بسته دهمادهای حمایت از بازار سرمایه
نقطه آغاز این رویکرد تیم اقتصادی دولت، ابلاغ بسته حمایتی دهبندی از بازار سرمایه بود که مشتمل بر موارد ذیل است:پیشبینی کاهش قیمت خوراک گاز پتروشیمیها به نرخ صادراتی کاهش نرخ خوراک صنایع سیمانی معــادل ۱۰درصـــد قیــمـــــت خــــوراک پتروشیمیها کــاهش ۵ واحـــد درصـــدی مــالیــات شرکتهای تولیدی ثابتماندن فــرمــول حقـوق دولتــی معادن برای سال آینده اختصاص معادل مالیات نقلوانتقال سهــام در بــازار سرمایــه برای تقــویت صندوق توسعه و تثبیت بازار و اختصاص ۳۰ هزار میلیارد تومان برای این صندوق اختصاص ۶ درصد وجوه سهام دولتی قابلعرضه در بازار عرضه اولیه بهمنظور بازار گردانی همان سهام انتشار اوراق دولتی در بازار با رعایت ۵۰درصدی جریان ورودی منابع به بازار سرمایه اعلام تسعیر داراییهای دولتی معادل ۹۰درصد نرخ سامانه نیما در ششماه گذشته از سوی بانک مرکزی مداخله بانک مرکزی در بازار ثانویه اوراق نرخ سود بینبانکی برای تثبیت آن در سقف نرخ ۲۰درصد دعوت از رئیس سازمان بورس برای جلسات ستــاد اقتصــادی و کمیتــه «و» بند ۵
پرواز بورس
ابلاغ این بسته حمایت بازار سرمایه که با روند خروج سرمایه مواجه بود، امر به ثمر نشست و بازار به آن واکنش مثبت نشان داد و شاخص بورس تا پایان معاملات روز شنبه، چهاردهم آبانماه توانست با ۴۴هزار و ۷۸۲ واحد افزایش تا رقم یکمیلیون و ۳۲۸ هزار واحد صعود کرد. شاخص کل با معیار هموزن هم ۹هزار و ۳۴ واحد افزایش یافت و در رقم ۳۷۴هزار و ۷۸۴ واحد ایستاد. در این بازار ۳۵۶هزار معامله به ارزش ۵۱هزار و ۳۰میلیارد ریال انجام شد؛ روندی که رسانهها از آن بـــهعنـــــوان «پــــرواز بـــورس» یــــــاد کردند.
بسته ویژه بانک مرکزی برای ساماندهی بازار طلا و ارز
گام بعدی تیم اقتصادی دولت با محوریت بانک مرکزی انجام شد. این بانک از بستهای مشتمل بر سهرویکرد رونمایی و با ابتکار بانک مرکزی از «سامانه برخط صرافیها برای فروش ارز» از روز شنبه شروع به کار کرد.
آغاز عرضه ارز در سامانه برخط بازار متشکل ارزی
فعالان بازار ارز با یک بخشنامه از بانک مرکزی مواجه شدند؛ بخشنامهای که هدف آن تسهیل برای تأمین ارز موردنیاز متقاضیان واقعی بود.بر اساس بخشنامه بانک مرکزی، تمامی صرافیهای عضو بازار متشکل ارزی موظف به عرضه ارز از طریق سامانه برخط بازار متشکل ارزی شدند.این بانک اعلام کرد: «بهمنظور تسهیل فروش ارز به مردم و جلوگیری از اتلاف وقــت متقـــاضیـــان خــریـــد ارز و پیـــرو اطلاعیههای بازار متشکل معاملات ارزی،
از روز شنبه مورخ 14/8/1401صرافیهای عضو بازار متشکل معاملات ارزی، میبایست متقاضیانی را که از طریق سامانه برخط بازار غیرمتشکل معاملات ارزی به نشانی my.ice.ir معرفی شدهاند در اولویت فروش ارز قرار داده و متعهد به ارائه خدمت در زمان مقرر باشند.بانک مرکزی بر اساس این بخشنامه، تمامی صرافیهای عضو بازار متشکل ارزی را همچنین موظف کرد تا سایر مراجعان حضوری را جهت خرید ارز، به سامانه مذکور راهنمایی کنند.در همین راستا بازار متشکل ارزی نیز با صدور اطلاعیهای اعلام کرد: «سامانه برخط بازار متشکل ارز ایران بهمنظور تسهیل فرآیند خرید ارز اشخاص حقیقی و صــرفهجــویــی در وقـــت متقــاضیـــان طراحی شده است و متقاضیان خرید ارز پــس از ورود به سـامـانــه، اطــلاعــات هویتــی و درخــواست خــرید خــود را ثبت مـینمـاید.»
ارائه گواهی سپرده سکه
اقدام بعدی بانک مرکزی که رئیسکل از آن رونمایی کرد، طرح ویژه بانک مرکزی برای انتشار گواهی سکه بهار آزادی بود. به گفته صالحآبادی، رئیسکل بانک مرکزی، این اوراق معاف از مالیات بوده و با سررسید ششماهه، در بورس منتشر خواهد شد. قیمت تسویــه اوراق سکه بهـار آزادی، قیمـت روز سکه و معاملات ثانویه آن در بورس امکانپذیر است؛ بنابراین این اوراق ابزار جدیدی است که میتواند به اشخاص حقیقی بهفروش برسد و به تعادل بازار کمک کند.
