گشودن گره از ۸۴۰ هکتار اراضی شهر اصفهان

دکتر علی قاسم‌زاده در پنجمین برنامه تلویزیونی «۳۶۵ شبانه‌روز به احترام مردم اصفهان» درباره مباحثی همچون بازشدن برخی از گره‌های کور شهری، لزوم رفع دغدغه ۱۶هزار خانوار شهرک شهید کشوری، گـره‌گشایی ۸۴۰هکتـار اراضی شهر در شش‌منطقه شهرداری، مساحت بافت فرسوده و تاریخی در اصفهان، تجمیع ریزدانه‌ها در بافت‌های فرسوده شهر، 1800 هکتار بافت فرسوده در ۱۵منطقه شهری، آغاز اجرای عملیات آماده‌سازی گذر تاریخی آقا نورالله نجفی، آغاز مرمت پشت مسجد امام (ره) و احیای محورهای تاریخی آن، رفع مشکلات ساختمان‌های نیمه‌تمام و عدم رخ‌دادن  اتفاق جدیدی در شهر برخلاف شخصیت شهر  صحبت کرد.  
 
تاریخ انتشار: 08:57 - یکشنبه 27 آذر 1401
مدت زمان مطالعه: 8 دقیقه
ایجــاد دبیــرخــانـــه فـرهنگـــی زاینـده‌رود، مطالبـه‌گر صدای مردم است
شهردار اصفهان در ابتدای سخنانش به مسئله زاینده‌رود اشاره و مباحثی را در این خصوص مطرح کرد: «بارها گفته‌ایم مسئله زاینده‌رود دغدغه و غصه مشترک تمام مردم اصفهان است و شهرداری اصفهان به‌تنهایی نمی‌تواند در رفع مشکل زاینده‌رود نقشی داشته باشد.»دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود از اردیبهشت امســال آغاز بــه‌ کــار کــرده و اهــداف و برنامه‌های فرهنگی را درخصوص این رودخانه در دستور کار قرار داده است. علی قاسم‌زاده در ادامه اشاره‌ای داشت به دبیرخانه فرهنگی اجتماعی زاینده‌رود و تصریح کرد: «این دبیرخانه می‌تواند مکمل اقداماتی باشد که در راستای احیای زاینده‌رود انجام می‌شود و به سایر دستگاه‌ها کمک‌کنند و ازآنجایی که برگرداندن آب به زاینده‌رود مسئله استانی و ملی است، شهرداری اصفهان نمی‌تواند وارد این موضوع شود. در شورای اسلامی شهر اصفهان طرحی تصویب و منجر به تشکیل دبیرخانه فرهنگی اجتمــاعی زاینــده‌رود با دومـأمـوریت محوری شد. ایجاد دبیرخانه، یکی از این مأموریت‌ها بود تا به‌عنوان مطالبه‌گر صدای مردم برای حل مسئله زاینده‌رود باشد.» او با بیان اینکه گاهی در سطح شهر از طریق تبلیغات شهری حرف مردم بیان می‌شود، خاطرنشان کرد: «بسیاری از صحبت‌های مردم در قالب گرافیک شهر در خصوص زاینده‌رود در سفر اخیر ریاست جمهوری به اصفهان، منعکس شد.» شهردار اصفهان معتقد است: «ارائه آموزش به شهروندان برای صرفه‌جویی در مصرف آب، بخشی از اقداماتی است که می‌تواند در زایش زاینده‌رود تأثیرگذار باشد. عدم صرفه‌جویی در مصرف، یکی از نگرانی‌هاست تا در آب آشامیدنی با مشکل مواجه نشویم؛ بنابراین مطالبه‌گری و فرهنگ‌سازی بهینه از منابع موجود آبی، دومأموریت اصلی است که دبیرخانه فـرهنگی‌اجتمـاعی زاینـده‌رود آن‌هــا را پیگیری می‌کند.
 
