بر این اساس اجرای پروژه‌های متعدد عمرانی با پیدا‌کردن سرمایه‌گذار و فرصت‌ها در منطقه ۱۴ شهرداری حاصل شده است.کریمی، کارایی و اثربخشی را دو مؤلفه مهم در ادبیات علمی مدیریت دانست و خاطر نشان کرد: «مجموع برایند آن‌ها، مؤلفه انجام کار درست است. بسیاری از معضلات و مشکلات امروز شهر، نتیجه راه‌حل‌های اشتباه دیروز است. در کلان‌محور حرکتی حوزه شهری، قرار نیست در تغییرات، تاریخ شهر از بین برود و فقط تلخی‌ها، خاطرات را شامل شود؛ باید صدای شهر را به عنوان یک موجود زنده بشنوید. کریمی با بیان اینکه امروز قصه محله‌ها باید کلان گفتمان باشد، تصریح کرد: بر این اساس و مجموعه توصیفات، محور توسعه و کلان روایت منطقه ۱۴، شهر زیارتی است؛ چرا که وجود حرم زینبیه (س)، خواهر حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) و حضرت معصومه‌(س) در این منطقه، می‌تواند پنجمین قطب گردشگری مذهبی کشور را در منطقه ۱۴ ایجاد کند. او افزود: انجام پروژه‌ها در محله‌ها، ارتقای وضعیت محله‌ها و زیست‌پذیری محله‌ها به‌عنوان سیاست‌های اصلی مناطق در این دوره مدیریت شهری تعریف شده است. حصه شمالی به لحاظ همه شاخص‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جزو‌ محله‌های محروم شهر اصفهان است. کریمی با تأکید بر اینکه کار ارتقای محله‌های خود منطقه ۱۴ را پیشگام‌تر از دیگر مناطق شهر اصفهان از سال ۱۴۰۰ مبتنی بر تحقیقات و پژوهش با تمرکز بر دو محله حصه و جلوان آغاز کردیم، گفت: مجموعه اقدامات توسعه‌ای محله‌ها بر سه مؤلفه هویت، امنیت و فرهنگ تعریف شده است. او با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ارتقای امنیت منطقه ۱۴، اظهار کرد: مذاکرات فشرده‌ای با نیروی انتظامی انجام شده است که بر این مبنا در صدد ایجاد کلانتری جدید در این منطقه هستیم تا بخش اعظمی از بزهکاری‌ها کاهش یابد و این حیاط خلوت بزهکاری شهر اصفهان از بین برود. کریمی در تشریح فعالیت‌های صورت‌گرفته در حوزه فرهنگی به معنای عام، گفت: «به ایجاد بازیکده تخصصی کودک و نوجوان در محله حصه به متراژ ۸۵۰۰ متر مربع اقدام کرده‌ایم که در فاز تجهیزی بازی‌ها قرار دارد. در این بازیکده، بازی‌های توپی، رینگ دوچرخه‌سواری، زمین فوتبال ساحلی و انواع بازی‌های هیجانی طراحی شده است که اجرای آن در نوع خود بی‌نظیر است» مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان خاطرنشان کرد: «در محله حصه و جلوان به لحاظ ترافیکی اقداماتی انجام شده که منجر به برقراری آرامش و روان‌شدن بار ترافیکی در این منطقه شده است؛ همچنین ایجاد خط تاکسی و اتوبوس و کاهش سر فاصله‌های زمانی رسیدن اتوبوس، از دیگر اقدامات در راستای زیست‌پذیری این دو محله است.» او مختصات جغرافیایی این منطقه را هم تشریح کرد: «از حدود ۲۷۰ هزارنفر جمعیت ساکن در منطقه ۱۴، نزدیک به ۳۰ هزار نفر تبعه افغان و ۳۰ هزار نفر تبعه عراقی هستند.»