ضرب سکه با همکاری بخش خصوصی
گام بعدی بانک مرکزی «تولید سکه از طلای آبشده» آنهم با همکاری بخش خصوصی و نظارت بانک مرکزی بود. رئیسکل بانک مرکزی گفت: «باتوجهبه حباب موجود و تقاضای فعالان بخش خصوصی از بــانک مــرکــزی، مقرر شــد طلای آبشــده ارائــه و سپــس به سکه تبدیل و در بازار عرضه شود. این موضوع تحتنظارت بانک مرکزی خواهد بود و البته توسط بخش خصوصی میتواند این کار انجام شود.»
حذف مالیات بر سود سپرده اشخاص حقوقی از بودجه ۱۴۰۱
علاوه بر این، رئیسکل بانک مرکزی از برنامه دولت برای «حذف مالیات بر سود سپرده اشخاص حقوقی از بودجه ۱۴۰۱» خبر داده که میتواند انگیزه خروج پولهای بزرگ از حسابهای بانکی را خنثی کند؛ تصمیمی که ماحصل جلسه معاون اول رئیسجمهور، وزیر اقتصاد و رئیس سازمان برنامهوبودجه، و رئیسکل بانک مرکزی بود. براساس این مصوبه، مقرر شد با توجه به آثار این تصمیم در افزایش هزینه تجهیز منابع و سود سپردهها در شبکه بانکی، لایحه پیشنهادی دولت مبنی بر اصلاح این قانون با همکاری مجلس بهطور ویژه پیگیری شود.
دیپلماسی اقتصادی
دیدار رؤسای بانک مرکزی ایران و عمان دیگر اقدام بانک مرکزی در روز پایانی هفته گذشته بود؛ دیداری که هرچند دو رئیسکل در مصاحبه رسمی تنها به بیان کلیات اکتفا کردند؛ اما فعلان بازار ارز آنچه باید از هدف این دیدار را بدانند بهخوبی درک کردند.روایت خبرگزاری فارس از این دیدار به این شرح بود: «سفر رئیس بانک مرکزی عمان به ایران، موضوع برگرداندن پولهای بلوکهشده ایران در کره جنوبی مطرح و دراینباره مذاکراتی بین طرفین انجام شد.» پیشازاین عنوانشده بود که احتمالا هفتمیلیارد دلار ایران بهحساب بانک مرکزی ایران نزد بانک مرکزی عمان واریز خواهد شد.رئیسکل بانک مرکزی ایران با اشاره به سابقه همکاری بانکی ایران و عمان نیز گفته بود: «آخرین نمونه این همکاریها سال گذشته بود که بیش از ۵۰۰میلیون دلار از وجوه جمهوری اسلامی ایران که بیش از ۵۰ سال پیش در کشور انگلیس غیرقابلوصول مانده بود، بــا همکــاری بـــانک مــرکزی عمان وصول شد و اینگونه همکاریها ادامه دارد.» فارس همچنین به نقل از رئیسکل بانک مرکزی نوشت: «بهمحض دریافت این پول، اطلاعرسانی در این باره انجام خواهد شد.»
مسیر صحیح قطار اقتصاد کشور
نگاهــی به مجمــوعه اقــدامـــات تیــم اقتصادی دولت سیزدهم نشان میدهد که قطار اقتصاد کشور در شرایط تحریمی ریلگذاری درستی شده؛ قطاری که در حال حرکت است و دستاندازهای ایجادشده ناشی از تحولات سیاسی و فشارهای بینالمللی ممکن است مسیر را ناهموار سازد؛ اما حرکت پیشرفت کشور را متوقف نخواهد کرد و حرکت قطار اقتصاد در حین ریلگذاری جدید مسیری روبهجلو را طی میکند.نگاهی به آمار و ارقام ارائهشده از سوی رئیسکل بانک مرکزی در خصوص تأمین ارز موردنیاز برای واردات کالاهای اساسی و نهادههای تولیدی نشان میدهد که از ابتدای سال تا روز چهارشنبه ۱۱ آبانماه حدود ۲۶,۵ میلیارد دلار در سامانه نیما معامله انجام شده است و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۷درصد در سامانه یادشده در عرضهها و معاملات رشد داشتیم؛ همچنین کل تأمین ارز برای واردات کشور در بازه زمانی یادشده معادل ۳۸,۵میلیارد دلار بوده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۲۲درصد رشد داشته است؛ ضمن اینکه در حال حاضر، در سامانه نیما عرضهها بهمراتب بیش از تقاضاست؛ همچنین در معاملات اسکناس دلار نیز حجم معاملات از ابتدای سال تاکنون بیش از ۱,۵میلیارد دلار بوده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۴۰ درصد رشد کرده است. میتوان گفت که ازنظر عرضه وضعیت مطلوبی داریم و مشکلی خاصی در این زمینه وجود ندارد. در تصدیق وضعیت مطلوب ارزی کشور،صندوق بینالمللی پول هم در جدیدترین گزارش خود ذخایر ارزی واقعی ایران را ۱۲۲میلیارد دلار اعلام و ایران را بهعنوان سومین کشور بزرگ دارنده ذخایر ارزی در منطقه غرب آسیا، شمال آفریقا و آسیای مرکزی معرفی کرده است.