گشودن گره‌های کور شهری میوه همدلی و همگرایی بین دستگاه‌ها
خــرداد امســال شهــردار اصفهــان در برنامه‌ای اعلام کرد که با حضور نماینده نهاد ریاست جمهوری و نمایندگان اداره کل راه و شهرسازی، استانداری و سایر دستگاه‌های مربوط، مشکل مالکیت زمین‌های علی‌آباد کلنگان پس از گذشت بیش از نیم‌قرن رفع شد. این محدوده یکی از گره‌های کور شهری بود که به همت شهرداری و مدیریت شهری باز شد. قاسم‌زاده با اشاره به اینکه گره‌های کور به هر دلیل سال‌ها  مردم را منتظر تصمیم مسئولان نگه داشته است، اظهار کرد: «بیش از ۵۰ سال گذشته با مشکلاتی مواجه بودیم که باید برای آن‌ها تصمیم‌گیری می‌شد؛ اما تاکنون این مشکلات رفع نشده و کار به سرانجام نرسیده است. در حال حاضر اراده کافی برای رفع مشکلات در مدیریت استان و شهر وجود دارد و در همین راستا در استانداری به‌عنوان مدیریت کلان استان و در شهرداری و مدیریت شهرسازی به این نتیجه رسیدیم که مسائل را به نفع مردم حل کنیم؛ بنابراین اگر قانون به ما اجازه می‌دهد که بین منافع سازمانی و منافع مردم اولویت‌بندی کنید، برای آنچه به نفع مردم است تصمیم‌گیری می‌کنیم و اصرار و تأکیدی بر روی منافع سازمانی نداریم.» بازکردن گره‌های کور در این دوره مدیریت شهر یکی از موضوعاتی است که در دستور کار قرارگرفته است. شهردار اصفهان در این خصوص گفت: «تک‌تک گره‌های کور را بررسی کردیم؛ چراکه معتقدیم بازشدن گره‌های کور شهری میوه همدلی و همگرایی بین دستگاه‌های استان است.» قاسم‌زاده در ادامه اشاره‌ای داشت به اراضی علی‌آباد کلنگان که گره آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رخدادهای شهری باز شد. او در ادامه افزود: «یکی از دستاوردهای سفر رئیس‌جمهور به اصفهان موضوع اراضی علی‌آباد کلنگان بود.  نماینده او تمام دستگاه‌ها را جمع کرد و تصمیم بر این شد گره کور این اراضی باز شود که این اقدام اجرایی شد. در این راستا با همگرایی و همدلی ساعت‌ها جلسه بحث و گفت‌وگو برگزار کردیم و این مشکل ۵۰ ساله را در اصفهان حل کردیم تا ۳۵۰۰ خانوار که منتظر تصمیم نهایی بودند از گرفتاری نجات پیدا کنند.»
 
لزوم رفع دغدغه ۱۶هزار خانوار شهرک شهید کشوری 
شهید کشوری واقع در منطقه 6 اصفهان با مشکلاتی روبه‌رو است و مردم از وضعیت نابسامان این محدوده رضایت ندارند. در همین راستا مهر امسال، یکی از اعضای شورای اسلامی شهر اصفهان گفته بود در تلاش هستیم با ایجاد تعامل مشکلات شهرک شهید کشوری را رفع کنیم و قرار نیست در این موضوع فردی را محکوم کنیم، بلکه قرار است اقداماتی که توسط شهرداری و سازندگان انجام نشده را مشخص و موردبررسی قرار دهیم. شهردار اصفهان درادامه این برنامه در خصوص مشکلات شهرک شهید کشوری گفت: «اراضی شهرک شهید کشوری از مشکلات اسـاسی شهـر اصفهـان بـود که سـال‌هـا شهروندان گرفتـار آن بـودنـد؛ بنـابراین بـا اهتمـام جمعـی بیــن دستــگاه‌هــای مختلف این مشکل و دغدغه مردم در شهید کشوری برطرف شد. ۱۶هزار خانوار درگیر اراضی شهید کشوری بودند که با تصویب و ابلاغ طرح‌های پیشنهادی در تهران، به‌زودی اسناد تفکیک و دغدغه شهروندان از این جهت حل خواهد شد.» قاسم‌زاده درباره رفع معضل دیگری نیز سخن گفت: «اراضی در محدوده بنیاد تعاون نیروی انتظامی جنب پل تمدن (معروف به قطعه گل نرگس) وجود داشت که سال‌ها معطل‌مانده بود؛ از این‌رو در تعامل با نیروی انتظامی و شهرداری، مشکل این اراضی برطرف و هزارخانوار بابت اینکه صاحب مسکن می‌شوند، خیالشان راحت شد.»
 
آغاز اجرای عملیات آماده‌سازی گذر تاریخی آقا نورالله نجفی
گذر آقا نورالله نجفی در فاصله نه‌چندان دور از میدان امام (ره) به‌عنوان باارزش‌ترین پهنه فرهنگی و تاریخی اصفهان قرار دارد؛ پهنه‌ای که از دیرباز با حواشی متعددی مانند عبور خط دوم مترو، احداث برج جهان‌نما و تردد خودروها در حریم خود مواجه بوده و موجب نگرانی دوستداران میراث فرهنگی شده است. شهردار اصفهان درباره این محدوده تاریخی گفت: «گذر آقا نورالله نجفی دغدغه افرادی بود که نسبت به مسائل و بافت تاریخی حساس هستند؛ اما زمانی که مصوب شد این گذر خیابان‌کشی شود،  در بافت تاریخی با اعتراض مطالبه‌گران روبه‌رو شد؛ از این‌رو طرحی توسط شهرداری با هماهنگی میراث فرهنگی پیشنهاد و تصویب شد که در حال حاضر آغاز عملیات آماده‌سازی این گذر تاریخی در دستور کار قرار گرفته است و به‌زودی معضل این محدوده هم رفع می‌شود.»
 
گره  ۸۴۰ هکتار اراضی شهر در شش منطقه شهرداری گشوده شد
شهردار اصفهان تصریح کرد: «درمجموع گره‌ ۸۴۰هکتار اراضی شهر در شش‌منطقه شهرداری ازجمله مناطق ۱۰، ۱۱ و ۱۴ گشوده شد. تعیین تکلیف اراضی این نقاط دغدغه هزاران نفر است که منتظر تصمیم و مصوبه بودند تا بتوانند پروانه ساخت دریافت و ساخت‌وساز کنند و این روند همچنان در حال اجراست.محدوده‌های متعددی برای بازکردن گره‌های کور وجود دارد که باید در این ‌باره تصمیـــم‌گیــری شــــود؛ بنـــابـــرایـــن بـــا اهتمام جمعی شناسایی و بررسی و برنامه‌ریزی‌های لازم در این راستا در دستور کار قرار می‌گیرد.»
 
آغاز مرمت محدوده پشت مسجد امام (ره) 
قاسم‌زاده با اشاره به اینکه ۵۰۰ هکتار بافت فرسوده در بافت تاریخی است، خاطرنشان کرد: «بیشتر بافت‌های تاریخی ازجمله میدان و مسجد امام (ره)در چندقدمی گردشگران قرار دارد و آن‌ها به دلیل کنجکاوی، معماری و بدنه پشت این مسجد را نیز نظاره می‌کنند؛ اما بافت عجیب‌وغریب، فرسودگی و به‌هم‌ریختگی برای آن‌ها دل‌زدگی می‌آورد. منازل مخروبه‌ای پشت مسجد جامع و مسجد امام (ره) وجود دارد؛ به‌طوری‌که زمانی که وارد بافت تاریخی می‌شویم تأسف می‌خوریم؛ ازاین‌رو این مجموعه‌ها احصا و نقشه احیای بافت تاریخی آماده شده و امسال اقدامات لازم به ترتیب اولویت آغاز شده است. مرمت پشت مسجد امام (ره) و احیای محورهای تاریخی آن آغاز شده و سامان‌دهی گذر هارونیه هم در دستور کار ما بوده است. خط اتصال بین دولت‌خانه سلجوقی و صفوی که محور هارونیه است و میدان امام (ره) را به میدان امام علی (ع) متصل می‌کند و بافت زیبایی به لحاظ تاریخی است که در صورت احیا به مسیر گردشگری و مسیر پیاده‌رو گردشگران تبدیل می‌شود؛ همچنین محور بابا قاسم در اولویت شهرداری است. امیدواریم بتـوانیم طــی چنــدســال آینـده نگرانـی شهروندان، به‌ویژه افرادی که نسبت به گذشته خود حساس هستند را برطرف کنیم.» شهردار اصفهان با اشاره به بافت تاریخی شهر، گفت: «یک اصفهان دیروز، یک اصفهان امروز و یک اصفهان فردا داریم که مسائل اساسی اصفهان دیروز به دو حوزه بافت‌های تاریخی و بافت‌های فرسوده تقسیم می‌شود.»
 
۱۰درصد مساحت اصفهان با بافت فرسوده و تاریخی عجین است
آن‌گونه که قاسم‌زاده بیان کرد،  ۱۰درصد مساحت اصفهان  با بافت فرسوده و تاریخی عجین است. او اظهار کرد: «وسعت شهر اصفهان حدود ۲۴هزار هکتار است که ۲۳۸۰ هکتار آن بافت فرسوده و از این میزان ۵۰۰هکتار تاریخی و حدود ۱۸۰۰هکتار بافت فرسوده است. بافت فرسوده قابل‌سکونت نیست و حداقل‌های لازم برای زندگی خوب را ندارد و به فضاهای بی‌دفاع شهری و جرم‌خیز تبدیل شده است.»
شهردار اصفهان از تشکیل دوکارگروه احیای بافت‌های تاریخی و بازآفرینی بافت‌های فرسوده و تولید مسکن در شهرداری خبر داد و گفت: «احیا در محور بافت‌های تاریخی و بازآفرینی و تولید مسکن ارزان برای شهروندان در بافت‌های فرسوده غیر تاریخی در دستور کار قرار دارد.» به گفته قاسم‌زاده، درحال حاضر بافت‌های فرسوده به‌قدری غیرقابل‌سکونت است که شهروندان تشخیص و ترجیح می‌دهند که در مکان دیگری ساکن شوند که این موضوع باعث شده است منازل متروکه و مخروبه محل سکونت مهاجران، به‌ویژه مهاجران اتباع خارجی شود که حداقل درآمد را دارند. تاکنون روال بر این بوده است که ساکنان بافت‌های فرسوده تک‌تک مجوز ساخت‌وساز دریافت می‌کردند و برخی تخریب شده و نوسازی کرده‌اند؛ این در حالی است که بافت به همان صورت باقی می‌ماند و معابر تنگ و تأسیسات و خدمات بسیار کم
می‌شود.»
 
 احیای بافت فرسوده
احیای بافت فرسوده در دوره ششم مدیریت شهری یکی از موضوعاتی بوده که در دستور کار قرار گرفته است و شهردار و اعضای شورا بر روی این موضوع تأکید دارند. شهردار اصفهان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه احیای بافت فرسوده خاطرنشان کرد: «تشکیل کارگروه در شهرداری، نخستین اقدامی بود که اجرا شد؛ همچنین باید نظام‌نامه‌ای برای شهرداری تنظیم می‌کردیم تا بدانیم گام‌به‌گام چه اقدامی انجام می‌دهیم.تعدادی از لوایح همچون ۷۰درصد بخشودگی پروانه ساختمان باید در شورای اسلامی شهر بررسی و مجوزهای لازم دریافت می‌شد که تاکنون تمام این اقدامات اجرا شده است.»
 
1800 هکتار بافت فرسوده در ۱۵ منطقه شهری
قاسم‌زاده با اشاره به اینکه ۱۸۰۰هکتار بــافت فــرسوده در ۱۵منطقـه شهـــری توزیع‌شده است، تصریح کرد: «در همین راستا مدیران مناطق را مکلف کردیم در مناطق و بافت‌های فرسوده حضور یابند و پهنه‌های پیشنهادی را به شهرداری ارائه کنند. در پهنه پیشنهادی، شهروندان آمادگی دارند، سرمایه‌گذاران نیز رغبت می‌کنند و شهرداری آمادگی رویارویی با آن را دارد؛ از این‌رو شهرداری‌های مناطق پهنه‌های پیشنهادی را ارائه می‌کنند. زمانی که پهنه در کارگروه معرفی و تصویب می‌شود، باید طرح شهرسازی در این راستا ارائه شود تا بازآفرینی صورت گیرد؛ بنابراین تاکنون سه‌منطقه شهری در اصفهان پهنه‌ها را ارائه کردند و طرح آن‌ها آماده و مقدمات لازم در شهرداری انجام شده که در کمیسیون ماده ۵ منتظر تصویب است. زمانی صف انتظار برای تصویب طرح در کمیسیون ماده ۵ بسیار زیاد بود؛ اما در حال حاضر تا حدی به‌روز است؛ یعنی زمانی که طرحی را به کمیسیون ماده ۵ ارجاع می‌دهیم، بلافاصله همان هفته یا هفته بعدی در دستور کار کمیسیون قرار می‌گیرد. در حال حاضر سه‌طرح آماده از سه‌پهنه برای بازآفرینی داریم که در مرحله کمیسیون ماده ۵ است و به نظر می‌رسد طی هفته آینده مطرح و تصویب می‌شود که بلافاصله پس از تصویب، فرایند اجرا انجام می‌شود.»  او با بیان اینکه برای انجام هر اقدامی از طریق دفاتر تسهیلگری با شهروندان وارد گفت‌وگو می‌شویم، اظهار کرد: «نمی‌توانیم هیچ اقدامی در پهنه‌ها انجام دهیم تا زمانی که شهروندان میل و رغبت نداشته باشند.»
 
ریزدانه‌ها در بافت‌های فرسوده شهر تجمیع شود
شهردار اصفهان تصریح کرد: «در کارگروه بازآفرینی به این سمت می‌رویم که بافت‌ها را از نو بازتعریف و بازمهندسی کنیم و بگوییم این پهنه فرسوده که به‌عنوان‌مثال ۵۰۰منزل ریزدانه در آن وجود دارد را با مشارکت شهروندان تجمیع می‌کنیم و مجدد طرح شهری برای آن درنظر می‌گیریم. معابر، تأسیسات، امکانات و خدمات مناسب درنظر می‌گیریم و نقشه معماری و عمرانی را از نو ساخته و تقدیم شهروندان می‌کنیم. شهرداری در این راستا تسهیلگر بوده است و کمک می‌کند که این اتفاق رقم بخورد.» او افزود: «برای این اقدام، بخش خصوصی و مردم کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و بافت را از نو می‌سازند؛ از این‌رو اجماع بین شهرداری و سرمایه‌گذار و بخش خصوصی و شهروندان، باعث بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری خواهد شد.»شهردار اصفهان با بیان اینکه امکان دارد این فرایند سال‌ها به طول انجامد، اما با مشارکت شهروندان و کمک سرمایه‌گذار و بخش خصوصی به‌عنوان شتاب‌دهنده کاتالیزور این فرایند را تسریع می‌کنیم، اظهار کرد: «بسیاری از ساکنان ریزدانه‌ها، استطاعت و توان مالی برای دریافت پروانه ساختمانی، تخریب و نوسازی منازل خود را ندارند؛ اما با ضوابط تشویقی درنظر گرفته‌شده ارتفاع و بخشودگی ۷۰درصدی که در پروانه ساخت ارائه می‌کنیم، مالک نباید هزینه‌ای پرداخت کند. تنها باید حدود دوسال اجاره‌نشین باشد تا منزل او آماده شود. با این اقدام، شهروندان یک مسکن آماده با تجهیزات کافی در محله‌ای که معابر استاندارد، خدمات مناسب، پارک و مدرسه دارد را دریافت می‌کنند.»
 
درصدد رفع مشکلات ساختمان‌های نیمه‌تمام هستیم
قاسم‌زاده با اشاره به اقدامات در حال انجام برای امروز و فردای اصفهان، خاطرنشان کرد: «مهم‌ترین اقدامی که برای امروز اصفهان باید مدیریت کنیم، پروانه‌های ساختمانی است که صادر می‌کنیم. باید مراقب باشیم اتفاقی در شهر رخ ندهد که همخوانی با گذشته اصفهان نداشته باشد. نباید ابنیه امروز ما شبیه گذشته باشد؛ اما روایت، حکایت و کتاب داستان اصفهان باید با یکدیگر در ارتباط باشد.» او با بیان اینکه در صدور پروانه به این موارد دقت می‌کنیم و نگرانی از بابـــت شهـــروندان نـــداریــــم، گفـــت: «دقت می‌کنیم اتفاق اشتباهی را در شهر رقم نزنیم که برای آیندگان دردسر ایجاد کند.» شهــردار اصفهـان ادامــه داد: «در شهــر ابنیه‌های نیمه‌تمامی وجود دارد که پس از سال‌ها هنوز شهروندان آن را نپذیرفته‌اند و با آن‌ها ارتباط برقرار نکرده‌اند و احساس می‌کنند این ابنیه‌ها با شهر همخوانی نـدارد؛ لذا بـاید مراقـب باشیـم در دوره فعلی مدیریت شهری که شهروندان این مسئولیت را به ما دادند، اقدامی انجام ندهیم که سال‌ها بعد مدیران آینده رنج و مشکلات آن را تحمل کنند.» او گفت: «درصدد رفع مشکلات ساختمان‌های نیمه‌تمام در سطح شهر هستیم که گزارش آن به اطلاع شهروندان خواهد رسید.» قاسم‌زاده در خصوص اصفهان آینده اضافه کرد: «اصفهان آینده، یعنی ۱۰سال بعد این شهر باید چگونه باشد که این اقدام روی میز کار ماست؛ از این‌رو از شهروندان و فرهیختگان دعوت می‌کنم در این حوزه به ما کمک کنند.»او افزود: «امیدواریم فرهیختگان به ما کمک و ما را راهنمایی کنند تا اصفهانی که برای فردا رقم می‌خورد، همخوان با دیروز و هویت تاریخی این شهر باشد.»شهردار اصفهان اظهار کرد: «سامانه ۱۳۷ سامانه‌ای است که فرهیختگان می‌توانند به‌صورت مستقیم برای من پیام بگذارند و اعلام آمادگی کنند؛ همچنین ایده و طرح بدهند یا به معاونت شهرسازی و مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر مراجعه کنند.»
 
اتفاق جدیدی برخلاف شخصیت شهر رخ ندهد
شهــردار اصفهــان بـــا اشــاره بــــه مخدوش‌کردن برخی پل‌ها و بافت‌های تاریخی توسط ساختمان‌ها، گفت: «در گذشته اتفاقاتی رخ داده است که نمی‌خواهیم فردی را مقصر محسوب کنیم؛ اما این واقعیت آزاردهنده است. آیا می‌توانیم این ابنیه را تخریب کنیم؟ آیا قانون این اجازه را به ما می‌دهد؟ جواب منفی است؛ از این‌رو باید برای تصمیمـــاتی که اکنون می‌گیریم، از گذشته درس عبرت بگیریم.» قاسم‌زاده خاطرنشان کرد: «شهروندان باید بدانند برای ساختمان‌های ساخته‌شده نمی‌توانیم اقدامی انجام دهیم یا آن‌ها را تخریب کنیم؛ اما باید توجه کنیم اتفاق جدیدی توسط ما برخلاف شخصیت شهر رخ ندهد.»